درحالی‌که افزایش تلفات غیرنظامیان در ماه اخیر در پی حملات پیهم طالبان و دیگر شورشیان یکی از نگرانی‌های اصلی مردم و دولت بوده است، اما اخیرا حملات هوایی نیروهای بین‌المللی نیز تلفات غیرنظامیان را افزایش داده و به نگرانی‌های مردم و دولت افزوده است. در تازه‌ترین موارد، به اثر حملات نیروهای بین‌المللی در ولایت کنر، نه کودک به قتل رسیدند که این موضوع باعث بلند شدن صدای اعتراض دولت نسبت به عملکرد نیروهای بین‌المللی نیز شد.
با اعزام هیاتی از سوی دولت به ولایت کنر، کشته شدن غیرنظامیان به اثر حملات هوایی نیروهای بین‌المللی مورد تایید قرار گرفت و جنرال دیوید پتریوس، فرمانده عمومی نیروهای بین‌المللی در کشور، از کشته شدن غیرنظامیان در حملات نیروهای بین‌المللی در ولایت کنر عذرخواهی کرد. نیروهای بین‌المللی گفته‌اند که این غیرنظامیان اشتباها کشته شده‌اند.
با این حال، خواستیم که موضوع تلفات غیرنظامیان به اثر حملات نیروهای بین‌المللی را با برخی از شهروندان کشور در میان بگذاریم که آیا به نظر آنان می‌توان از تلفات غیرنظامیان در حملات هوایی جلوگیری کرد یا خیر. از سوی دیگر ادامه این حملات چه تاثیراتی را می‌تواند بالای روابط مردم با نیروهای بین‌المللی مستقر در کشور بگذارد.
کابل
ذبیح‌الله، معلم در یکی از مکاتب خصوصی: «به نظر من مردم افغانستان از هر طرف قربانی می‌دهند. گروه‌های مخالف دولت که دشمن اصلی مردم افغانستان هستند، هیچ رحمی به حال مردم ندارند، اما نیروهای بین‌المللی که برای حفظ جان مردم ما آمده‌اند نیز برخی اوقات شنیده می‌شود که به اثر حملات‌شان غیرنظامیان را به قتل رسانده‌اند. گرچند تفکیک دشمن از غیردشمن برای نیروهای بین‌المللی خیلی سخت است، اما اگر همکاری نزدیک‌تر با نیروهای داخلی داشته باشند، من فکر می‌کنم که می‌توانند جلوی تلفات غیرنظامیان را بگیرند. یعنی با هماهنگی کامل با نیروهای افغان یک عملیات را اجرا کنند. چون نیروهای افغان دشمن و غیردشمن خود را بهتر می‌توانند بشناسند و بهتر است که از اطلاعات و نظرات آنها در حملات کار گرفته شود.
در صورتی‌که تلفات غیرنظامیان به همین گونه ادامه پیدا کند، من فکر می‌کنم که تاثیر خیلی بدی بالای نیروهای خارجی به جا خواهد گذاشت. ادامه این کار منجر به بی‌اعتمادی و دوری مردم از نیروهای خارجی می‌شود و یک زمانی فرا می‌رسد که مردم علیه نیروهای خارجی بخیزند.»
اشرف، دکاندار در کارته سه: «تلفات غیرنظامیان سر و صدای آقای کرزی را هم بلند کرده و بارها از نیروهای خارجی خواسته که به حملات خودسرانه خود پایان دهند. اما نیروهای خارجی به کار خود ادامه داده که برخی اوقات باعث تلفات غیرنظامیان شده است. به نظر من تا زمانی که دوست و دشمن مردم افغانستان کاملا مشخص نشود، تلفات غیرنظامیان خاتمه پیدا نمی‌کند. نیروهای خارجی هم به فکر این که در یک منطقه دشمنان مردم افغانستان هستند بمباران می‌کنند، بعدها روشن می‌شود که غیرنظامیان هدف قرار گرفته‌اند. به همین دلیل است که تلفات ملکی روز به روز زیادتر می‌شود.
نیروهای خارجی زمانی که می‌خواهند یک جایی عملیات کنند، بهتر است از اول اطلاعات را خوب به‌دست بیاورند که منطقه مورد هدف چه کسانی هستند و آیا دشمن در آنجا راه دارند یا خیر. اگر اطمینان‌شان خوب ثابت شد که به غیر از دشمن کسی دیگر در آن منطقه نیست، بعد دست به حملات هوایی یا زمینی بزنند.
