اۉن بېشینچی اگست؛ مېن قیزلرنینگ قلبی ییغلشلرینی اېشیتهمن
هانیه ضامنی
احتمال، «اۉن بېشینچ اگوست» فقط بیر جمله بۉلیشی ممکن، اما بو جملهنی اېشیتگنیمده یورهگیم آغریدی. بیر کون بار اېدی که بوتون کابل شهرینی جېملیک قاپلهگن اېدی؛ نه سابق تشویشلر بار اېدی، نه اۉشه کۉچهلردهگی تیربندلیکلر. همه اۉز اویلریده اېدی و کۉچهلرده یۉلاوچی موترلری کۉرینمسدی. گۉیا هوادن نیمهدیر توشیب، بوتون کابل شهرینی سکوتگه چۉمدیرگن اېدی. اۉشه لحظهده مېن کابلنی تماشا قیلهیاتگن اېدیم؛ مکتبی مېن اوچون ایکّینچی اوی بۉلگن، آدملری اېسه دایما خورسند کۉرینهدیگن جاینی. مکتبده اۉقیدیگن کتّه قیزلرنی، بیلیم یورتیگه بارهدیگن قیزلرنی، کارته چهاردهگی کۉچهلرده قۉشیق اَیتهدیگن ییگیتلرنی، اۉشه کنسرتلرنی، هییت و براتلرنینگ اۉشه شادلیک و هیجانینی اۉیلردیم؛ اولرنینگ برچهسی گۉیا اۉن بېشینچی اگست کونی توتونگه ایلنیب، هواگه اوچیب کېتدی.
کۉنگلیم اېزیلهدی و ایچیمده غوغا بۉلهدی. یورهگیم یانماقده، چونکه حاضر بېش ییل اوّلگی اۉشه آیگه یېتیب کېلدیک و افغانستان طالبان تامانیدن اېگهللنگنیگه بېش ییل بۉلدی. مېن بو بېش ییل دوامیده اۉشه قووانچلرنی باشقه هېچ کیمنینگ لبلریده کۉرمهدیم. ایلگری آدملر شهر کۉچهلری و کارته چهارده اوستیگه اۉتیرهدیگن اۉشه یم-یشیل میسه بوگون خیره و هوویللب یاتیبدی. قیزلرنینگ مکتبگه باریشگه بۉلگن اۉشه اشتیاقی و قیزیقیشی اېندی یۉقالگن. مکتبگه باریشلر، نوبتده توریشلر و کولیشلر برچهسی یۉقالیب کېتگن. مېن بوگون عزا توتیهپمن؛ بېش ییلدن بېری هر کونی مېنی کویدیریب کېلهیاتگن درد بیلن عزا توتیهپمن. اۉن بېشینچی اگست مېن بېش ییل اوّل، عیناً شو کونی، برچه آرزولریم، خَیاللریم و مقصدلریمنی یۉقاتگن و حیاتیم بوتونلهی اۉزگرگن اۉشه قاره کون دیر.
بو قدَر چېکّن دردلریمنی کیمگه اَیتیشنی بیلمیمن. مېن عادی عایلهدن چیققن، اما کتّه آرزولرگه اېگه قیز اېدیم؛ اۉشه آرزولریمگه یېتیشیش اوچون بېل باغلهگن اېدیم، اما بېلیمنی سیندیریشدی. مکتبگه باریش اوچون قۉلیمگه کتاب آلدیم، اما مکتب اېشیگی آرتیدناق ایکّی قوراللی اېرکک مېنی اویگه قَیتریب یوباردی و زۉرآورلیک بیلن میلیونلب قیزلر اوچون علم اېشیگینی یاپدی. اویده اۉتیریب قالمهدیم و کورسگه باردیم، اما حجاب بهانهسیده آپه-سینگیللریمنی کۉچهدن حبسگه آلیب، قماققه تشلشدی و اېندی مېنگه اویدن چیقیشگه رخصت بېریشمهدی. بیر کونی بېگانه بیر اېرکک یۉلیمنی تۉسیب، تنلهگن کییمیم اوچون مېنی حقارت قیلگنیده… بولرنینگ برچهسینی یوزلب مرته کاغذگه یازدیم و یاقیب یوباردیم؛ چېکسیز دردلر، قییناقلر، حق-حقوقدن محروم قیلیش، علمنینگ یۉقلیگی و تعلیم آلیش حقوقینینگ یۉقلیگی؛ بولرنینگ برچهسینی مېندن و میلیونلب قیزلردن تارتیب آلیشدی.
