رای سفید چیست؟

روز گذشته مجلس نمایندگان نتوانست در مورد برگزاری دور سوم انتخابات برای انتخاب رییس این مجلس به توافق برسد. عمده‌ترین مانع این مساله سرنوشت مبهم آرای سفید بود. برخی از نمایندگان ادعا می‌کردند که آرای سفید، غیرحاضر محسوب گردد، اما برخی دیگر استدلال داشتند که آرای سفید باید به صورت مساویانه میان دو نامزد تقسیم گردد تا در این صورت سرنوشت انتخابات رییس مجلس مشخص گردد. در این میان شماری دیگر استدلال درستی در مورد آرای سفید داشتند و آن این که رای سفید رای ممتنع به حساب می‌آوردند. 
بر اساس عرفی که در دور قبلی مجلس نمایندگان وجود داشته است، رای سفید، در جمع آرای باطل و مخالف حساب می‌شد و براساس مواد اصول وظایف داخلی، رییس مجلس باید در هر صورتی اکثریت مطلق آرای اعضای حاضر مجلس را به دست آورد. به همین خاطر بود که آقای سیاف با وجود ۱۱۹ رای نتوانست در دور دوم به عنوان رییس مجلس انتخاب گردد، زیرا اعضای حاضر مجلس ۲۴۴ نفر بود و اکثریت مطلق آرا ۱۲۳ رای بود. به این ترتیب مجموع آرای سفیدی که در هر دو دور انتخابات برای رییس مجلس برگزار شد، در جمع آرای باطل حساب شدند.
و اما رای سفید اساسا چیست؟
رای سفید که به عنوان رای اعتراضی نیز شناخته می‌شود، در واقع تداعی‌گر این مساله است که رای‌دهنده حامی هیچ یک از نامزدان حاضر در یک دوره انتخاباتی نیست. به این معنی که رای‌دهنده با انتخابات به عنوان روش و ابزار مشروع جهت انتقال و رقابت مسالمت‌آمیز قدرت توافق دارد، اما نامزدان حاضر در آن انتخابات مورد نظرشان نمی‌باشد.
در عین حال، رای سفید نوعی مخالفت با سیستم‌های دوحزبی که در آن تنها دو حزب فرصت رقابت و حضور دارند، نیز می‌باشد. استفاده از این رای به معنی تغییر سیستم انتخاباتی موجود نیز می‌باشد تا به این ترتیب احزاب و چهره‌های دیگر نیز بتوانند در رقابت حضور پیدا کنند و امکان انتخاب و تنوع برای رای‌دهندگان بیشتر گردد.
در واقع استفاده از رای سفید نشانگر تعهد رای‌دهنده به دموکراسی است و نشان می‌دهد که رای‌دهنده نسبت به سرنوشت سیاسی خود در انتخابات بی‌تفاوت نیست، اما با استفاده از رای سفید می‌گوید که او خواستار تغییر سیستم انتخاباتی است، در عین حالی که علاقمند  هیچ یک از نامزدان حاضر در انتخابات نیز نمی‌باشد.
در برخی از دموکراسی‌های جهان، گزینه رای سفید یا هیچ کدام به صورت مشخص در اوراق رای‌دهی وجود دارد. مثلا در کشور یونان، ایالت نوادا ایالات متحده امریکا، اسپانیا،  اواکراین و فرانسه چنین گزینه‌ای وجود دارد. در روسیه نیز چنین گزینه‌ی قبلا در اوراق رای‌دهی وجود داشت، اما این گزینه پس از سال ۲۰۰۶ از اوراق رای‌دهی آن کشور حذف گردید.
براساس آنچه گفته شد رای سفید، در واقع یک نوعی از رای میان رای موافق و رای مخالف است. با این حال در کشورهای مختلف شیوه‌های مختلفی برای شمارش آرای سفید وجود دارد. در برخی موارد رای سفید به عنوان رای موافق یا رای مثبت حساب می‌گردد، اما در برخی موارد دیگر این رای به عنوان رای مخالف حساب می‌گردد،  با این حال مواردی وجود داشته است که رای سفید را به عنوان رای ممتنع و نوع سوم رای حساب کرده‌اند. این در واقع بستگی به قوانین انتخاباتی هر کشور دارد.
بر اساس لایحه اصول وظایف داخلی مجلس نمایندگان، برای انتخابات ریاست این مجلس، نامزد برنده باید اکثریت مطلق آرا و یا پنجاه جمع یک را به دست آورد، تا به عنوان رییس انتخاب گردد. به این ترتیب رای سفید براساس لایحه اصول وظایف داخلی مجلس نمایندگان افغانستان، رای سفید به عنوان رای مخالف حساب می‌گردد، چنانچه رای باطل نیز به عنوان رای مخالف به حساب می‌آید.