عبدالرحیم، باشنده کابل: «در جنگ کشتار غیرنظامیان و افراد نظامی حتمی است و نمی‌شود بگوییم که جنگ وجود داشته باشد و کشتار در آن وجود نداشته باشد. نیروهای خارجی که یگان بار مرتکب اشتباه می‌شوند، زیاد تقصیر ندارند به دلیل این‌که در خیلی از مناطق کشور، دشمنان مردم افغانستان در خانه‌های مردم جای دارند. مثلا اگر چند طالب در خانه‌ای جای می‌گیرند و در آن خانه افراد بی‌گناه هم هستند، پس در این صورت چه کار باید کرد تا هم طالبان مسلح که هر لحظه جان مردم را تهدید می‌کنند از بین برده شوند و هم جان افراد بی‌گناه حفظ شود. در این صورت ابتدا تلاش شود که افراد بی‌گناه را از دشمنانی که در آن خانه جای گرفته‌اند، دور کرد و اگر در این کار موفق نشد، آنها مجبور می‌شوند که حمله کنند. تلفات غیرنظامیان زمانی در افغانستان خاتمه خواهد یافت که مردم دشمنان خود را در خانه‌های خود جای ندهند و اگر جای دادند، ممکن است که خودشان هم کشته شوند.»
هرات
نظیر احمد سروری، شهروند هراتی: «زمانی‌که نیروهای خارجی برای از بین بردن طالبان و تروریستان وارد افغانستان شدند مردم فکر می‌کردند که دیگر دوران سیاه‌روزی و بدبختی مردم تمام شده است و پس از این مردم با مشکلی روبرو نخواهند شد. ولی متاسفانه این یک خیال خام بود و مردم باز هم به انحای مختلف قربانی شدند. از جمله هزاران نفر در طول این چند سال در میان درگیری‌های دو طرف در کشور گیر مانده و بیشترین قربانی‌ها را دادند. بمباران هوایی یکی از بدترین گزینه‌ها برای مبارزه با تروریستان در افغانستان بوده که هر بار در آن تعداد زیادی از افراد ملکی قربانی شده‌اند، زیرا تشخیص تروریست از افراد بی‌گناه ملکی برای راکت شلیک شده از یک هلی‌کوپتر زیاد مشکل بوده است. از سوی دیگر حملات انتحاری نیز بیشترین تلفات را برای مردم ملکی به بار آورده است. این مساله می‌رساند که در افغانستان هیچ کدام از طرفین درگیر به موازین بین‌المللی در عرصه جنگ احترام نداشته‌اند و مردم ملکی را هیچ وقت ارزش نداده‌اند.»
سمیه حضرتی، دانشجو در دانشگاه هرات: «متاسفانه حکومت افغانستان از جمله معدود حکومت‌هایی است که برای جان شهروندانش کمترین ارزشی قایل نیست. روزانه ده‌ها شهروند کشور بی‌گناه و بی‌دلیل در میان درگیری‌های نیروهای دولتی یا خارجی از یک‌سو و طالبان از سوی دیگر کشته می‌شوند. بیشتر وقت‌ها افراد ملکی بی‌هیچ‌گونه موجبی کشته می‌شوند. یا راکت‌های ناشناس از یک هواپیما یک موتر مملو از زنانی را که می‌خواهند به یک عروسی بروند آماج قرار می‌دهد. یا ماین‌های کور کنار جاده‌ای موتر مسافربری را به هوا می‌پراند. ولی تنها کاری که از دست حکومت و رهبران حکومتی ما ساخته است، محکوم کردن این حادثه و توظیف هیاتی برای بررسی موضوع است و بدتر این‌که این هیات هیچ وقت گزارشی از کارکرد خود ارایه نمی‌دهد. خلاصه باید گفت که جان مردم ملکی کم‌ارزش‌ترین متاع در آشفته‌بازار بحران داخلی کشور است.»
عبدالنبی حکیمی، فعال جامعه مدنی در هرات: «تا زمانی که حکومت برخورد قاطع‌تری را در مورد کشتار افراد ملکی توسط نیروهای خارجی روی دست نگیرد و تا زمانی که نیروهای دولتی فشارهای خود بر طالبان را بیشتر نکنند، کشتار افراد ملکی همچنان ادامه خواهد داشت. به دلیل عدم بازپرسی از کشتار افراد ملکی توسط نیروهای خارجی این نیروها به یک مصوونیت خودخواسته باور پیدا کرده‌اند و به همین خاطر کشتار افراد ملکی به دست نیروهای خارجی به یک مساله پیش‌پا افتاده تبدیل شده است. طالبان نیز که خود را بری از هرگونه بازپرسی نسبت به اعمال خود می‌دانند، حادثه جنایت‌بار ننگرهار را رقم زدند.»