مېن بو بېش ییل دوامیده فقط ییغلهدیم؛ نهفقط کۉزلریم ییغلهدی، بلکه شو وقت دوامیده یورهگیم هم ییغلهدی. اۉزیمنینگ حالیمگه، تنیگن قیزلریمنینگ حالیگه ییغلهدیم. اولرنینگ بیری اۉن بېشینچی اگستدن کېینگی شرایط طفیلی مجبورن اېرگه بېریلدی و حیاتی برباد بۉلدی. اونینگ برچه مقصدلری یانیب، کولگه ایلندی. بو بېش ییل دوامیده وزیر بۉلیش آرزوسینی تۉقیگن و افغانستان اوچون بیرار کیشی بۉلیشنی ایستهگن، اما اونی اویده اۉتقزیب قۉییب، باشیگه چادری یاپیشگن و کتابلرینی یاقیب یوباریشگن قیز اوچون یورهگیم قان ییغلهدی. هر کونی ینگی چېکلاونی کۉرهیاتگن قیزلر اوچون یورهگیم ییغلهدی؛ مکتبلر اېشیگینینگ یاپیلیشیدن تارتیب، کۉچهلرده حبسگه آلینیشگچه. بولرنینگ برچهسی مېن اوچون جوده آغیر و چیدهب بۉلمس بۉلیب قالدی. همه نرسه هر کونی تاماغیمنی سیقهدیگن بۉغیزدهگی توگونگه ایلنگن، اما مېنده بار امیدلر سینیب کېتیشیمگه یۉل قۉیمهیپتی.
اېندی طالبان افغانستانده حکمرانلیک قیلهیاتگنیگه بېشینچی ییل بۉلگن بیر پیتده، بیر کونی اېرتهلب بیردن باشدن کېچیرگن برچه دردلریم یېلکهمگه توشیب، مېنی بوکیب قۉیدی. برچه واقعهلر، قیینچیلیکلر و ناحقلیکلر مېنی حالدن تایدیردی و اېندی ییغیلریمنی اوشلب تورالمهدیم و ییغلهدیم. بوگون افغانستان قیزلرینینگ یورهگی ییغلهماقده. بوگون بېش ییل اوّل اولر بوتون حیاتلرینی یۉقاتگن اۉشه کون دیر.
شونچه چېکلاولرگه قرهمهی، مېن هلی هم آیاقده توریبمن و کتابلریمنی تشلب قۉیمهدیم. مېن اۉزیم و مملکتیم اوچون تعلیم آلیهپمن و کېلگوسی بېش ییل ایچیده مکتبیمنی توگهتیب، اۉزیم قیزیققن ساحهگه اېریشماقچیمن. احتمال، اولر برچه مکتبلرنینگ اېشیکلرینی یاپیشگن دیر، اما آنلاین مکتبلرنینگ اېشیکلرینی هېچ قچان یاپه آلمهیدیلر. مېن سۉنگگی سطرگچه بارهمن و جمعیتنینگ یریم قِسمینی تیریک سقلب قالهمن. مېن خلقارا مناسبتلر یۉنهلیشیده اۉقیماقچیمن و بو مېنینگ مقصدلریمدن بیری دیر؛ مېن بونینگ اوچون رېجه توزگنمن و استراتیژی بېلگیلهگنمن.
