سقالنی تېکشیریشدن تارتیب، شخصی تېلفونلرنی تینتوو قیلیشگچه؛ قندهار یاشلری نیمه‌لر دېیدی؟
۸صبح، قندهار
قندهارده‌گی اَیریم اهالی و یاشلر‌نینگ اَیتیشیچه، طالبان‌نینگ امر باالمعروف و نهی عن المنکر باشقرمه‌سی محتسبلری‌نینگ آدملر‌نینگ سقالینی قیسقرتیریش و قیریشیگه مناسبتی اوّلگیدن هم قتّیقلشگن. اولر‌نینگ سۉزلریگه کۉره، آدملر‌نینگ تشقی کۉرینیشینی نظارت قیلیش بیلن بیر قطارده، اَیریم حاللرده اولر‌نینگ شخصی تېلفونلری هم تېکشیریلماقده. اولر‌نینگ اَیتیشیچه، هر کونی شهرده اۉنلب کیشی سقالینی قیسقرتیرگنی یاکه قیرگنی سببلی تۉخته‌تیله‌دی. اولر‌نینگ سۉزلریگه کۉره، اَیریملر بیر نېچه ساعتدن کېین آزاد قیلینه‌دی، باشقه‌لری اېسه طالبان‌نینگ امر باالمعروف و نهی عن المنکر باشقرمه‌ییگه آلیب کېتیله‌دی.
قندهار اهالیسی وکیللری‌نینگ اَیتیشیچه، اَیریم حاللرده بیرار کیشی سقالی سببلی تۉخته‌تیلگنیدن سۉنگ، اونینگ شخصی تېلفونی هم تېکشیریله‌دی. اگر تېلفونده طالبان‌نینگ امر باالمعروف و نهی عن المنکر خادملری اۉز سیاستلریگه ضد دېب حسابله‌یدیگن صورتلر، قۉشیقلر یاکه باشقه ماتریاللر بۉلسه، شخصنی حبسده سقلش جریانی اوزاقراق دوام اېته‌دی.
بیر مدت آلدین طالبان‌نینگ امر باالمعروف و نهی عن المنکر باشقرمه‌سی محتسبلری تامانیدن حبسگه آلینگن قندهارلیکلردن بیری، دستلب سقالی سببلی تۉخته‌تیلگنینی، شوندن سۉنگ شخصی تېلفونی هم تېکشیریلگنینی اَیته‌دی.
قندهارلیک بو اهالی شونده‌ی دېیدی: «طالبان اوّل مېنی سقالیم سببلی تۉخته‌تدی، کېین تېلفونیمنی مېندن آلدی. اوندن مېنینگ و دۉستلریم‌نینگ صورتلرینی تاپیشدی و صورتلر سببلی مېنی هم بیر کون امر باالمعروف و نهی عن المنکر باشقرمه‌سییده اوشلب توریشدی.»
قندهار یاشلری شخصی تېلفون هر بیر انسان‌نینگ شخصی حیات دخلسیزلیگی‌نینگ مهم قِسمی اېکنینی اَیته‌دی؛ بیراق اولر‌نینگ سۉزلریگه کۉره، بو شهرده‌گی طالبان‌نینگ امر باالمعروف و نهی عن المنکر محتسبلری آدملر‌نینگ تشقی کۉرینیشینی نظارت قیلیش بیلن بیر قطارده، اولر‌نینگ شخصی معلوماتلریگه هم کیریش امکانیگه اېگه بۉلماقده.
خوفسیزلیک مسأله‌لری سببلی اسمی آشکار اېتیلیشینی ایسته‌مه‌گن ینه بیر قندهارلیک‌نینگ اَیتیشیچه، سقالینی قیسقرتیره‌دیگن آدملرگه نسبتاً طالبان محتسبلری‌نینگ مناسبتی حاضر اوّلگیدن هم قتّیقلشگن.
قندهارلیک بو وطنداشی قۉشیمچه قیله‌دی: «اگر کیم دیر سقالینی قیرگن یاکه جوده قیسقرتیرگن بۉلسه، اوّل اونی تۉخته‌تیشه‌دی، کېین تېلفونینی تېکشیریشه‌دی. اگر اونینگ تېلفونیده صورت یاکه قۉشیق بۉلسه، معماسی ینه‌ده کتّه‌لشه‌دی و اونی امر باالمعروف و نهی عن المنکر باشقرمه‌سیگه آلیب باریشه‌دی.»
