همزمان با فرارسیدن ۸ مارچ، روز جهانی همبستهگی زنان، شماری از زنان افغان که در تبعید به سر میبرند، خواستار بسیج مردان کشور و جامعه جهانی علیه اقدامات زنستیزانه طالبان شدهاند. این زنان با انتقاد از وضعیت موجود در کشور میگویند که هیچ زنی در حاکمیت طالبان، روز خوب ندارد. آنان از کشورهای جهان میخواهند که ادعایشان در پیوند به حمایت از زنان افغانستان را بهصورت واقعی عملی سازند و برای تأمین حقوق انسانی این قشر جامعه افغانستان وارد میدان عمل شوند. این در حالی است که ۷۰ کشور جهان در یک بیانیه مشترک در شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، از وضعیت «رو به وخامت» حقوق زنان و دختران در افغانستان ابراز نگرانی کرده و خاطرنشان ساختهاند که فراهم شدن زمینه آموزش زنان، شرط اساسی برای دستیابی به توسعه پایدار است. دبیرکل سازمان ملل متحد نیز تعهد سپرده است که از مبارزه برای تأمین حقوق زنان و دختران در افغانستان، دست برنمیدارد.
صنوبر پارسا صدیقی، یکی از خبرنگاران زن در افغانستان است که اکنون در تبعید به سر میبرد. پارسا صدیقی به مدت چهار سال در رسانههای مختلف کشور بهعنوان خبرنگار و گرداننده برنامههای سیاسی – اجتماعی وظیفه اجرا کرده و دستاوردهای زیادی داشته است. این خبرنگار زن اما به دلیل تهدیدات امنیتی به ایران آواره شده و حدود هفت ماه میشود که به دور از خانواده در غربت زندهگی میکند.
صنوبر پارسا صدیقی در صحبت با روزنامه 8صبح میگوید: «من از آن جمله زنانی بودم که تا پیش از حاکمیت طالبان در کابل کار میکردم و به دنبال یک آینده روشن به خاطر کشور، خانواده و خودم بودم؛ اما بعد از سقوط حکومت پیشین همه آرزوهایم با خاک یکسان شد و همه زنان سرکوب شدند و حتا مجبور شدم از کشور از ترس طالبان به ایران فرار کنم.» خانم پارسا صدیقی به مناسبت ۸ مارچ، روز جهانی همبستهگی زنان، خواستار بسیج مردان کشور و جامعه جهانی در برابر طالبان است.
این خبرنگار که اکنون در تبعید به سر میبرد، خاطرنشان میسازد که کشورهای جهان باید ادعایشان درباره حمایت از زنان افغانستان را بهصورت واقعی عملی سازند. صنوبر علاوه میکند: «در کشوری که دختران در آن اجازه آموزش نداشته باشند، آیا ۸ مارچ وجود دارد؟ نزدیک به دو سال از حاکمیت طالبان میگذرد و تا حال هیچ قدرتی نتواسته جلو خودسریهای طالبان را بگیرد تا اینکه دختران افغانستان درس بخوانند. ما چطور میتوانیم روز زن را تجلیل کنیم؟ در کنار جهان، مردان افغانستان نیز در خصوص عدم ایستادهگی در کنار زنان کشور، مقصرند.» خانم صنوبر خطاب به جامعه جهانی میگوید: «کشورهای جهان ادعاها و تصویرسازیهایی که برای حمایت از زنان افغانستان میکنند را باید به واقعیت مبدل کنند. باید اقدام و عمل کنند تا زنان افغانستان به فراموشی سپرده نشوند؛ چون این ظلم پایدار نخواهد ماند و زنان افغانستان هیچ وقت این خاموشی را فراموش نخواهند کرد.»
