8صبح، کابل: به مناسبت روز جهانی مطبوعات، دفتر معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) و کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان به اهمیت آزادی مطبوعات در آستانه ی برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای ولایتی تاکید کردند.
کای آیده، نماینده ی ویژه سرمنشی ملل متحد در افغانستان و داکتر سیما سمر، رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان روز گذشته در یک کنفرانس خبری مشترک، هم چنین از تدابیر نظارتی بر روند انتخابات سخن گفتند و نیز تاکید کردند که آزادی بیان و مطبوعات اساس دموکراسی در یک کشور است.
داکتر سیما سمر، رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر گفت کمیسیون مستقل حقوق بشر و دفتر معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان از چهار حق و سه پرنسیب در جریان برگزاری انتخابات نظارت و دیده بانی می کنند. داکتر سیما سمر این چهار حق و سه پرنسیب را چنین برشمرد: “چیزی را که ما می خواهیم نظارت کنیم، چهار حق است، که ضرورت است در جریان انتخابات در نظر گرفته شود؛ آزادی بیان است، آزادی گشت و گذار است، آزادی اجتماعات مسالمت آمیز است، و آزادی ایجاد احزاب و انجمن ها است. و سه پرنسیب است؛ عدم تعبیض، عدم جانب داری و عدم تهدید”.
داکتر سیما سمر افزود که یوناما و کمیسیون مستقل حقوق بشر بعد از بررسی و نظارت شان در این زمینه گزارشی را نشر می کنند و از آن هایی که از این حقوق و پرنسیب ها تخطی کنند، در این گزارش نام برده می شود. رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر از این که تعداد کمی از خانم ها در انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای ولاتی ثبت نام کرده اند، ابراز تاسف نمود و به رسانه ها گفت که در این زمینه برای تشویق مردم به شرکت در انتخابات نقش اساسی دارند.
همچنان داکتر سمر از امکان تقلب بیش از حد در انتخابات به این دلیل که در برخی ولایت ها بدون حضور زنان و به نام زنان کارت های رای دهی گرفته شده اند، اظهار نگرانی کرد. وی به گونه ی مثال به ولایت لوگر اشاره کرد که بر اساس آمارها حدود هفتاد درصد کسانی که برای رای دهی ثبت نام کرده و کارت گرفته اند، را زنان تشکیل می دهند. در حالی که براساس واقعیت های جامعه ی افغانی، اول این که در بسیاری مناطقی مانند لوگر همه ی زنان نمی توانند چانس اشتراک در انتخابات و ثبت نام را بیابند، از سوی دیگر در صورتی که زنان صد درصد هم ثبت نام نموده باشند، نمی توانند حدود هفتاد درصد از ثبت نام کنندگان رای دهی را به خود اختصاص دهند. داکتر سیما افزود همان طور که در توزیع کارت رای دهی تقلب شده است، این امکان وجود دارد که در برگزاری انتخابات نیز چنین تقلب هایی صورت گیرد، که این مساله خود نیاز به نظارت و بررسی های بیشتری را ایجاد می کند.
در همین حال، کای آیده، نماینده ی ویژه ی سرمنشی ملل متحد نیز گفت آزادی بیان حق اساسی مردم در یک جامعه ی دموکراتیک است. وی افزود ایجاد مانع در وظایف رسمی خبرنگاران به صورت کلی غیرقابل قبول می باشد، خصوصا در زمانی که در آستانه ی برگزاری انتخابات می باشیم و مبارزات انتخابی داغ می شود.
کای آیده گفت امیدوار است رییس جمهور فرمانی را به خاطر عدم مداخله ی مسوولین دولتی در امور انتخابات صادر کند. پیش از این نیز نگرانی هایی در رابطه به احتمال مداخله ی مسوولان دولتی در جریان انتخابات در رسانه های کشور مطرح شده است.
وی افزود که یک رهنمود دو صفحه ای در رابطه به رعایت اصول انتخابات از سوی نامزدان، مسوولان دولتی، مسوولان و کارمندان کمیسیون مستقل انتخابات، و رسانه ها، تدوین نموده است.
آقای کای آیده، انتخابات پیش روی ریاست جمهوری و شوراهای ولایتی را به این دلیل که این بار سازمان دهنده اصلی آن نه جامعه جهانی بلکه نهادهای افغانی می باشند، از انتخابات گذشته متفاوت دانست. او علاوه کرد که در انتخابات آتی ریاست جمهوری و شوراهای ولایتی جامعه جهانی نقش حمایتی دارد.
در همین حال، یکی از مسایل مطرح در انتخابات آتی، چگونگی اشتراک مخالفین دولت در این روند است و نیز مساله ی متهمان به نقض حقوق بشر و جنایت کاران جنگی به صورت نه چندان روشنی مطرح شده است. کای آیده از مخالفان نیز خواست که در انتخابات شرکت کنند. این درحالی است که گفته می شود برخی از شورشیان نیز کارت رای دهی گرفته اند. با وجود این که طالبان بارها اشتراک در انتخابات را رد کرده اند، این نگرانی نیز توسط تحلیلگران مطرح شده است که شاید برخی افراد طالبان به دلیل این که بتوانند هویت طالبی شان را پنهان کنند، کارت رای دهی گرفته باشند.
همچنان قبلا به نقل از نماینده ی ویژه سرمنشی ملل متحد در امور افغانستان گزارش شده بود که وی به رییس جمهور کرزی گفته است نباید آقای مارشال فهیم به عنوان معاون برگزیده شود. کای آیده در پاسخ به این سوال که این موضوع گفت گفتگوهایی با رییس جمهور داشته است، اما جزییات بیشتری در مورد ارایه نکرد. اما به صورت مشخص گفت که این مساله را نه رد می کند، و نه تایید.
در همین حال، درحالی که کمیسیون حقوق بشر و دفتر هیات معاونت ملل متحد در کابل از تلاش برای تقویت دموکراسی حرف می زنند، و انتخابات را گامی در این مسیر می دانند، شعارهای مقدماتی برخی نامزدان احتمالی انتخابات ریاست جمهوری به صورت آشکار با ارزش های قانون اساسی و سایر ارزش های بشری در تناقض قرار دارد. در این مورد، در قانون نیز جز تکمیل نمودن شرایط نامزدی و قبول داشتن قانون اساسی، محدودیت دیگری دیده نمی شود. اما داکتر سیما سمر، رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان می گوید، به دلیل این که سیستم قضایی افغانستان آن توانایی را نیافته که در رابطه به این مسایل قضاوت نماید، بهتر این است که مردم خود تصمیم بگیرند و با رای شان آن هایی را انتخاب نمایند، که می خواهند. خانم سیما سمر در این رابطه افزود که یک تعداد افراد در نزد مردم خیلی ها شناخته شده اند، و نیازی نیست که دوباره آن ها به مردم معرفی شوند. هم چنین به گفته ی وی، کمیسیون شکایت انتخاباتی که نمایندگان کمیسیون حقوق بشر و یوناما اعضای آن هستند، به شکایت های مردم رسیدگی می نماید.







