جشن عنعنه‌ای گل بادام در دایکندی که همه‌ساله به‌عنوان جشن محلی برگزار می‌شد، شش سال است که زیر نام «جشنواره فرهنگی و هنری گل بادام» با حضور هزاران باشنده‌ی این ولایت، مقام‌های دولتی، باغداران و کشاورزان، به افتخار بادام شهره‌ی این ولایت راه‌اندازی می‌شود. جشنواره گل بادام، به‌عنوان یکی از هشت جشنواره‌ی ملی در سطح کشور، به تازه‌گی ثبت وزارت اطلاعات و فرهنگ نیز شده است.
ششمین جشنواره فرهنگی و هنری گل بادام، روز چهارشنبه، یازدهم حمل، با اشتراک هزاران باشنده این ولایت و با حضور مقام‌های اداره محلی در میدان گل بادام- مرکز این ولایت برگزار شد.
پیش از این، اداره محلی دایکندی و ریاست اطلاعات و فرهنگ با همکاری کشاورزان و باغداران، همه‌ساله از فصل گل بادام تجلیل و گرامی‌داشت می‌کردند که دهقانان و باغداران از دست‌‌آوردها و مشکلات شان می‌گفتند. اما در سال‌های اخیر، اجرای موسیقی و بازی‌های محلی، نمایش‌نامه‌ها، شعر و ترانه‌خوانی، نمایشگاههای محصولات زراعتی و صنایع دستی زنان و همین‌طور نمایش غذاهای سنتی نیز به آن افزوده شده است.
مسوولان اداره محلی دایکندی در محفل گشایش ششمین جشنواره فرهنگی و هنری گل بادام، از ساخت یک طرح برای بازاریابی و بسته‌بندی محصولات باغی و همین‌طور تطبیق پروژه‌های انکشافی در سطح این ولایت خبر دادند.
احمدضیا همدرد، والی دایکندی در بخش تطبیق پروژه‌های انکشافی گفت که در آینده‌ی نزدیک بند «سوختوک» با ظرفیت تولید حدود ۷۰۰ کیلووات برق، به بهره‌برداری سپرده خواهد شد.
از سویی هم حسین سیرت، رییس اطلاعات و فرهنگ دایکندی، هدف از برگزاری جشنواره گل بادام را معرفی داشته‌های فرهنگی، هنری و سایر میراث‌های غیرملموس این ولایت عنوان می‌کند. همین‌طور نمایشگاه صنایع دستی زنان، نمایش انواع محصولات زراعتی و غذاهای سنتی، اجرای موسیقی محلی، بازی‌ها و عنعنات بومی باشنده‌گان دایکندی نیز از طریق برگزاری این جشنواره به نمایش گذاشته می‌شوند.
آقای سیرت می‌افزاید باآن‌که این جشنواره ثبت وزارت اطلاعات و فرهنگ شده؛ اما بازهم همکاری لازم مالی برای بهتر برگزار شدن آن از مرکز کشور صورت نمی‌گیرد. وی از وزارت اطلاعات و فرهنگ خواست که در خصوص برگزاری هرچه بهتر این جشنواره‌ی ملی، توجه ویژه‌ای داشته باشد و سالانه یک مقدار بودجه را در این بخش اختصاص بدهد.
مسوولان محلی و فرهنگیان دایکندی می‌گویند که اجرای شعر، ترانه، موسیقی و نمایش‌نامه‌ها در این جشنواره، به نحوی نمایان‌گر رسم و رواج و فرهنگ بومی باشنده‌گان این ولایت می‌باشند. همین‌طور برپایی این جشنواره برای معرفی، تبلیغ و بازاریابی محصولات باغی به‌ویژه بادام باغداران این ولایت باارزش خوانده شده است. علاقه‌مندی و ارج‌گذاری باشنده‌گان دایکندی به برنامه‌های فرهنگی- هنری و دادنِ پیام همدلی و صلح به سایر بخش‌های کشور، از اهداف دیگر برگزاری این جشنواره گفته می‌شود.
در همین حال، باغداران دایکندی بزرگ‌ترین چالش فراراه فروش محصولات باغی؛ به‌ویژه حاصلات بادام شان را دوری و دشوارگذر بودن راه‌های مواصلاتی عنوان می‌کنند. به باور باغداران، دوری و خرابی راه‌های رفت‌وآمد به کابل، سبب می‌شود که باغداران نتوانند محصولات باغی‌شان را به قیمت بهتر به فروش برسانند.
محمدعلی، از باغداران شهر نیلی می‌گوید که نبود بازاریابی، از عمده‌ترین مشکلات آن‌ها است. به باور او، کشاورزان و باغداران بیش‌ترین زحمت و تلاش را انجام می‌دهند؛ اما به دلیل بی‌توجهی دولت، آنان نمی‌توانند محصولات شان را به فروش برسانند. این باغدار از حکومت می‌خواهد که در قسمت ساخت میدان هوایی دایکندی و همین‌طور ترمیم راه‌های مواصلاتی این ولایت با سایر ولایت‌ها، باشنده‌گان این ولایت دوردست را همکاری کند.
اما سید عبدالواحد فیروزی، رییس زراعت دایکندی می‌گوید که اداره محلی طرحی را به منظور بازاریابی و پروسس محصولات باغداران به حکومت مرکزی سپرده و مورد تأیید قرار گرفته است. به گفته‌ی آقای فیروزی، در سال جاری، کار عملی این طرح در دایکندی آغاز خواهد شد. رییس زراعت دایکندی هم‌چنان افزود که چندی پیش بادام این ولایت در امارات متحده عربی به نمایش گذاشته شده بود و بازرگانان علاقه‌مند شدند که پس از این، محصولات بادام دایکندی را خریداری کنند. طبق معلومات ریاست زراعت دایکندی، تاکنون ۲۴ نوع بادام در این ولایت شناسایی شده و این اداره کلکسیون آن را نیز تهیه کرده است. به نقل از رییس زراعت دایکندی، بادام این ولایت در گذشته به نام ولایت‌های دیگر به بیرون از کشور صادر می‌شد؛ اما اکنون با نام و برند خودِ دایکندی به بازارهای داخلی و بیرونی عرضه می‌شود.
بادام، از عمده‌ترین و مشهورترین محصولات باغی ولایت دایکندی به شمار می‌رود. هزاران باغدار در این ولایت از همین راه امرار معاش می‌کنند. بادام دایکندی، در سال‌های اخیر شهرت جهانی نیز کسب کرده است. در کنار این، براساس یک گزارش وزارت زراعت، آبیاری و مالداری در سال گذشته، ولایت دایکندی از نگاه میزان تولید و همین‌طور کیفیت بادام، در صدر تمامی ولایت‌های تولید کننده‌ی این محصول قرار گرفته است.
گفتنی است که سالانه جشنواره‌های دیگری نیز زیر نام جشنواره سیب دختر شاه، میله‌ی گل انار، گل نارنج، جشن گل سیب، گل ارغوان و … در ولایت‌های دایکندی، قندهار، جلال‌آباد و پروان برگزار می‌شوند.
