آریا؛ کتّه اوستاخانه آرزوسینی یاغاچگه اۉییب یازهیاتگن تعلیمدن محروم قالگن
حبیبه چکری
کابلدهگی بیر اوینینگ بیر چېکّهسیده تیغنینگ یاغاچ اوستیدهگی آوازی آریا صدیقی کونینینگ بیر قِسمینی تۉلدیرهدی. اونینگ قۉللری یاغاچ اوستیده حرکتلنیب، بیر نېچه لحظه اوّل موجود بۉلمهگن چیزیقلر و نقشلرنی شکللنتیرهدی.
آریا ۲۳ یاشده و مکتبنینگ اۉن ایکّینچی صنفیگچه تعلیم آلگن. او اۉقیشینی دوام اېتتیرماقچی اېدی، بیراق طالبان تامانیدن قیزلر اوچون تعلیم اېشیکلری یاپیلگچ، اونینگ بو یۉلی تۉختهب قالدی.
تعلیمدن قالگن بو قیزنینگ اَیتیشیچه، اۉشه پیتده ایشسیز قالمسلیک اوچون اۉزی هم قیزیقهدیگن، هم اوندن درآمد تاپه آلهدیگن ایشنی باشلشگه قرار قیلگن. حاضر او اوی اوستاخانهسیده ینه تۉرت کیشی بیلن بیرگه ایشلهیدی و کېلهجکده کۉپراق قیزلر ایشلهیدیگن کتّه اوستاخانهگه اېگه بۉلیشنی آرزو قیلهدی.
آریا دېیدی: «بیلیم یورتیلر یاپیلگنده، اۉقیشنی دوام اېتتیریش اوچون یۉل قالمهدی. تعلیمنینگ برچه یۉللری یاپیق اېدی. آچیق قالگن یگانه یۉل هېچ بۉلمهگنده اۉزیم اوچون بیرار ایش تاپیب، اۉزیمنی بند قیلیش اېدی.»
بو قیز تخمیناً اوچ ییل اوّل یاغاچ بیلن ایشلشنی باشلهگن. دستلب اونینگ مقصدی سودا قیلیش اېمس اېدی؛ آریا اوی اوچون بویوملر یسهماقچی بۉلگن هم فایدهلی، هم قۉلده تیّارلنگن نرسهلرنی.
آریا دېیدی: «اۉشه پیتده فقط اۉزیم و اوییمیز اوچون فایدهلنهدیگن نرسهلرنی یسهماقچی اېدیم. بیرینچی یسهگن ایشیم مولانانینگ مشهور «هېچ» مقالهسیدن الهاملنگن اېدی و بو مېنگه جوده یخشی تویغو بېردی.»
آریانینگ یاغاچ بیلن ایشلشگه قیزیقیشی ینهده آرتدی. او بیر استاذدن تعلیم آلدی و بیرینچی تختهلرینی او بیلن همکارلیکده یسهدی. وقت اۉتیشی بیلن یاغاچ اۉیمهکارلیگی بیر مشغولاتدن اونینگ حیاتینینگ مهم قِسمینی تشکیل اېتهدیگن کسبگه ایلندی.
آریا حاضر یاغاچ اۉیمهکارلیگیدن تشقری، یاغاچگه نقش اۉییش و بېزهک بېریش بیلن هم شغللنهدی. اونینگ اَیتیشیچه، بو ایشنینگ درآمدی کوندهلیک خرجتلر اوچون یېترلی بۉلیب، اونینگ بیر قِسمی ایشنی رواجلنتیریشگه و عایلهگه یاردم بېریشگه صرفلنهدی.
بو قیز قۉشیمچه قیلهدی: «بو ایشنینگ درآمدی کوندهلیک خرجتلریم اوچون یېترلی و اونینگ بیر قِسمینی اسباب-اسکونهلر ساتیب آلیش و ایشنی رواجلنتیریشگه صرفلهیمیز، بعضاً اېسه عایلهمیزگه هم یاردم بېرهمیز.»
اما آریانینگ اَیتیشیچه، عیاللرنینگ صنعت کۉرگزمهلریده اشتراک اېتیشیگه قۉییلگن چېکلاولر عیال صنعتکارلردن اۉز اثرلرینی تنیشتیریش و بازارنی کېنگهیتیریش امکانیتینی تارتیب آلگن. او قۉشیمچه قیلهدی: «کتّه کۉرگزمهلر اۉتکزیلهدی، اولرده حتا چېت اېلدن مهمانلر هم اشتراک اېتهدی؛ اما عیاللرگه بو کۉرگزمهلرده قتنهشیشگه رخصت بېریلمهیدی.»
بو عیالنینگ اَیتیشیچه، آدملرنینگ صنعت و قۉل محنتی محصولاتلریگه قیزیقیشی بارلیگیگه قرهمهی، اقتصادی معمالر قۉلده تیّارلنگن اثرلرنی ساتیب آلیش امکانیتینی کمهیتیرگن. او قۉشیمچه قیلهدی: «حاضرچه خلقیمیز صنعتکارلر و قۉلده تیّارلنگن بویوملرنی یخشی کۉرهدی؛ اما افسوس که اولرنینگ اقتصادی احوالی اَیریم قۉل محنتی محصولاتلرینی ساتیب آلیشگه امکان بېرمهیدی.»
شونگه قرهمهی، آریانینگ محنت بازاری افغانستان بیلن چېکلنیب قالمهگن و او حاضرگچه اۉز اثرلرینی خارجگه هم یوبارگن.
چېکلاولرگه قرهمهی، آریا اۉز ایشینی تشلب قۉییشنی رېجهلشتیرمهیپتی. او کېلگوسی بېش ییل اوچون اویدن تشقریده کتّه و مستقل اوستاخانهگه اېگه بۉلیشنی آرزو قیلهدی؛ او یېرده کۉپراق قیزلر ایشلشی و شو یۉل آرقهلی درآمد تاپیشی ممکن.
او دېیدی: «کۉپلب قیزلر ایشلهیدیگن جوده یخشی و کتّه اوستاخانهم بۉلیشینی ایستهیمن. کتّه اوستاخانه، دوکان بۉلسینکی، ایشیمیز اوچون جوده کۉپ اسباب-اسکونهلر ساتیب آله بیلهیلیک.»
آریا بو مقصدگه اېریشیش اوچون صنعتکارلرنی قۉللب-قوّتلهیدیگن تشکیلاتلر و شخصلردن هم عملی یاردم سۉرهیدی. او دېیدی: «صنعتکارلرنینگ حامیلریدن طلبیمیز شو که حقیقتاً هم بیزنی قۉللب-قوّتلهسینلر. حاضرگچه اولردن هېچ قندهی یاردم کۉرمهدیک.»





