نېگه ملا هبت‌الله یۉزینی کورستمه‌یدی؟
صادق
افغانستان اېکینچی مراتبه طالبان نظارتی گه اۉتگچ، انده-سنده طالبان یېتکچیسی ملا هبت‌الله نینگ آوازی اوشبو گروه سوزلاوچیلری تامانیدن ترقه له‌دی. نېچه کون آلدین هم ناامید پیام‌لری بۉلگن او نینگ صوتی آوازی ترقه‌لدی. او طالبان ملالری نینگ یېغیلیشی ده غرب گه قرشی اشاره قیلیب و اۉلر نی «اسلامی توزوم» دشمنی دېب و اۉ نینگ یۉق اېتیش اوچون تلاش قیله‌یاتکن لیکّه عیبله‌دی. شونینگدیک او، سابق موضوع‌لر اۉستیگه تاکیدلب و عیاللر حقوقی طالبان تیزیمی سایه‌سیده بوتۉنلی رعایت بۉلیب و بو مملکت ده هېچ بیر عیال بوکون‌لر کبی خورسند اېمس دیب ادعا قیلدی. او ېنه هم طالبان نینگ اصل تلقینی اساسیده شریعت قاعده‌لری عملگه آشیریلیشی و یقینده دُره اۉروش و سنگسار قیلیش کبی حدود عام حضوری ده عملی بولیشیدن خبر بیردی. حاضر هم عام حضوری ده طالبان جزالریدن بعضی‌لری اجرا بولماقده، بیراق بو صحنه‌لر نینگ ویدیو و عکس‌لری نشر بولمسلیک اۉچون تلاش قېلینه‌دی. قچانکه طالبان رهبری نینگ آوازی ترقه‌لسه نه فقط یشاوچیلر نینگ خواطری و تشویش‌لری کمه‌یمه‌ېدی بلکه بو خواطرلر و تشویش‌لر کۉچه‌یشی گه سبب بوله‌دی.
اساسی سوال بو که نېگه طالبان رهبری حاضرگچه اوز یۉزینی کورستمه‌ی و «رعیتی» بیلن گپیریش گه حاضر بۉلمه‌گن و حاضرگچه یالغیز آوازی یشاوچیلر گه یېتکیزیله‌دی؟ طالبان رهبری اۉز پیامینی یشاوچیلر گه یېتکیزیب و اولر آره‌سیده نفوس تاپیش اوچون، پرده‌نشین‌لیک دن چېقیب و یۉزمه-یوز اولر بیلن گپیریب و اۉلر نینگ ایشانچینی قازانیش منطقی اېمس می؟
خوفسیزلیک تشویش‌لری
طالبان نینگ حاضر رهبری بو گروه نینگ رهبری بولیشیدن آلدین، طالبان رهبریتیده تاثیرچن و مهم شخص اېمسدی و بو گروه نینگ ریجه‌لرینی عملگه آشیریش ده جدی رولی یۉق ایدی. طالبان نینگ حربی قوماندان‌لری او نینگ رهبر بولیشی بیلن قدرت و صلاحیت‌لری کمه‌یمسلیگینی اۉیله‌گنی اوچون اونی تنلش گه مایللیک کورستگندیلر. بیراق ملا هبت‌الله رهبر صفتیده تنلنیشیدن کیېن، استه_سیکین قدرتنی کوچه‌یتیریب و افغانستان ده طالبان ایکّینچی مراتبه حاکمیتنی آلیشیدن کیېن تخمیناً برچه بویوک قرارلر نی اۉز قمراوی گه آلدی. طالبان رژیمی شونده‌ی توزه‌لگن که اوشبو گروه رهبری قدرت تېپه‌سیگه تۉریب و مهم قرارلر او نینگ رخصت‌سیزلیگی بیلن آلینمه‌یدی. او افغانستان ده طالبان حاکمیتیدن کیېن اۉزینی کوچلی قیلیش اۉچون سان-سناق‌سیز کوچی تشکیل قیلیش گه قول اۉورگن. بو کوچلر طالبان ایچکی ایشلر و مدافعه وزیرلیک‌لری گه باغلیق اېمس و ملا هبت‌الله نینگ مستقیم بویروغی گه عمل قیلیشه‌دی. حاضر طالبان رژیمی ده اېنگ مهم شخص ملا هبت‌الله دیر و طالبان تشکیلاتیده اۉ نینگ اورین باسرلری صفتیده تنلنگن سراج‌الدین حقانی و ملا یعقوب حتا اونگه توسقین‌لیک قیله آلمه‌یدیلر.
