افغانستان‌گه مجبوری تَن آلیش سنتینی آلیب کېلیش
طالبلر باشقروویده بۉلگن ملی تلویزیونیدن ینگیدن یایینلنگن ویدیوده، بوندن نېچه وقت آلدین طالبلر تورمه‌سیدن آزاد بۉلگن فرهنگی فعاللردن بیری اسماعیل مشعل، چرچه‌گن روحیه‌سی سینققن و احوالی بوزیق بیر حالده، اونینگ سۉنگگی کونلرده‌گی عذابلری طالبلرگه تېگیشلی اېمس دیگنینی بیلدیره‌دی. شونینگدېک او، طالبلرنینگ کتّه‌کانلری او بیلن یخشی یانده‌شگنلرینی تیلگه آله‌دی. دېمک او تورمه‌گه تشلنگنیدن شکایتی یۉقلیگینی ایته‌دی و تورمه اونینگ حالیگه مناسب بۉلگن گویا. مذکور ویدیو، بوندن نېچه کون آلدین اونینگ اجتماعی ترماقلرده فیس‌بوکچیلر تامانیدن مشعل نینگ جسمی و روحی شرایط یامان و کسلل حالده بۉلگن تصویرلرینی ترقگندن کېین یایینلندی.
کۉپینچه آدملر مشعل‌گه بو وضعیت تورمه‌دن کورگن قیناقلردن کېلیب چییقنینی تیلگه آلدیلر. بو اونگه بېریلگن جمسی و روحی کسللیکنی بیلدیرردی. لېکن، مشعل جنابلری تورمه‌ده اوستیدن نیمه‌لر اۉتگنینی آزاد شکلده ایتیش وضعیتده اېمس دیر البته. آدملرنی عمومی ماجرانینگ بوتونله‌ی واقعیتیدن خبردار قیلیش اونینگ اوچون حاضر آسان اېمس. اسماعیل مشعل قانونی لحاظدن بیرار جنایتگه قۉل اورگنی ثابت بۉلمسدن، فقطگینه کتابلرنی تیارلب اونی آدملر اینیقسه تحصیل‌دن محروم ایتیلگن خاتین – قیزلرگه یېتکزیش مقصدیده فرهنگی فعالیتنی یۉلگه تشله‌گنی سبب قۉلگه آلینیب قماققه شتلندی.بو آره ده آدملرنینگ دقتینی اۉزیگه تارته دیگن مهم نرسه، افغانستانده طالب ملالری‌نینگ جبری اعتراف آلیشی، ایران ملالری رژیمیدن کاپی قیلیش دیر. اوشبو قاره سنت برچه شکنجه قیلووچی رژیملرده بیر سانده کوزه تیله‌دی. کېمسه بیرار جنایتگه قۉل اورمسدن هم، فقطگینه حاکم رژیم نینگ نا تۉغری سیاستلریدن باش تارتگنی باعث قماققه تشلنه‌دی، اېنگ یامان حالتگه توشگندن سۉنگ، ناچار اۉزی‌نینگ ایستک و میلیگه قرشی سۉزلرنی اظهار قیله‌دی. حتی محبوسنی شونچه‌لیک مجبور ایته‌دیلرکه، تورمه قۉریقچیسیدن هم منتدارچیلیک قیله‌دی. ایران ملایی حکومتی بیزنینگ منطقه‌میزده قیناققه آله دیگن بوتکول یقال مثال دیر. بوندن آلدین استالین رژیمی، شمالی کوریا و باشقه بیر قنچه سرکوبگر حکومتلر بونده‌ی بیر نا تۉغری شیوه‌نینگ اساس قۉییب کېتگنلر.کۉرینیشیچه طالبلر هم کمونیستی رژیملر، نازی و مذهبی فاشیسم بجرگن قیناقلر شیوه‌سینی بیرمه بیر عملگه آشیریب، کۉپراق قۉرقوو و قۉرقیتیشنی رواجله‌نتیریش اوچون نمونه آله دیلر.
قۉرقوو فقرالرنینگ قلبی و سویکلریگه چوقور ایلدیز آتیشی اوچون نه خلق نینگ عیاللری و قیزلری، نه فن و مدنیت اربابلری، نه سیاسی و فقرالیک فعاللریگه رحم – شفقت کۉرسه‌تیلمه‌یدی. حبسگه آلیش و قییناقلر اوچون کیم دیر حکمدارلر اراده‌سیگه قرشی بیر آغیز سۉز ایتیشی یاکه اولر نینگ اۉرته عصرلرده‌گی سیاستیدن ذرّه‌چه اشاره آلیب، عامه‌وی میدانده ناراضیلیگینی کۉرسه‌تیشی کفایه.حبسگه آلیش و قییناققه سالیش نینگ اۉزی جنایت، حبسگه آلینگنلرنی تلویزیونگه چیقیشی و قییناقچیلرنی آقلش اوچون یالغان سۉزلرنی ایتیشگه مجبورلش ینه بیر جنایت و ایکّی تامانله‌مه قییناق دیر. گرچه آدملر مجبور‌ن اقرار بۉلیش نینگ اساسسیزلیگینی و جبرلنووچی نینگ شأنیگه داغ توشیریش اۉرنیگه، توزوملر نینگ قانونیلیگینی ینه‌ده اۉچیره‌یاتگنینی اوزاقدن تن آلسه – ده، لېکن هر حالده، جبرلنووچیلر اوچون ایکّی برابر قییناق دیر. اسمایل مشعل بیلن صادر بۉلگن واقعه افغانستانده تورلی طایفه‌ده‌گی آدملر عذاب چېکه‌یاتگن تورلی قییناقلرگه مثال بۉلیب، طالبان رژیمی باشقه قییناق رېجیملری‌نینگ عنعنه‌سی و کرکتریگه بیرین – کېیتن عمل قیله‌یاتگنینی و آدملر قییناقلر سایه‌سیده یشه‌یاتگنینی کۉرسه‌ته‌دی.
