داکتر سپنتا: از رفتن صالح اندوهگینم و بسیار اندوهگینم
روز یک شنبه دو مقام بلندرتبه امنیتی از سمت های شان کنار رفتند، هر دو مقام در توضیح دلیل استعفای خود گفتند که اعتماد رییس جمهور کرزی را در انجام مسوولیت از دست داده اند. بی اعتمادی رییس جمهور نسبت به این دو مقام ارشد امنیتی در حالی صورت می گیرد که وزیر خارجه کشور در یک نشست سه جانبه به منظور اعتماد سازی میان افغانستان و پاکستان در ترکیه به سر می برد. کشور ترکیه در هفته جاری میزبانی نشستی را به عهده دارد که هدف آن اعتمادسازی میان افغانستان و پاکستان اعلان شده است. به نظر می رسد که رییس جمهور کرزی با بی اعتمادی نسبت به مقام های ارشد کابینه، اعتماد همسایه خود را به دست می آورد.
تلاش برای اعتمادسازی میان افغانستان و پاکستان در حالی صورت می گیرد که بیشتر آگاهان از نقش پاکستان در برکناری دو مقام امنیتی خبر می دهند. با توجه به این دیدگاه معلوم می شود که آقای امرالله صالح قربانی گام های حسن نیت افغانستان در راستای اعتمادسازی با پاکستان شده است.
برکناری آقای صالح با تلاش برای بررسی دوسیه های زندانیان طالبان همزمان شده است.
تعیین یکی از وابستگان رییس جمهور به حیث سرپرست ریاست عمومی امنیت ملی، می تواند به رهایی طالبان در بند کمک کند. اکنون با رویکردی که آقای کرزی در راستای رهایی طالبان در پیش گرفته است، به نظر می رسد که لشکر طالبان عظیم تر و نیرومندتر خواهد شد. تجربه رهایی کدرهای طالبان نشان داده است که آنان پس از رهایی در ردیف فرماندهان ارشد این گروه در مبارزه علیه حکومت قرار گرفته اند. اکنون نیز هیچ اطمینانی وجود ندارد که طالبان رها شده به خانه های خود رفته و دست از جنگ بردارند. هم اکنون تعداد طالبانی که از سوی کمیته تحکیم صلح، ضمانت نامه دریافت کرده اند در ناامنی های بزرگی دست دارند. آنان زمانی که با نیروهای امنیتی مواجه می شوند، امان نامه های خود را پیش کش می نمایند و در سایر اوقات به فعالیت های تخریبی مشغول می باشند. به هر حال کنار رفتن آقای امرالله صالح با واکنش های زیادی همراه شد. برخی از کارشناسان آن را فشار کشور همسایه خواندند و برخی هم تلاش تیم حاکمیت به منظور استیلای قومی بر دستگاه امنیتی اعلان نمودند. اما در میان همه این اظهارات، دیدگاه مشاور امنیت ملی افغانستان در مورد امرالله صالح از اهمیت خاص برخوردار است. آقای سپنتا در گفتگو با روزنامه 8صبح دیدگاه خود در مورد شخصیت و توانمندی آقای صالح را چنین بیان داشت: «گرفتن مسوولیت سیاسی یک سنت پسندیده و دموکراتیک است. پذیرش تقاضای کناره گیری نیز نشانی از صلاحیت رهبری مدیریت بحران است، اما با کناره گیری امرالله صالح، گنجینه بزرگی از اراده، آگاهی و تجربه مبارزه با تروریزم، القاعده و آی اس آی، از دست مردم افغانستان رفت.
من دراین اوضاع هیچ کس دیگری را نمی شناسم که بتواند اندکی جای خالی او را پر کند. او برخلاف برداشتی که بسیاری از یک رییس استخبارات دارند، انسانی بود اهل مطالعه و پژوهش و دارای حافظه ای باور نکردنی، زمانی که در گفتگوهای بین المللی به تحلیل و گزارش می پرداخت، توانایی باورنکردنی اش را در تحلیل نظام مند و طرح منطقی مسایل به نمایش می گذاشت. با آن جوانی و اندام ریزش، یک سر و گردن از بسیاری بالاتر بود. من تفاوت های فکری فراوان با او دارم، اما همیشه موجودیت او را در مقام بسیار حساسش، به سود سرزمینم و جمهوری می دانستم. با آن که به تصمیم رییس جمهوری بی نهایت احترام می گذارم، از رفتن صالح اندوهگینم و بسیار اندوهگینم».
برکناری امرالله صالح و وزیر داخله در رسانه های بین المللی نیز واکنش هایی را در پی داشت. در این میان ایالات متحده امریکا نسبت به این مساله واکنش محتاطانه نشان داده است. وزیر دفاع امریکا ضمن خودداری از هر گونه اظهار نظر در مورد استعفای این دو مقام گفته است: رییس جمهور افغانستان باید افراد شایسته تر و متناسب با آن ها را بگمارد.
با این همه به نظر می رسد که مقام های حکومت افغانستان برای نخستین بار در نشست اعتمادسازی با دستان پر وارد مذاکره خواهند شد.
حال باید دید که پاکستان به تحولات جاری در افغانستان چگونه پاسخ خواهد داد و تا چه میزان گام هایی در راستای بهبود روابط برخواهد داشت.