طالبان رهبریتی نینگ سلسله مراتبی اساسیده، اۉ نینگ خوفسیزلیگینی تامینلش طالبان گروهی نینگ بیرینچی ایشی دیر. ملا هبت‌الله نینگ جانینی قۉریقلش مسئوللری اۉ نینگ جانی حاضر هم خطر ده اېمس و عام حضوری ده چېقیب و اۉ نینگ عکس و ویدیولری ترقه‌لیش نتیجه‌سیگه اېریشمه‌گن. عین‌حالده حاضر هم امریکا تامانیدن ایزلنه‌یاتگنلر رویخطی ده بۉلگن و او نینگ منزلینی تاپیش اۉچون امریکا تامانیدن جایزه تعیین بۉلگن سراج‌الدین حقانی، عکس و ویدیولری و کیم‌لیگینی همه گه کورسه‌تیش اوچون حاضر بولگن.
حاضر امریکا طالبان بیلن مُراسه قیلماقده و هر هفته ۴۰ دن ۸۰ میلیون دالر نقد پول افغانستان گه یوباریب و طالبان اداره‌سی اقتصادی ثباتی اۉچون یاردم بیره‌دی. شونی اۉچون امریکا تامانیدن طالبان رهبری گه هیچ قنده‌ی خوف یۉق. شو بیلن بیرگه، طالبان آره‌سیده‌گی قرمه‌قرشی‌لیکلرنی جدی آلمسلیک قیېن. ملا عمر اۉرنیده ملا اختر منصور نینگ تنلش سیلاوی جریانیده، منصور گه مخالف طالبلر بو ملا عمر نی زهرلنتیرگنینی ادعا قیلگن ایدیلر. حتا بو ادعالر ناتوغری بولسه ده طالبان آره‌لریده بوتونلی ایشانچ یوق‌لیگیدن درک بیره‌دی. طالبان تورلی گروه‌لر دن شکللنگن و حاضر طالبان تشکیلاتی رهبر نینگ بارلیگیگه باغلیق و رهبر نینگ اۉرنی متزلزل بولسه تشکیلات نینگ برچه ارکان‌لری گه تزلزل تاپیله‌دی و برچه زیان کوره‌دی. شونی اۉچون موجود نزاع‌لر قرشی‌لیکلر گه سبب بولیشی ممکن، ملا اختر منصور نینگ تنلش زمانیده یۉزبیرگن قرشی‌لیکلر کبی. بو مسئله گه قره‌گنده، ملا هبت‌الله قتیق شکلده قوریقلنماقده و طالبان نینگ کابل ده‌گی رهبرلری اۉ بیلن یخشی علاقه ده اېمس‌لر شونینگدیک او برچه گه یوززینی کورسه‌تیش گه حاضر بولمه‌گن و اۉزی نینگ قوریقلش اوچون مخصوص کوچ شکللنتیرگن، بو مسئله طالبان نینگ باشقه دسته‌لری گه ایشان مسلیگینی کورسه‌تیش ممکن.