همچنان نیلوفر جباری، کارمند رسانهای تبعیدشده در پاکستان، به روزنامه 8صبح میگوید: «در شرایط فعلی زنان افغانستان نیاز دارند تا مردان در کنارشان ایستادهگی و به خاطر حق آموزش و کار زنان دادخواهی کنند. این دادخواهی میتواند تاثیر مثبت بالای زنان در افغانستان داشته باشد و یک تغییر مثبت در وضعیت آنان به وجود بیاورد.» خانم جباری میافزاید: «همانگونه که یک پدر برای حق فرزند خود ایستادهگی میکند و زمینه را برای آموزش اولاد خود فراهم میسازد، همانگونه ما زنان از همه مردان توقع حمایت داریم که در کنار زنان برای حقوق زنان دادخواهی کنند.»
در همین حال، شماری از زنان دیگر روز سهشنبه، ۱۶ حوت، در گردهماییهای جداگانه در کابل محرومیت زنان از حقوقشان توسط طالبان را نکوهش کردند و خواهان تأمین حقوق انسانی زنان در افغانستان شدند. این زنان در آستانه فرارسیدن روز جهانی همبستهگی زنان، راهپیمایی کردند و شعارهایی زیر عنوان «حق، عدالت و آزادی» سر دادند. آنان در چهارراهی حاجی یعقوب شهر نو کابل تجمع کردند و شعار دادند: «شریعت بهانه است، هدف حذف زنان است. ضعف زن، ضعف جامعه و توانایی زن توانایی جامعه است.»
گروه دیگری از زنان معترض با صدور قطعنامهای به مناسبت روز جهانی همبستهگی زنان، از شهروندان کشورهای جهان خواستهاند که بر حکومتهای خود فشار وارد کنند تا تحریمهای بیشتری علیه طالبان وضع شود. افزون بر این، ۷۰ کشور جهان در یک بیانیه مشترک در شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، درباره وضعیت «رو به وخامت» حقوق زنان و دختران در افغانستان نگرانی عمیق خود ابراز کردهاند. در این بیانیه آمده است که منع آموزش و تحصیل برای زنان و دختران در افغانستان، این قشر جامعه را از حقوق انسانی، محروم میکند. این کشورها تأکید کردهاند که تحقق کامل حق آموزش شرط اساسی برای دستیابی به توسعه پایدار است.
نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل با محوریت افغانستان روز دوشنبه، ۱۵ حوت، برگزار شد. در این نشست ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در افغانستان، گفت: «سیاست عمدی و حسابشده طالبان»، انکار حقوق بشری زنان و دختران و محو آنان از زندهگی اجتماعی است. بنت در گزارش خود آورد که از شش ماه پایانی سال ۲۰۲۲ میلادی، وضعیت حقوق بشر در افغانستان وخیمتر شده است.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، نیز در نشست کمیسیون زنان گفته است که این سازمان از مبارزه برای تحقق حقوق زنان و دختران افغانستان دست نمیکشد. او افزوده است که نشست کمیسیون زنان یکی از مهمترین رویدادهای سالانه در سازمان ملل است و زمانی که حقوق زنان در سراسر جهان مورد سوءاستفاده، تهدید و نقض قرار میگیرد، اهمیت بیشتری پیدا میکند. به گفته آقای گوترش، پیشرفتی که طی چندین دهه در زمینه حقوق زن به دست آمده، در حال از دست رفتن است. او در ادامه خاطرنشان ساخته که زنان و دختران در افغانستان از زندهگی اجتماعی حذف شدهاند.
از ۸ مارچ، روز جهانی همبستهگی زنان، در حالی در سرتاسر جهان گرامیداشت میشود که طالبان پس از سالها جنگ، در اسد ۱۴۰۰ خورشیدی بر افغانستان تسلط یافتهاند. این گروه پس از تسلط بر کشور، اعلام کرده است که حقوق زنان در افغانستان در چارچوب «قوانین اسلامی» رعایت خواهد شد؛ اما بهتدریج بیشتر آزادیهای زنان به شمول آموزش و کار را تا امر ثانی تعلیق کرده است؛ اقدامی که با واکنشهای زیاد داخلی و خارجی روبهرو شده است. این واکنشها اما هیچ تغییری در موضع طالبان به وجود نیاورده است.
