هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان، در فرمانی به نهادهای امنیتی این گروه دستور داده است که بدون اجازه او، «هیچ فردی نمی‌تواند تجهیزات نظامی ثبت‌شده وزارت‌های دفاع و داخله، ریاست استخبارات و دیگر نهادهای مستقل را توزیع یا مورد استفاده قرار دهد.» تحلیل‌گران این اقدام هبت‌الله را به معنای خلع صلاحیت تسلیحاتی وزیران دفاع و داخله این گروه و رییس استخبارات طالبان دانسته‌اند. به گفته آنان، این فرمان برای جلوگیری از یک کودتای درونی صادر شده است که توسط این سه نفر هسته‌گذاری شده بود.
این فرمان هشت‌ماده‌ای که نسخه‌ای از آن به دست روزنامه ۸صبح رسیده، نشان می‌دهد که رهبر طالبان صلاحیت‌های سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله، محمدیعقوب مجاهد، وزیر دفاع و عبدالحق وثیق، رییس اداره استخبارات طالبان را در زمینه توزیع و استفاده از تجهیزات نظامی سلب کرده است.
در ماده اول فرمان رهبر طالبان آمده است که هیچ فردی نمی‌تواند بدون حکم هبت‌الله، تجهیزات نظامی ثبت‌شده را در ذخیره‌گاه‌های وزارت‌های دفاع، داخله و استخبارات این گروه توزیع یا دستوری برای توزیع آن صادر کند. این فرمان که به تاریخ ۲۹ میزان ۱۴۰۳ تحت عنوان «در خصوص توزیع، حفاظت و نظارت از تجهیزات نظامی ثبت‌شده» صادر شده است، تصریح می‌کند که «هرگاه یک نهاد امارتی [نهاد مرتبط به طالبان] نیاز به اسلحه، مهمات، دوربین‌های شب‌بین، مخابرات و سایر تجهیزات نظامی داشته باشد» باید دستور تایید آن را از رهبر طالبان دریافت کند.
همچنین در ماده دوم این فرمان آمده است که هرگاه یکی از ادارات نظامی طالبان به تجهیزات نظامی نیاز پیدا کند، باید درخواست خود را به دفتر هبت‌الله در قندهار ارسال کند. در ماده سوم فرمان تاکید شده است که اگر تجهیزات نظامی پیش از صدور این فرمان بدون اجازه رهبر طالبان توزیع یا مورد استفاده قرار گرفته باشد، باید دوباره به ذخایر برگردانده شوند. طبق این ماده، هبت‌الله به وزارت‌خانه‌های دفاع و داخله و همچنین ریاست عمومی استخبارات طالبان مسوولیت سپرده است که فهرست تجهیزات نظامی موجود را به ریاست ثبت، حفاظت و مراقبت از تجهیزات نظامی گزارش دهند.
براساس این فرمان، ریاست ثبت، حفاظت و مراقبت از تجهیزات نظامی که تحت نظارت دفتر هبت‌الله در قندهار فعالیت می‌کند، مسوولیت دارد تا تجهیزات نظامی را مهر و لاک کرده و تنها در صورت دریافت دستور از رهبر طالبان، آن‌ها را توزیع کند. این دفتر همچنین مسوولیت مدیریت انبارهای تجهیزات نظامی را برعهده دارد.
این فرمان رهبر طالبان به‌عنوان گامی دیگر در راستای متمرکز ساختن بیشتر قدرت در دست ملا هبت‌الله در قندهار تلقی شده است. بسیاری آن را نشانه‌ای از افزایش بی‌اعتمادی ملا هبت‌الله به مقام‌های ارشد طالبان در کابل دانسته‌اند. پیش از این نیز برخی از مقام‌های ارشد طالبان، از جمله سراج‌الدین حقانی، به‌طور آشکار از دستور منع عکاسی و فلم‌برداری هبت‌الله سرپیچی کرده و از دستور «امیر» خود پیروی نکرده‌اند.
