لغو تعلیق وظیفه دوستم؛ تحفه ای به پیشواز وزیر خارجه ترکیه

در حالی که قرار است امروز وزیر خارجه ترکیه پس از یک سفر دو روزه به پاکستان وارد کابل شود، رییس جمهور کرزی  با انتشار یک اعلامیه مطبوعاتی تعلیق وظیفه جنرال عبدالرشید دوستم را پس از حدود یک و نیم سال لغو کرده است. همزمان با این، لوی سارنوالی کشور نیز خبر داده که دوسیه حمله ی آقای عبدالرشید دوستم بر خانه اکبر بای نیز بسته شده است.
خبر لغو تعلیق وظیفه آقای دوستم و بسته شدن دوسیه اش در سارنوالی آن هم در آستانه ی سفر وزیر خارجه ترکیه دقیقا این تصور را می تواند تقویت کند که این کار یک تحفه پیشوازی به ترکهاست.
ترکیه هر چند در ظاهر تاثیر چندانی بر سیاست افغانستان ندارد، اما در خفا این کشور یکی از تاثیرگذارترین کشورهای منطقه در سیاست افغانستان است و دارد در سیاست کشورهای دیگر منطقه نیز از همین نقش برخوردار می شود. این مساله دلایل متعددی دارد. یکی از آنها روابط بسیار نزدیک ترکیه و اسلام آباد است. دو دیگر این که غرب به دلیل هراسی که از قدرتمند شدن چین و هند در منطقه دارد، می خواهد با گسترش نقش ترکیه بر کشورهای منطقه با توجه به گستردگی ساحه زیست ترک ها از سینکیانگ چین تا آسیای میانه و افغانستان و نیز نفوس قابل توجه آنها، از ترکیه در آینده نه چندان دور یک کشور قدرتمند بسازد تا در برابر خطرات احتمالی چین و هند نقش موثر ایفا کند.
جالب این است که گفته می شود چندی پیش هنگامی که میان داکتر عبدالله عبدالله، آقای محقق و نمایندگان آقای دوستم توافقاتی حاصل شده بود، این توافقات تنها پس از آن به تاخیر افتاد و بالاخره لغو شد که آقای محقق و نمایندگان آقای دوستم از سفارت ترکیه تیلفونی دریافت کردند.
سال گذشته زمانی که پس از یک نمایش مضحک به وساطت صبغت الله مجددی، ظاهرا مشکل آقای دوستم و اکبربای حل شد، ترک ها یک هواپیما ویژه را به کابل فرستادند، تا آقای دوستم را به ترکیه منتقل کند. اما رییس جمهور کرزی در بازگشت از کنفرانس هاگ در هالند که در آخر مارچ سال جاری میلادی برگزار شده بود، ساعاتی در ترکیه توقف کرد و در آنجا به صورت انفرادی با آقای دوستم گفتگو نمود. از آن زمان به بعد هر چند آقای دوستم یک بار به زلمی خلیلزاد نیز وعده داد که در کنار او در انتخابات خواهد ایستاد، همیشه این مساله مطرح بود که چه زمانی جنرال دوستم بر خواهد گشت. حتا گفته می شود که رییس جمهور کرزی چند باری نیز از ترک ها پرسیده بود که چرا جنرال دوستم بر نمی گردد.
هرچند اکبربای به مثابه ی یک چالش در برابر رهبری دوستم در میان قوم ازبک و ترکمن های افغانستان  از سوی حکومت مطرح شده است، با این حال جنرال دوستم هنوز هم از تاثیر گذاری زیادی در میان قوم خود برخودار است. آمدن او به کابل و حضورش در هنگامه ی انتخابات می تواند باعث بسیج آرای گسترده ازبک ها و ترکمن ها برای آقای کرزی شود.
نکته ی دیگر این است که ترکیه نمی خواهد به سادگی از نقش تاثیر گذار دوستم در میان قوم ازبک و ترکمن های افغانستان چشم پوشی کند. ترکیه می داند که ساختن یک رهبر جدید با توانایی های ویژه و صاحب اعتبار به این زودی ها در میان ترک ها و ازبک های افغانستان ممکن نیست. به همین خاطر آمدن دوستم به کابل پراکندگی قومی و سیاسی را که اکنون در میان اقوام ازبک و ترکمن وجود دارد، سروسامان بخشیده و از جانب دیگر زمینه را برای تربیه و ساختن رهبری جدید در میان آنها مساعد می سازد. ترکیه می داند که طبیعت سیاست افغانستان، سیاست از بالا به پایین است و اگر این نقش ترک ها و ازبک های افغانستان در انتخابات آینده کمرنگ شود، ترمیم آن در بلندمدت کار سختی خواهد بود.