رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در مراسم تجلیل از ۲۵ نوامبر، روز جهانی محو خشونت علیه زنان، گفت فرهنگ معافیت در کشور دستررسی زنان به حقوق شان را دشوار ساخته و در خیلی از موارد، زنان و دختران از سوی مسوولان نهادهای مجری قانون مورد خشونت جنسی قرار می گیرند.
داکتر سیماسمر، رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر می گوید برای تامین حقوق بشر در کشور باید به فرهنگ معافیت خاتمه داده شود و نهادهای دولتی به ویژه مجریان قانون طرز تفکر شان را برای پذیرش زنان به عنوان یک انسان، آماده بسازند. خانم سیماسمر افزود: ” فرهنگ معافیت در مقابل خشونت و تجاوز های که صورت می گیرد، وجود دارد.
پدر و برادری که بسیار با افتخار و “غیرت” خواهر و یا زن خود را می کشند، معاف هستند. یا نهادهای که مجری قانون هستند باعث خشونت های جنسی علیه خانم ها و دختران می شوند. هر دو طرف (پدر و برادری که خواهر و یا زن خود را می کشند و مسوولان نهادهای مجری قانون که عاملان خشونت های جنسی هستند) نیز معافیت پیدا می کنند”.
در همین حال وزارت صحت عامه در آستانه روز جهانی محو خشونت علیه زنان، از ۱۰۰ حادثه خودسوزی عمدی در سال جاری خورشیدی خبر داده است.
امین فاطمی، وزیر صحت عامه در یک نشست خبری گفت که ۶۴ مورد از این خودسوزی ها در شهر هرات و ۱۷ مورد در شهر کابل، و بقیه موارد در دیگر مناطق به ثبت رسیده است.
همچنان این مقام های محلی از افزایش ۱۰ درصدی موارد خودسوزی زنان در هرات خبر داده بودند.
آقای فاطمی بیشتر موارد این خودسوزی ها را ناشی از خشونت و افسردگی زنان دانست. به گفته آقای فاطمی، ۶۰ تا ۶۸ درصد زنان دچار افسردگی و مشکلات روانی هستند.
ازوداج های اجباری و قبل از وقت، خشونت فیزیکی و جنجال های خانوادگی، از عمده ترین مشکلاتی است که زنان و دختران در کشور با آن مواجه هستند.
آگاهان معتقداند که عوامل خشونت علیه زنان مجازات نمی شوند.
گرچند این اولین باری نیست که نهادهای عدلی – قضایی و مجری قانون متهم به بی کفایتی و خشونت علیه زنان و کودکان می شوند. پیش از این نیز کمیسیون مستقل حقوق بشر، گفته بود که بیشترین موارد خشونت علیه کودکان از سوی نهادهای مجری قانون به ویژه نهادهای امنیتی صورت گرفته است. با این حال رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان می گوید دخترانی که در مراکز اصلاح و تربیت برده می شوند، مورد تجاوز جنسی مسوولان این مراکز و نهادهای قضای قرار می گیرند. به گفته ی خانم سیماسمر، این افراد به دلیل وابستگی ها و یا این که آبروی قضا و پولیس مخدوش نشود، مورد معافیت قرار می گیرند.
با این حال رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر می افزاید تا زمانی که به فرهنگ معافیت در کشور خاتمه داده نشود، حقوق بشر تامین نخواهد شد. وی تاکید کرد کسانی که در نهادهای عدلی و قضایی و نهادهای امنیتی هستند، باید متعهد به احترام به ارزش های انسانی باشند و آگاهی کامل از قوانین داشته باشند. خانم سیماسمر می گوید عدم آگاهی این افراد در نهادهای قضایی و امنیتی باعث شده که صد ها خانم به جرم فرار از منزل به زندان به سر ببرند. او می گوید براساس قانون فرار زنان از منزل به دلیل خشونت ها، جرم پنداشته نمی شود، اما در حال حاضر ده ها زن به این جرم در زندان به سر می برند.
با آن که دولت افغانستان خود را متعهد به ترویج ارزش های انسانی و حقوق بشری می داند، اما گسترش خشونت ها علیه زنان نشان می دهد که دولت در راستای عملی ساختن تعهدات خود عاجز بوده است. کمیسیون مستقل حقوق بشر می گوید تنها بیش از هزار مورد خشونت علیه زنان طی سال جاری در این کمیسیون به ثبت رسیده، اما موارد خشونت علیه زنان بیشتر از رقم ثبت شده خواهد بود. براساس ارزیابی کمیسیون مستقل حقوق بشر، هشتاد و پنج درصد از زنان پرسش شونده گفته اند که آنان در خانه از سوی شوهران شان مورد رفتار خشن قرار می گیرند و نه درصد هم گفته که اند در خانواده های شان با الفاظ زشت خطاب می گردند.
گرچند دولت افغانستان کنوانسیون بین المللی در مورد محو خشونت علیه زنان و کودکان را به امضا رسانیده است، اما به نظر می رسد که دولتمردان نسبت به حقوق زنان توجهی ندارند. حامد کرزی به عنوان رییس جمهور کشور نیز در مراسم تحلیف خود از وضعیت زنان نام نبرد و نگفت که در آینده چه برنامه هایی را برای بهبود وضعیت زنان در کشور روی دست خواهد گرفت. به گفته ی رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان، تعهد سیاسی برای تقویت حقوق زنان و حقوق بشر در کشور وجود ندارد و تعدادی از کرسی هایی که از سوی دولت به خانم ها سپرده شده، نیز مورد حمایت قرار نگرفته است. وی تاکید کرد که دولت در قبال حمایت از زنان مسوولیت بدون قید و شرط دارد و به این منظور قوانینی را طرح کند که تقویت کننده حقوق زنان باشد.
کمیسیون مستقل حقوق بشر تاکید دارد که خشونت ها علیه زنان تنها لت و کوب نیست بلکه خشونت های سیاسی نیز علیه زنان اعمال می شود. خانم سیما سمر می گوید:”خشونت تنها خشونت فیزیکی نیست که بزنند، سر و دست بشکنند. خشونت انواع و اقسام مختلف دارد و همگی می دانند که خشونت روانی است و خشونت سیاسی است که ما شاهد آن بودیم که از نام زن استفاده می شود، اما زن اجازه ندارد که برود رای بدهد”.
در محفل تجلیل از روز جهانی محو خشونت علیه زنان که توسط کمیسیون حقوق بشر، شبکه زنان افغان و تعدادی از نهادهای مدنی برگزار شده بود رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر از تمام زنان کشور خواست که برای به دست آوردن حقوق شان آگاهی عملی و فرهنگی شان را بیشتر کنند و با بلند بردن ظرفیت شان دست به کار شوند.
در همین حال شینکی کروخیل، یک عضو مجلس نمایندگان نیز می گوید زنان افغان در یک جامعه پر از تبعیض و خشونت زندگی می کنند و زمانی که به نهادهای عدلی و امنیتی مراجعه می کنند، نیز با خشونت مواجه می شوند. او گفت: “نه تنها ما زنان از خانواده خود حمایت نمی شویم، بلکه اجتماع نیز ما را محکوم می کند. وقتی که به مراجع قانونی هم می رسیم، اعم از پولیس، قاضی و سارنوال به حیث یک زن بد کاره و بی حیثیت ما را توهین می کنند”.
