طالبان چېکلاولرینینگ کوچهیتیریلیشی؛ پنجشیر اهالیسی: حرکتلنیشیمیز سینچکاولیک بیلن کوزهتیلماقده
آدرینا بهزاد
پنجشیر ولایتینینگ بیر قطار اهالیسی طالباننینگ اوشبو ولایت وطنداشلریگه نسبتاً چېکلاولری آرتیب بارهیاتگنی و باسیملری کوچهیگنیدن شکایت قیلماقده. اولرنینگ اَیتیشیچه، طالبان سۉنگگی هفتهلرده پنجشیر اهالیسیگه نسبتاً باسیم و چېکلاولرنی ینهده آشیرگن. اوشبو اهالی وکیللری ۸صبح گزېتهسیگه بېرگن صحبتلریده آدملرنینگ فعالیتی و حرکتلنیشینی نظارت قیلیش بیلن بیر قطارده، شخصی تینتوولر، اویلرنی تېکشیریش و تېلفونلرنی کۉزدن کېچیریش حالتلری کۉپهیگنینی معلوم قیلگن. اولرنینگ سۉزلریگه کۉره، تونگی وقتده حرکتلنیش همده تاغلرگه چیقیش تقیقلنگن بۉلیب، طالبان محلی مسجدلرنی حربی پُستلرگه ایلنتیرگن حالده قیشلاقلرنی کېچه و کوندوز نظارت آستیده اوشلب توریبدی. پنجشیر اهالیسی، شونینگدېک، عیاللر طالباننینگ مناسبتی و چېکلاولریدن قۉرققنلیکلری سببلی خواطر ایچیده یشهیاتگنینی و اولرنینگ اکثریتی اویدن تشقریگه چیقیشگه جرات اېته آلمهیاتگنینی تاکیدلهماقده.
پنجشیرنینگ پریان تومنیده یشاوچی فردین (مستعار) سۉنگگی پیتلرده اوشبو ولایتده طالباننینگ باسیملری و چېکلاولری آرتیب بارهیاتگنیدن خواطر بیلدیردی. او شوندهی دېیدی: «آدملر کېچهلر کۉچهده یوریشگه رخصت اېتیلمهیدی و اولرگه حتا تاغگه چیقیشگه هم رخصت بېریشمهیدی. طالبان آدملرنی کۉچهلرده، بازارلرده و حتا اېکینچیلیک یېرلریده هم تینتوو قیلماقده. اولر اهالینینگ اویلرینی هم کېتمه-کېت و اویمه-اوی کیریب تېکشیرماقده. طالبان برچه آدملرنی اۉزیگه تهدید و دشمن دېب بیلهدی».
پنجشیر ولایتینینگ ینه بیر یشاوچیسی فرهاد (مستعار) ولایتگه کیریش دروازهسی بۉلگن دالانسنگ حدودیده طالباننینگ تینتوولری و نظارتی کوچهیگنینی اَیتهدی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، طالبان آدملرنینگ حرکتلنیشینی کېنگ کۉلمده کوزهتیب بارماقده و عیاللر هم طالباننینگ مناسبتیدن قۉرقیب و خواطرلنیب، اویدن چیقیشگه جرات اېته آلمهیپتی.
پنجشیرلیک اوشبو یشاوچیسی دېیدی: «طالبان نظارت-اۉتکزیش پستلریده آدملرنی موترلریدن توشیریب، تینتوو قیلماقده. شونینگدېک، یاشلرنینگ تېلفونلرینی تېکشیرماقده. طالبان پنجشیرده شَی حالتده توریبدی. گۉیاکه کېنگ کۉلملی اوروشگه کېلگندېک. طالبان کوچلرینینگ بیر قِسمی مسجدلرده کېچه و کوندوز جایلشیب آلگن و آدملرنینگ کوندهلیک فعالیتی همده حرکتلنیشینی کوزهتیب بارماقده. عیاللر موجود وضعیتدن قۉرققنلیکلری سببلی تشقریگه چیقیشگه جرات اېته آلمهیپتی. کېچهسی اېسه هېچ بیر کیشی اویدن تشقریگه چیقه آلمهیدی».
پنجشیرنینگ ینه بیر یشاوچیسی وسیم (مستعار) اوشبو ولایتده طالباننینگ آدملرگه نسبتاً باسیملری آرتگنیدن شکایت قیلهدی. اونینگ اَیتیشیچه، آدملرگه اۉز فکرینی بیلدیریش و قرهشلرینی بیان اېتیشگه رخصت بېریلمهیدی و همه طالباننینگ بویروق و طلبلریگه بۉیسونیشگه مجبور.
پنجشیرلیک اوشبو یشاوچیسی شوندهی دېیدی: «چېکلاولر جوده کۉپ و طالبان برچه حدودلرنی اۉز نظارتی آستیده اوشلب توریبدی. اگر بیرار کیشی تونگی ساعتلرده اویدن چیقسه، ایلنیش خدمتینی اۉتهیاتگن طالبان کوچلری اونی تۉختهتیب، تونده بو وقتده نیمه قیلیب یورگنینی سۉرهیدی. اولر آدملرنی تونگی ساعتلرده اویدن چیقمسلیک حقیده آگاهلنتیرماقده. بیز بو وضعیت بیلن نیمه قیلیشنی بیلمهیمیز؛ طالبان کېچهیو کوندوز آدملرگه اذیت قیلماقده و حیاتیمیزنی آغیرلشتیریب یوباردی».
