هزارسموچ؛ محروملیکده اونوتیلگن بازارسیز اولوسواللیک
یازووچی: منوچهر تالقانی
تخار ولایتی مرکزی، تالقان شهری‌نینگ ۱۶ کیلومترلیگیده جایلشگن هزار سموچ اولوسواللیگی، تیریکلیک نینگ اېنگ باشلنغیچ امکاناتلریدن هم محروم‌دیر. بو اولوسواللیک یشاوچیلری‌نینگ ایتیشلریچه مملکتگه طالبلر تسلطی‌دن تۉرت ییلگه یقین مدت اۉتیشی بیلن بو منطقه‌ده هیچ بیرعام‌المنفعه پرژهعملگه آشیریلمه‌گن. هزار سموچ‌نینگ بیر قطار یشاوچیلری ایتیشلریچه، بازار، ساغلیک خذمتلری، ایچیله‌یدیگن سوو و برق یۉقلیگی اولرگه تیریکلیک‌نی جوده قیینلشتیرگن.
محل یشاوچیلری‌نینگ ایتیشلریچه هزارسموچ اولوسواللیگی چمه‌سی ۱۹۰مینگ کیشیلیک جمعیتی بیلن ایچیله‌دیگن پاک سوو،ساغلیک خذمتلری و بازاردن محروملر. اولرنینگ ایتیشلریچه حیات‌نینگ بیرینچی ضرورتلری یۉقلیگی بو اولوسواللیک یشاوچیلری‌نینگ دالضرب قیینچیلیکلریدن سنه‌له‌دی. اولرنینگ آرتیقلشلریچه بو ییلگی قورغاقچیلیک ینه‌هم قیینچیلیکلرنی کۉپه‌یتیرگن وخلققه ایچیله‌دیگن پاک سووهم تاپیلمه‌یدی.
هزار سموچ اولوسواللیگی نینگ یشاوچیلریدن بیری، آدینه بای، ۸صبح رورنامه سی بیلن قیلگن صحبتیده دېیدی: « بیز جوده قیینچیلیکلر بیلن یشه یمی. بو یېر اولوسواللیک تنلیلگن بېری فقط آتی بار خلاص وخلققه هیچ قنده ی امکانات یره تیلمه گن. بازار و کلینینگ یۉقلیگی اوچون کۉپ قیینچیلیکلرده قالگنمیز و اېنگ کیچیک ضرورتیمیزنی قۉلگه کېلتیریش اوچون تالقان مرکزیگه کېتیشگه مجبور بۉله میز. اۉرنک شکلده قیمیتی ۵۰ افغانی بۉلگن نرسه ضرورتیمیز بۉلسه بو یېردن تاپیلمه گنده ۳۰۰ افغانی موترکراه قیلیب تالقاندن باریب آلیب کېلیشگه مجبورمیز. و بو قیینچیلیکلربغایت خسته قیلگن.»
هزارسموچ نینگ بو یشاوچیسی ایتیشیچه آلدینگی حکومتلر و حتی شو اولوسواللیک دن دولت نینگ یوقاری لوازملریدن وظیفه بجره دیگن بعضی بویوکلرهم بو منطقه وضعیتیگه هیچ دقت قیلمه گنلر. اونینگ ایتیشیچه، مسؤوللر تامانیدن دواملی بې فرقلیکلر باعث هزارسموچ هنوز قشاق و محروم قالگن.
بو محلی یشاوچی طالبلردن خلق نینگ اساسی قیینچیلیکلریگه تېرگب بیر شهرچه توزه تیب وبیر ساغلیک مرکز اداریسی بناسینی ایجاد اېتیشگه جدی و عملی حرکت قیلیشلرینی ایسته یدی.
هزارسموچ اولوسواللیگی یشاوچیلری و قوم بویوکلریدن بیری ابراهیم ۸صبح روزنامه سی بیلن قیلگن صحبتیده بو اولوسواللیکده ساغلیک مرکزلری یۉقلیگی دن شکایت قیلیب دېیدی:« بو اولوسواللیک آلدینلردن حاضرگچه ساغلیک خذمتلریگه اېگه بۉلمه گن بو قیینچیلیکنی آلدینگی حکومت وطالبلرنینگ محلی رسمیلریگه قیته – قیته ایتدیک. قیغوبیلن هیچ بیری بیزلرنینگ ایستکلریمیزگه قولاق سالمه گن، کسسلریمیزنی ساعتلر یۉل یوریب تالقانگه یېتکزیشگه مجبورمیز.
ینه بیر تامان دن، هزار سموچ اولوسواللیگی نینگ چارواچیلری و اېکینچیلری ایتیشلریچه ساغلیک مرکزلری و ایچیله دیگن پاک سوولری یۉقلیگی یانیده اېکینچیلیک یېرلری هم بوییل یامغیرسووی آزلیگی نینگ شدید قییچیلیگی گه دوچ بۉلگن. اولرنینگ ایتیشلریچه اېکینچیلیک یېرلری نینگ کۉپراغی ده‌یمه‌دیر . شونینگ اولرنینگ اېکینچلیگی یامغیریاغیشیگه باغلیق دیر یامغیر آزیاغیشی و قورغاقچلیک باعث بو ییل جوده کم حاصل قۉلگه کېلتیرگنلر. بو اېکینچیلرنینگ ایتیشلریچه هزار سموچ اولوسواللیگی اهالی‌سی نینگ اکثریتی چارواچی دیر. وهرییل چمه سی اوچ مینگ و ۹۰۰ هکتار ده‌یمه یېرگه ارپه و بوغدای سېپه دیلر. انه شو حالده، کېتمه – کېت سوو کمیب قورغاقچیلیک کېلیشی بو ییل اولرنینگ اېکینچیلیک محصولاتلریگه ضر یېتکزگن.
هزارسموچ نینگ پیتاو قیشلاغی یشاوچیسی، یارمحمد دېیدی:« قورغاقچیلیک، بې وقت یاغینگرچیلیکلر و سوو آزلیگی حیاتیمیزنینگ جوده یامان شرایط آستیده قالدیرگن. اېکینچیلیگیمیز نېچه ییل دن بېری یخشی نتیجه بېرمه یدی و بیز جدی اقتصادی قیینچیلیکده قالگنمیز.»
بو شونده ی حالده که افغانستانگه طالبلر تسلط تاپیشی دن سۉنگ مملکت نینگ کۉپ ولایتلریده خلق نینگ اقتصادی وضعیتی جوده ضعیف بۉلیب کېتگن. ایش سیزلیک،ساغلیک خذمتلری یۉقلیگی، یۉقسیللیک، اېرکینلر چېکلنگنلیگی و اقتصادی تینچ لیک اینیقسه هزار سموچ دېک اوزاق جایلشگن منطقه‌لرده یۉقلیگی آلدینلرگه قره گنده کۉزگه کۉرینرلی درجه ده کۉپه یگن.