پیش از این، گزارش‌های متعددی درباره فروش تجهیزات نظامی به‌جامانده از نیروهای خارجی و امنیتی پیشین افغانستان منتشر شده است. حتا دونالد ترمپ، رییس جمهور پیشین ایالات متحده، در جریان کارزارهای انتخاباتی‌اش به‌طور مکرر به این موضوع اشاره کرد. چندی پیش، حکومت پاکستان اعلام کرد که نیروهای این کشور یک موتر حامل سلاح‌های امریکایی قاچاق‌شده از افغانستان را کشف و ضبط کرده‌اند.
د میدیا لاین، روز دوشنبه، ۲۳ میزان گزارش داده بود که این تجهیزات شامل تفنگ‌های تهاجمی M4، تفنگچه، دوربین‌های شب‌بین و هزاران گلوله بوده که در یک موتر لاری حامل سبزی جابه‌جا شده بود. مقام‌های امنیتی پاکستان ارزش کل سلاح‌های قاچاق‌شده از افغانستان را در این موتر لاری ۱۲۶ هزار و ۳۵۴ دالر امریکایی تخمین زده‌اند.
تجهیزات باقی‌مانده امریکا در افغانستان
وزارت دفاع امریکا پیش از این اعلام کرده است که پس از خروج نیروهای این کشور از افغانستان، حدود ۷ میلیارد دالر تجهیزات نظامی به دست طالبان افتاده است. این تجهیزات پس از سقوط افغانستان در ۲۴ اسد ۱۴۰۰ به دست طالبان رسید و نگرانی‌های جدی در مورد استفاده سایر گروه‌های تروریستی در افغانستان و منطقه نیز بارها مطرح شده است.
سی‌ان‌ان گزارش داده است که هنگام خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، ۷۸ هواپیمای ساخت ایالات متحده در این کشور وجود داشته که ارزش آن‌ها به یک میلیارد دالر می‌رسیده است. طبق گزارش سی‌ان‌ان، با پایان حضور نظامی امریکا، مجموعاً بیش از ۹ هزار مهمات هوا به زمین به ارزش بیش از شش‌ونیم میلیون دالر در افغانستان باقی مانده است.
در این گزارش همچنین آمده است که از مجموع ۹۶ هزار موتر نظامی، بیش از چهل هزار دستگاه، از جمله ۱۲ هزار دستگاه هاموی (تانک‌های زرهی)، به دست طالبان افتاده است. براساس این گزارش، از مجموع بیش از ۴۰۰ هزار سلاحی که ایالات متحده به نیروهای دولت پیشین افغانستان داده بود، حدود ۳۰۰ هزار قبضه در این کشور باقی مانده است.
در این گزارش آمده است که تقریباً تمام «تجهیزات ارتباطی، از جمله ایستگاه‌های پایه، سیار، سیستم‌های رادیویی تجاری و نظامی قابل حمل و دستی و فرستنده‌ها و دستگاه‌های رمزگذاری مرتبط، همه آن‌ها در افغانستان باقی مانده است.»
این گزارش افزوده است که «تقریباً همه» تجهیزات دوربین‌های شب‌بین، نظارت، «تجهیزات بیومتریک و موقعیت‌یابی»، در مجموع نزدیک به ۴۲ هزار قطعه تجهیزات تخصصی، در افغانستان باقی مانده است. طبق این گزارش، پنج بالگرد ام‌آی ۱۷ ارتش افغانستان که پیش از سقوط این کشور به دست طالبان برای ترمیم به اوکراین منتقل شده بود، به نظامیان این کشور داده شده است.
گفتنی است که رقابت‌های درونی در طالبان به‌ویژه میان جناح‌های مختلف این گروه یکی از دلایل مهم بی‌اعتمادی ملا هبت‌الله به برخی از مقامات طالبان است. برخی مقامات از جمله سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله و محمدیعقوب مجاهد، وزیر دفاع این گروه، به‌ویژه در زمان جنگ طالبان علیه نیروهای خارجی، قدرت زیادی به دست آوردند و ممکن است ملا هبت‌الله نگران باشد که این مقامات در تلاش گسترش قدرت خود و تهدید موقعیت رهبری او باشند.