پنجشیر ولایتی اهالیسیدن بیری و افغانستان ملی قرشیلیک جبههسی اعضالریدن بۉلگن شکرالله (مستعار) طالبان افغانستاننی اېگهللب آلگنیدن بېری مملکتنینگ باشقه حدودلری اهالیسیگه قرهگنده پنجشیر خلقیگه نسبتاً قتّیقراق مناسبتده بۉلیب کېلگنینی، بیراق اونینگ سۉزلریگه کۉره، بو باسیملر سۉنگگی پیتلرده و قرشیلیک جبههسی هجوملری کوچهیگنیدن سۉنگ ینهده اوج آلگنینی اَیتهدی.
پنجشیرلیک اوشبو شخص دېیدی: «طالباننینگ باسیملری و چېکلاولری اوشبو گروه افغانستاننی اېگهللب آلگن وقتدن بېری دوام اېتیب کېلماقده؛ اما بیز اوشبو گروه پُستلریگه هجوم قیلگنیمیزدن و طالبان کوچلریمیزگه قرشی توره آلمهگنیدن سۉنگ، اولر محلی اهالیگه نسبتاً باسیم و چېکلاولرنی ینهده آشیردی. طالبان یاشلر و کېکسهلرنی تضییق و تعقیبگه آلماقده، اولرنی حبسگه آلیب، قییناققه سالماقده و اولردن قورال طلب قیلماقده. طالبان پنجشیر ولایتیده قرشیلیک جبههسی کوچلریگه قرشی کورهشه آلمهگنی سببلی خوفسیزلیک پُستلرینی تشکیل اېتیشگه کیریشگن. اوشبو گروه ۲۰۲۲-ییلده شابه قرارگاهی قوماندانی مادیارنی اوچ اۉغلی و بیر کویاوی بیلن بیرگه قۉللری باغلنگن حالده آتیب تشلهگن اېدی».
انسان حقوقلری فعالی آزیتا نژند هم طالباننینگ پنجشیر ولایتی اهالیسیگه نسبتاً چېکلاولری و باسیملری کوچهیگنیدن خواطر بیلدیریب، اوشبو ولایتده وطنداشلرنینگ اېرکین حرکتلنیشی چېکلنگنینی اَیتهدی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، سابق حربیلر تضییق و تعقیبلرگه دوچ کېلماقده و بیر قطار وطنداشلر تورلی بهانهلر بیلن حبسگه آلینیب، قییناققه سالینماقده؛ بو حالت اولرده آغیر روحی اسارتلر قالدیرماقده و اولر حتا آزادلیککه چیققنلریدن کېین هم جدّی روحی معمالر بیلن کورهشیشگه مجبور بۉلماقده.
خانم نژند شوندهی دېیدی: «پنجشیر اهالیسینینگ اکثریتی چارواچیلیک آرقهلی تیریکچیلیک قیلهدی و اوشبو ولایتدهگی کېنگ ترقهلگن اقتصادی قشّاقلیکنی حسابگه آلسک، چاروادارلرنینگ ماللرینی باقیش اوچون تاغلرگه چیقیشینینگ تعقیقلنیشی اولرنینگ تورموش قیینچیلیکلرینی ینهده آشیردی. باشقه تاماندن، یاشلرگه بیر-بیرلری بیلن اېرکین تۉپلنیشگه رخصت بېریلمهیدی. عموماً آلگنده، پنجشیردهگی وضعیت نهایتده آغیر دیر و اوشبو چېکلاولرنینگ دوام اېتیشی خلق آرهسیده جدّی خواطرلرنی کېلتیریب چیقرماقده».
شو بیلن بیرگه، منبعلر ۱۰-عقرب کونی ۸صبح گزېتهسیگه بېرگن صحبتیده بیر هفتهدن بېری اۉنلب طالبان جنگریلری پنجشیر ولایتینینگ شابه عمرض و شابه آستانه حدودلریگه جایلشتیریلگنینی و اویلرنی تینتوو قیلیش همده اهالینینگ حرکتلنیشینی چېکلش آرقهلی محلی خلق حیاتینی ایزدن چیقرگنینی معلوم قیلگن اېدی.
منبعلرنینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، مخلص اسملی شخص باشچیلیگیدهگی طالبان کوچلری بیر هفتهدن بېری اوشبو حدودلرده بۉلیب توریبدی و اهالینی یشش جایلرینی ترک اېتمسلیک بیلن تهدید قیلگن.
منبعلرگه کۉره، اهالینینگ اکثریت چاروا ماللری تاغلردن قیشلاقلرگه توشیریلگن؛ بیراق بیر قطار چۉپانلر اۉز چاروا ماللرینی آلیب توشیشگه امکان تاپه آلمهی، تاغلرنی ترک اېتیشگه مجبور بۉلگن و اولرنینگ چاروا ماللری تاغلرده قراوسیز قالیب کېتگن.





