شماری از نهادهای مدنی میگویند طی سالهای اخیر مردم افغانستان از دید دولت و جامعه جهانی به دور نگهداشته شده و به نظریات و خواستهای شان در سیاست گذاریهای ملی و بینالمللی احترام نمیشود.
بیش از ده نهاد مدنی در نشست سه روزهای که تحت عنوان «پلاتفورم حرکت مدنی برای منافع ملی و تامین
امنیت بشری» با شماری از علمای دینی، بزرگان اقوام، فعالان جامعه مدنی، جوانان و فعالان حقوق زن از سراسر کشور گردهم آمدهاند و تاکید میکنند که آنان خواستار حرکت تمام مردم برای اصلاح نظام هستند. این نهادها در اعلامیهای میگویند: «در حالیکه چشمدیدها و تجربیات اشتراککنندگان باهم متفاوت بودند، اما همهی اشتراک کنندگان اتفاق نظر داشتند که نظریات مردم افغانستان در سیاست گذاریهای ملی و بینالمللی و همچنان ازجانب مخالفین دولت در سطح ملی و محلی احترام نمیشود.»
با این حال، این نهادها میافزایند که آنان خواستار حرکت مدنی مردم برای اصلاح نظام هستند. به گفتهی آنان، در جریان یکدهه اخیر که افغانستان در محور توجه جامعه جهانی قرار گرفت، مردم این کشور از نظر انداخته شده و در تصمیم گیریهای ملی و بینالمللی سهم نداشتند. حمیدالله زازی مسوول میدیوتیک افغانستان، در این مورد گفت که در خیلی از موارد مردم در برابر اعمال انجام شده قرار گرفتهاند. وی افزود: «در جریان یک دهه اخیر بهخصوص جریان تحولات چشمگیری که افغانستان شاهد حضور جامعه بین المللی بود، مردم این کشور به نحوی از نظر انداخته شدند. در تصمیمگیریهایی که مربوط به اولیای کشور بود و آنچهکه به سرنوشت مردم گره میخورد، مردم مستقیما در این جریانها شامل نبودند و فقط همیشه در مقابل اعمال انجام شده قرار میگرفتند.»
آقای زازی افزود با چشمپوشی دولت و جامعه جهانی از خواستها و نظریات مردم افغانستان، آزادی و حقوق شهروندی مردم مورد سوال و نگرانیها قرار گرفته است. او تاکید کرد که دولت نمیتواند در جامعه پس از جنگ به تنهایی به تمام مشکلات رسیدگی کند، باید خواستها و نظریات مردم را نیز در سیاست گذاریهای خود مدنظر گیرد.
در همین حال، این نهادها تاکید میکنند که مردم افغانستان خواهان صلح پایدار و مبتنی بر حفظ منافع مردم هستند. نهادهای مدنی میگویند مردم افغانستان باید برای رسیدن به امنیت بشری و صلح پایدار مبتنی بر منافع ملی، ابتکار عمل را بدست گیرند. این نهادها در اعلامیهی خود میافزایند: «مردم باید ابتکار را بدست گرفته و در اتحاد با یکدیگر بدون درنظرداشت مسایلی چون قوم، قبیله، حزب و تنظیم با اتحاد و یگانگی در راستای صلح، ثبات و شفافیت بکوشند. همچنان در این نشست دریافتیم که مردم افغانستان قادر به دریافت راههای موثرتر برای حل مشکلات موجودهی کشور میباشند.»
با این حال، حمید الله زازی تاکید میکند که نهادهای مدنی در سراسر کشور در تلاش ایجاد حرکت مدنی برای اصلاح نظام هستند تا مردم بیشتر از این قربانی نشوند. وی گفت: «مشکلات افغانستان را که میبینیم در محدوده و انحصار افراد و گروهها قرار گرفته و اکثریت مردم افغانستان قربانی میشوند. این حرکت خواهان اشتراک مردم در تمام تصمیمگیریهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است.»
نهادهای مدنی میافزایند که تاکنون فرصتهایی برای حرکتهای مردم مساعد نگردیده اما حالا این نهادها میخواهند با بسیجکردن جامعه، مردم را در سیاست گذاریها بیشتر سهیم سازند. اما، این نهادها تاکید میکنند حرکتهای مدنیای که از سوی جامعه مدنی راه اندازی خواهد شد، مانند قیامهای اخیر در کشورهای خاورمیانه و برخی از کشورهای همسایه نخواهد بود. حمیدالله زازی مسوول میدیوتیک در این مورد میگوید: «با توجه به حرکتهای اخیر که از شرق میانه گرفته تا کشورهای همسایه شروع شد، این حرکت سرازیر شدن انبوهی مردم به روی سرکها نخواهد بود و این حرکت انشاالله به هیچنوع خشونت فزیکی و روانی نخواهد انجامید.» او گفت این حرکتها شامل گفتمانها و پیدا کردن راه حلها خواهد بود.
همچنین محمد سلیمان کاکر رییس موسسه همکاری برای صلح و همبستگی میگوید: «حرکتهای ما بهخاطر آوردن تغییر در نظام موجود نیست بلکه بهخاطر آوردن اصلاحات در نظام موجود است. این حرکتها مدنی خواهد بود و ما افغانها پس از این نمیخواهیم که بیتفاوت بمانیم.»
با این حال، نهادهای مدنی علاوه میکنند که مردم افغانستان پس از این در قبال هر تصمیمی که بالای زندگی شان تاثیر گذار باشد، بیتفاوت نخواهند ماند و برای سهیم ساختن خواستها و نظریاتشان دست به حرکتهای مدنی خواهند زد.






