طالبان در سه سال گذشته با شدت تمام، آزادیهای اساسی، حقوق بنیادین و ارزشهای حقوق بشری شهروندان افغانستان را نقض کردهاند. در تازهترین مورد، کمیته روابط خارجی مجلس نمایندهگان ایالات متحده با صدور قطعنامهای طالبان را بهعنوان یک سازمان «تروریستی» معرفی کرده است. براساس این قطعنامه، اقدامات سرکوبگرانه طالبان علیه زنان، سرکوب آزادی بیان و هدف قرار دادن اقلیتهای قومی و مذهبی، ویژهگیهای یک سازمان تروریستی را به نمایش میگذارد و مستحق محکومیت قاطع از سوی جامعه بینالمللی است. قانونگذاران امریکایی گفتهاند که با توجه به ادامه «اقدامات تروریستی» طالبان، ایالات متحده باید از ترویج حاکمیت دموکراتیک و حقوق بشر در افغانستان و از مخالفان سلطه استبدادی طالبان حمایت کند. در این قطعنامه آمده است که طالبان به سازمانهای تروریستی دیگر در افغانستان پناه داده و از آنها حمایت کردهاند که این امر به بیثباتی در منطقه و جهان منجر شده است. همچنین تاکید شده است که روند ویانا بهعنوان یک بستر کلیدی برای متحد کردن تمام گروههای مخالف سیاسی ضدطالبان باید حمایت شود. براساس این قطعنامه، طالبان مردم افغانستان را به حاشیه رانده و تحت ستم قرار دادهاند.
مجلس نمایندهگان ایالات متحده قطعنامهای را در وبسایت خود منتشر کرده که براساس آن طالبان بهعنوان یک سازمان «تروریستی» معرفی شده است. این قطعنامه که توسط کمیته روابط خارجی مجلس نمایندهگان امریکا به تصویب رسیده، از سوی تیم برچت (Tim Burchett)، یکی از اعضای کلیدی این کمیته پیشنهاد شده است. قطعنامه با معرفی رژیم طالبان بهعنوان یک سازمان «تروریستی»، خواهان حمایت از روند ویانا بهعنوان بستر کلیدی برای آینده دموکراتیک افغانستان شده است.
در قطعنامهای با شماره ۱۴۳۳، کمیته روابط خارجی مجلس نمایندهگان ایالات متحده اعلام کرده است که طالبان پس از تسلط بر افغانستان، درگیر یک روند سیستماتیک خشونت، سرکوب و ترور شدهاند و حقوق بنیادین مردم افغانستان را تضعیف و هنجارهای بینالمللی را نقض کردهاند. براساس این قطعنامه، طالبان به گروههای تروریستی خارجی پناه داده و بستر امنی برای فعالیت آنان در افغانستان فراهم کردهاند که این امر به بیثباتی بیشتر منطقه و تهدیدی برای امنیت جهانی منجر شده است.
در این قطعنامه آمده است که اقدامات سرکوبگرانه طالبان علیه زنان، سرکوب آزادی بیان و هدف قرار دادن اقلیتهای قومی و مذهبی، ویژهگیهای یک سازمان تروریستی را به نمایش میگذارد و مستحق محکومیت قاطع از سوی جامعه بینالمللی است. قانونگذاران امریکایی گفتهاند که در پرتو ادامه اقدامات تروریستی و سرکوبگرانه طالبان، ضروری است که ایالات متحده تعهد خود به ترویج حاکمیت دموکراتیک و حقوق بشر در افغانستان را دوباره تایید کرده و از کسانی که مخالف سلطه استبدادی طالبان هستند، حمایت کند.
در قطعنامه ۱۴۳۳ آمده است که روند ویانا بهعنوان بستر گفتوگوی سیاسی فراگیر در اتریش تاسیس شده و بهعنوان چراغ امید برای تمام گروههای مخالف طالبان عمل کرده و جبهه متحدی را علیه رژیم سرکوبگر طالبان تقویت میکند. براساس این قطعنامه، روند ویانا به ترویج همکاری و همهشمولیت پرداخته و جناحهای مختلف، از جمله مقامات دولتی سابق، نمایندهگان جامعه مدنی و گروههای قومی مختلف را گرد هم میآورد و تضمین میکند که تمام صداها در میان مخالفان طالبان شنیده شده و نمایندهگی میشوند.
در قطعنامه آمده است که روند ویانا بر فراگیر بودن و نمایندهگی همهجانبه مردم افغانستان تاکید دارد و در نتیجه، مشروعیت و اثربخشی تلاشها برای ایجاد یک ساختار حکومتی دموکراتیک و پاسخگو در افغانستان را افزایش میدهد. در قطعنامه آمده که روند ویانا متضمن تعهد به مذاکره و حل مناقشه است که جاگزینی برای رفتار خشونتآمیز طالبان ارایه کرده و محیطی را ایجاد میکند که در آن گفتوگو میتواند شکوفا شود. به گفته قانونگذاران امریکایی، با توجه به اینکه ایالات متحده در بیش از ۲۰ سال از دموکراسی و تقویت حاکمیت قانون در افغانستان حمایت کرده است و برای پاسداشت از فداکاریها و جانفشانیهای قربانیان جنگ علیه تروریسم، ضرورت است تا از بستر فراگیر سیاسی و مبتنی بر ارزشهای دموکراتیک و مبارزه مداوم مردم افغانستان برای آزادی حمایت کند.