افغانستان ده داعش نینگ خراسان بولیمی حضوری طالبان نینگ اصلی خواطرلریدن بیری سنله‌دی. مذکور گروه نېچه مراتبه طالبان نینگ یوقاری مرتبه‌لی و تانیقلی ملالرینی یوق قیلیش گه اولگورگن. حاضرگی کونده داعش نینگ خراسان بولیمی فعالیت‌لری ضعیف‌لشگن، بیراق سونگی کونلرده ایران و پاکستان ده اۉیوشتیرگن عملیات‌لری گه قره‌گنده بو گروه حاضر هم خوفلی بولیشیدن درک بیره‌دی. طالبان رهبری اوز یوزینی کورستگن حالده، داعش جنگری‌لری قولی‌لیک بیلن او نینگ یوق قیلیشی ممکن. یوزینی کورسه‌تیش اوز جانینی خطر ده حس قیلگنلر اوچون آغیر تمام بولیشی ممکن.
شخصیتینی کوچلنتیریش
ملا هبت‌الله نینگ پرده‌نشین‌لیگی کوپ سانده‌گی گروه‌لر بیلن زیرکلی اویینی بولیشی کوتیله‌دی. جانینی خطر ده حس قیلیب و گروه‌لر آره‌سیده حاضر بولسه، شخصیتی هم کمه‌یشی ممکن. عوام نرسه یا که شخص بولسه، لیکن اۉزی کورینمسه اویلش و اونی قیدیریش گه اورینه‌دیلر. بو اسلوب دن قوللنیب عادی اهالینی کنترول قیلیب قورقیتیش یا که امیدوار قیلیش قولی ایش دیر.
تاریخ کتاب‌لری ده یازگنلر که حسن صباح الموت قلعه‌سی گه کیریب و ۳۰ ییل ایچیده‌گی حضوری ده یالغیز ایکّی مرته تام اۉستیگه چیققن. معلوم بولیشیچه، او یشاوچیلر نینگ نبضینی یخشی اویلب و اولر نینگ روانینی یخشی بیلگن. طالبان هم هیچ قچان او نینگ عکس و ویدیولرینی ترقه‌تمه‌دیلر و انده-سنده یالغیز آوازی ترقه له‌دی. اۉندن قالگن نادر صحبت‌لر گه قره‌گنده او بیلیمی آز و دنیا دن خبرسیز بیر انسان کورینه‌دی. بونده‌ی کیشی عام حضوری ده حاضر بولگن حالده، صلاحتینی قولدن بیریب و شخصیتی کمیه‌دی.
ملا هبت‌الله یوزی و کیم‌لیگینی یشاوچیلر دن یاشیرینچ تلاشی باعث، تحلیلچیلر دن بیرقطاری باش اول هبت‌الله شخص اصلا یوق دیب اۉیلشدی. بیراق بو ادعالر ضعیف‌لیگی آشکار بولدی، چونکه سونگی ایکّی یریم ییل ایچیده هبت‌الله هر کونی اوز اۉیی ده افغانستان بویلب کیله‌دیگن یوزلب کیشی بیلن اوچره‌شیب و اولر بیلن سوزله‌یدی. دلیللر گه بناً ملا هبت‌الله بار، لیکن قتیق قوریقلنیب عکس و یدیوسی ترقه‌لیش گه اصلا حاضر بولمه‌گن. بیانات‌لری و ترقه‌لگن آوازلری گه قره‌گنده او سنتی بیر ملا دیر و اوزینی دین بویروغ‌لرینی بیان قیلیش گه مسوول بیله‌دی و کوپراق آیه و حدیث گه سوینیب سوز یوریته‌دی امریکا و اروپا برابری ده جدی و طعنه‌لی سوزله‌یدی. او طالبان تنقید بولیشنی اصلا ایستمه‌یدی و قول آستیده‌گی لریدن تنقید قیلووچیلر گه رخصت بیرمسلیک‌لرینی اېسته‌یدی، چونکه اۉ نینگ ایشانچی گه کوره، طالبان دن آشکار تنقید قیلیش «اسلامی توزوم» ضعیف بولیشی گه باعث بوله‌دی. تنقید یوزمه یوز و خصوصی بولیشی کیره‌ک ولا غیر.
