تا زمانی که ارتش و استخبارات دست از حمایت طالبان برندارند
گفتگوهای سیاسی موثر نخواهد بود.
وزرای خارجه افغانستان و پاکستان هفته آینده در استانبول با هم دیدار و گفتگو خواهند کرد. وزیر خارجه ترکیه روز شنبه به رسانه ها گفت که هدف این نشست تقویت روابط این دو کشور همسایه است. این دیدار در آستانه نشست ایجاد اعتماد سازی در آسیا که به روز دوشنبه هفته آینده در استانبول برگزار خواهد شد، صورت می گیرد.
این در حالی است که جریان جرگه مشورتی صلح روز جمعه در کابل به پایان رسید، حامد کرزی، رییس جمهور افغانستان از تلاش های ترکیه در راستای تامین صلح قدردانی کرد و حتا در قطعنامه پایانی جرگه نیز از تلاش های این کشور قدردانی شده و اشتراک کنندگان جرگه خواهان گسترش، تسریع و تداوم این تلاش شدند.
ترکیه که روابط بسیار نزدیکی با پاکستان دارد، از روابط نزدیکی با دولت افغانستان نیز برخودار است. کشور ترکیه از سال ۲۰۰۷ تلاش های را به منظور اعتماد سازی بیشتر میان مقام های دو کشور آغاز کرد که مقام های افغان و پاکستانی چندین بار در آن کشور با هم دیدار و گفتگو کردند.
این در حالی است که در یک اعلامیه منتشر شده از سوی وزارت خارجه ترکیه گفته شده است که ملاقات سه جانبه میان مقام های افغان، پاکستان و ترکیه تلاشی برای روشن شدن اقدامات آتی میان دو کشور افغانستان و پاکستان خواهد بود.
ترکیه به عنوان میراث دار یکی از بزرگترین خلافت های اسلامی در تاریخ از اهمیت و احترام نسبتا خوبی در میان کشورهای اسلامی برخوردار است. از سوی دیگر این کشور به عنوان پل میان کشورهای اسلامی و غرب و به عنوان عضو پیمان ناتو، نیز دارای نقش و اهمیت خوبی است.
هرچند مقام های ارشد افغانستان و پاکستان برای چندین بار تا کنون در ترکیه با هم دیدار و گفتگو کرده اند، به گفته شماری از کارشناسان غیابت مقام های نظامی و استخباراتی پاکستان در این گفتگوها باعث شده است که این گفتگو نتواند به یک روند موثر و عملی مبدل شود.
سازمان استخباراتی پاکستان ( آی اس آی) و ارتش آن کشور متهم به حمایت و تجهیز گروه های از طالبان اند و گروه طالبان در سال ۱۹۹۴ با حمایت مستقیم آی اس آی ایجاد شد.
باور عمده این است که اگر کشور ترکیه نتواند از طریق ایجاد فشارهای سیاسی بر حکومت ملکی پاکستان در راستای قطع حمایت های ارتش و استخبارات پاکستان از طالبان کار موثری انجام دهد، گفتگوهای محض میان مقام های ارشد سیاسی دو کشور افغانستان و پاکستان نمی تواند به ایجاد اعتماد میان دو دولت منجر شود و باعث کاهش مداخلات و قطع حمایت های آی اس آی و ارتش پاکستان از طالبان گردد.
اگر ترکیه واقعا می خواهد تا به روند تامین صلح در افغانستان کمکی بکند، باید از طریق فشار بر جامعه جهانی و قناعت دادن آن ها کاری بکند تا جهان مشترکا پاکستان را وادار به قطع حمایتش از طالبان بکند. اگر پاکستان کمک های سالیانه جهانی را که از ایالات متحده و کشورهای اروپایی دریافت نکند، اگر حمایت سیاسی از پاکستان در سطح بین المللی مشروط به قطع رابطه استخبارات و ارتش آن کشور از طالبان و دیگر گروه های تروریستی شود، در آن صورت احتمالا چشم انداز تامین صلح در افغانستان تا حدی واقعی به نظر خواهد رسید. در غیر آن پاکستان با بازی تکراری و همیشگی اش از یک طرف در ظاهر از برنامه های بین المللی برای مبارزه با تروریزم حمایت نشان خواهد داد و از طرف دیگر به تجهیز، تمویل، آموزش و پناه دادن به تروریستان ادامه خواهد داد تا هم حمایت جهانی را داشته باشد و هم زیر نام خطر سقوط پاکستان همه ساله میلیارد ها دالر کمک جهانی را به جیب بزند.