در ماده نخست قطعنامه ۱۴۳۳، طالبان بهعنوان یک سازمان «تروریستی» معرفی شده است که با اقدامات خشونتآمیز و ظالمانه خود علیه مردم افغانستان، تمام ارزشهای حقوق بشری و قوانین بینالمللی را نقض کرده و به حمایت از تروریسم در افغانستان ادامه داده است. در این ماده آمده است: «طالبان را بهعنوان یک سازمان تروریستی به دلیل اقدامات خشونتآمیز و ظالمانه جاری علیه مردم افغانستان، بیتوجهی آشکار به حقوق بشر و قوانین بینالمللی، و همچنین حمایت از سازمانهای تروریستی بینالمللی محکوم میکنیم.»
ماده دوم این قطعنامه بر حمایت از روند ویانا بهعنوان بستر مهمی برای متحد کردن تمام گروههای مخالف طالبان تاکید میکند. در این ماده آمده است: «از روند ویانا بهعنوان یک بستر کلیدی برای متحد کردن تمام گروههای سیاسی مخالف طالبان حمایت میکند و بر اهمیت شمولیت و نمایندهگی در پیگیری آینده دموکراتیک برای افغانستان تاکید میکند.»
همچنین، در بند سوم این قطعنامه آمده است که مشارکت پایدار بینالمللی با روند ویانا و ذینفعان آن را تشویق میکند و ظرفیت آن را برای ایجاد یک جبهه متحد علیه طالبان و فراهم کردن مسیرهایی برای صلح و ثبات پایدار در افغانستان بهرسمیت میشناسد.
در ماده چهارم این قطعنامه، از دولت ایالات متحده خواسته شده است که بهطور فعال در روند ویانا مشارکت و از آن حمایت کند و همچنین اطمینان حاصل کند که صدای مردم افغانستان در هر گونه مذاکرات آینده در مورد حکومت افغانستان در اولویت قرار دارد.
در ماده پنجم قطعنامه کمیته روابط خارجی مجلس نمایندهگان امریکا بر اهمیت همبستهگی با مردم افغانستان بهویژه کسانی که تحت رژیم طالبان به حاشیه رانده شدهاند و تحت ستم قرار گرفتهاند، تاکید شده است. همچنان در این ماده بر تعهد و حمایت از حقوق بشر و اصول دموکراتیک در تمام تلاشهای دیپلماتیک امریکا تاکید شده است.
ماده ششم این قطعنامه از دبیر مجلس نمایندهگان امریکا درخواست کرده که یک نسخه از این قطعنامه را به وزارت امور خاجه و سازمان ملل ارسال کند و از آنها بخواهد که از اهداف روند ویانا در تقویت یک افغانستان دموکراتیک عاری از ظلم حمایت کنند.
پیش از این، کامالا هریس، معاون رییس جمهور ایالات متحده و نامزد انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۴، در یک مناظره تلویزیونی با دونالد ترمپ، نامزد جمهوریخواهان، طالبان را «تروریست» خطاب کرده است.
این در حالی است که چهارمین نشست روند ویانا از ۲۴ تا ۲۶ جون سال جاری میلادی برای تحقق «افغانستان دموکراتیک» در اتریش برگزار شد. این نشست با حضور ۷۰ تن از ۴۰ سازمان و گروه سیاسی، نظامی و مدنی، شخصیتهای مستقل فرهنگی و سیاسی، و نمایندهگان رسانهها برگزار گردید.
در این نشست، گسترش افراطگرایی و تروریسم، بحران اقتصادی و سیاسی، عدم حاکمیت قانون و مهاجرت گسترده مردم، بحران حقوق بشری و آپارتاید جنسیتی، و فقدان قانون اساسی بهعنوان عوامل اصلی بحران داخلی با تبعات گسترده بینالمللی بهعنوان نگرانیهای مشترک مطرح شده بود. همچنین ذکر شده بود که تداوم سلطه طالبان باعث شده است که افغانستان به یکی از بدترین کشورها از نظر حقوق بشری تبدیل شود و حقوق انسانی مردم، بهویژه زنان، به صورت نظاممند نقض گردد.
مبارزه با تروریسم و تامین امنیت در افغانستان، چشمانداز سیاسی، روابط بینالملل و پیامدهای منطقهای، حقوق بشر و نقشه راه اقتصادی برای آینده افغانستان از جمله موضوعات مهم مورد بحث در این نشست بود. شرکتکنندهگان در این نشست بر ایجاد مکانیسم اجرایی برای تعامل با جهان و چارچوب بدیل برای گذار از وضعیت موجود به یک نظم دموکراتیک تاکید کردند. آنان همچنین بر اهمیت گفتوگو، همدیگرپذیری و ضرورت ایجاد جنبش سیاسی متحد و اتخاذ واکنش واحد در مورد حذف زنان و نیروهای مدنی از نشست سوم دوحه از سوی سازمان ملل متحد بحث و تبادل نظر کردند.
در نشست چهارم روند ویانا، ضرورت تهیه یک مکانیسم اجرایی برای اطمینان از اینکه افغانستان بهعنوان عضو فعال و مسوول جامعه جهانی بتواند مسوولیتهای خود را در راستای اهداف توسعه پایدار انجام دهد، مورد تاکید قرار گرفت. علاوه بر این، خطر تبدیل شدن افغانستان تحت سلطه طالبان به پناهگاه گروههای تروریستی، قاچاقچیان مواد مخدر و شبکههای مافیایی نیز برجسته شد. همچنین، بر حمایت و هماهنگی کشورهای همسایه، منطقه و جهان از تلاشهای مشروع و برحق مردم افغانستان برای گذار از وضعیت موجود به وضعیت دموکراتیک تاکید گردید.