اونینگ اَیتیشیچه، اَیریم حاللرده حتا بیرار کیشی عایله‌سی‌نینگ عیال اعضالری بیلن بیرگه بۉلسه هم، سقالی سببلی تۉخته‌تیله‌دی و عایله‌سی آلدیده قۉپال معامله همده کېسکین سۉزلرگه دچار بۉله‌دی.
قندهارلیک بیر یاش شونده‌ی دېیدی: «بیز طالبان‌نینگ امر باالمعروف وزیرلیگی اۉز خادملریگه آدملر‌نینگ تېلفونلرینی تېکشیریشگه رخصت بېرمه‌گنینی اېشیتگنمیز؛ اما بو یېرده طالبان محتسبلری بونده‌ی ایشنی قیلماقده. سقالی سببلی کیمنی تۉخته‌تیشسه، اونینگ تېلفونینی هم تېکشیریشه‌دی.» اونینگ سۉزلریگه کۉره، بو حالت یاشلرنی نه‌فقط تشقی کۉرینیشی، بلکه صورتلری، ویدیولری و باشقه شخصی معلوماتلری‌نینگ تېکشیریلیشی حقیده هم خواطرگه سالگن.
قندهار‌نینگ اَیریم اهالیسی هم آدملر سقالی سببلی نه‌فقط تۉخته‌تیلیشی، بلکه اَیریم حاللرده حقارت قیلینیشی و کمسیتووچی سۉزلر بیلن مراجعت قیلینیشینی اَیته‌دی.
قندهارلیکلردن بیری شونده‌ی دېیدی: «مېنی تۉخته‌تیب، «سقالینگنی قیریب، کافرلر بیلن اۉزینگنی تېنگلشتیرگنینگ اوچون منافقسن»، دېییشدی. کېین مېنگه ینه سقالینگنی قیرسه‌نگ، بیر هفته قماقده اۉتیره‌سن، دېییشدی.»
قندهار اهالیسی طالبان‌نینگ امر باالمعروف و نهی عن المنکر اَیریم محتسبلری تامانیدن قۉللنه‌یاتگن قتّیققۉللیک فقط سقالینی قیرگن یاکه قیسقه‌رتیرگن آدملرگه تعلقلی اېمسلیگینی اَیته‌دی. اولر‌نینگ سۉزلریگه کۉره، سقاللی اَیریم آدملر هم سقالینی قیسقه‌رتیرگن دۉستلری بیلن اۉتیرگنیده تنقید قیلینه‌دی.
ینه بیر قندهارلیک شونده‌ی دېیدی: «مېنینگ اۉزیم‌نینگ سقالیم قلین، اما سقالینی قیسقرتیرگن دۉستیم بیلن اۉتیرگن اېدیم. کېین طالبان‌نینگ امر باالمعروف و نهی عن المنکر خادملریدن بیری کېلیب، مېنگه: «سقالینی قیسقرتیرگن یاکه قیرگن بونده‌ی فاسق و منافق آدملر بیلن اۉتیرمه»، دېدی.»
قندهار یاشلری بیرار کیشینی سقالینی قیسقرتیرگنی یاکه قیرگنی سببلی تۉخته‌تیش بیر مسأله اېکنینی، اما اونینگ شخصی تېلفونینی تېکشیریش، صورتلری و قۉشیقلرینی کۉریب چیقیش، دۉستلری حقیده سۉره‌ش همده «منافق»، «فاسق»، «جاهل» کبی و شونگه اۉخشه‌ش سۉزلردن فایده‌لنیش باشقه و ینه‌ده جدّیراق مسأله اېکنینی اَیته‌دی.
اولر‌نینگ سۉزلریگه کۉره، طالبان‌نینگ امر باالمعروف و نهی عن المنکر اَیریم محتسبلری تامانیدن «اصلاح قیلیش و یۉل-یۉریق کۉرسه‌تیش» نامی آستیده بونده‌ی خطی-حرکتلر‌نینگ عملگه آشیریلیشی قۉرقوو و باسیم محیطینی کوچه‌یتیریب، آدملر‌نینگ انسانی قدر-قیمتی‌نینگ بوزیلیشیگه سبب بۉلماقده. چونکه آدملر اویدن چیقه‌یاتگنیده، طالبان محتسبلری تامانیدن بیرار بهانه بیلن حقارت قیلینیشیدن دایما خواطرده بۉله‌دی. اولر‌نینگ اَیتیشیچه، بو حالت آدملر‌نینگ عادی حیاتینی جدّی معمالرگه دچار قیلگن.