غزنی
عصمت‌الله، باشنده غزنی: «عامل اصلی کشتار غیرنظامیان و افراد ملکی در کشور ناهماهنگی بین نیروهای بین‌المللی و امنیتی داخلی می‌باشد. نیروهای کمک و همکاری آیساف تمام حملات هوایی‌شان را بدون کدام هماهنگی با نیروهای محلی انجام می‌دهند و یقینا در این گونه موارد ممکن است بر اثر سوتفاهمات و اخبار غلط مردم محلی آسیب ببینند. راه جلوگیری از کشتار افراد ملکی در کشور هماهنگی بین نیروهای داخلی و خارجی می‌باشد.»
نثاراحمد جوادی، باشنده غزنی: «علت کشتار افراد ملکی در حملات نیروهای ایتلاف، علاوه بر ناهماهنگی بین نیروهای داخلی و خارجی، همکاری نکردن مردم با دولت است. مردم محل اگر با دولت همکاری داشته باشند، مخالفین دولت هیچ وقت جرات نمی‌توانند به مناطق‌شان بیایند. هرگاه مردم موارد مشکوک را به نیروهای امنیتی کشور خبر دهند، زمینه برای حملات قوای ایتلاف باقی نمی‌ماند. پس بهترین راه برای جلوگیری از کشتار مردم محل، همکاری مردم محل با نیروهای امنیتی داخلی است.»
اشرف مصطفوی: «زمانی‌که جنگل آتش بگیرد، تر و خشک باهم می‌سوزند. در هر کشتار این طور نیست که تنها افراد ملکی کشته شوند. یقینا مخالفین دولت نیز در بین کشته شده‌ها هستند. راه بیرون‌رفت از این مشکل این است که نیروهای ایتلاف در حملات‌شان از نیروهای ویژه افغان استفاده کنند، دراین صورت کمتر افراد ملکی آسیب خواهند دید.»
بدخشان
عمالدین هلالی: «تلفات افراد ملکی در این اواخر در واقع ایجاد بستر و بهانه‌ای برای طالبان و مخالفان مسلح دولت است. هرچند نیروهای خارجی در افغانستان با قبول قانون اساسی و فرهنگ مردم افغانستان آمده‌اند، ولی با کشتن افراد ملکی خشم و نفرت مردم را نسبت به خودشان برانگیخته‌اند. من به عنوان یک شهروند افغانستان حملات خودسرانه نیروهای خارجی و تلفات افراد ملکی را شدیدا محکوم می‌نمایم و همچنین معامله‌ی ننگین دولت با نیروهای طالبان را که همه روزه جان هموطنان ما را با انتحار و انفجارشان می‌گیرند هیچ افغان تحمل کرده نمی‌تواند. از دولت افغانستان می‌خواهم که برای جلوگیری از این گونه اعمال صادقانه تصمیم بگیرد.»
یما جهانگیر: «فرقی نمی‌کند خارجی‌ها می‌کشند یا طالبان؛ به هر حال مردم کشته می‌شوند و رییس جمهور حملات را تقبیح نموده و اظهار تاسف می‌کند.»
عبدالغفار پیمان: «اگر خارجی‌ها تضمینات و تعهداتی مبنی بر پایان دادن به کشتار غیرنظامیان را به دولت افغانستان در میان گذارند اما از طالبان چه تضمینی باید گرفت؟ برای رییس جمهور مشکل نیست چرا که به صدای بلند باز فریاد می‌کند که به کشتار غیرنظامیان پایان دهید. مگر غیر از این حرف راهکار دیگری برای پایان دادن به این بحران وجود ندارد؟»
بامیان
فرهاد احمدی، شهروند بامیان: «به نظر من یک هماهنگی کلی بین نیروهای افغانی و خارجی وجود ندارد. عدم هماهنگی باعث قتل غیرنظامیان می‌شود و هیچ‌گونه بازپرسی از نیروهایی که باعث قتل عام مردم غیرنظامی می‌شوند، وجود ندارد.»
هاشم هنایش، یکی از دانشجویان بامیان: «کشته شدن افراد ملکی در افغانستان پدیده‌ی جدید نیست، در طول تاریخ افراد غیرنظامی در اکثر نقاط افغانستان به صورت گروهی و انفرادی به قتل رسیده‌اند و هر روز این جنایت رو به افزایش است. نه دولت‌مردان افغانستان توجه دارند و نه جامعه بین‌المللی.»
سیدغلام حسینی، باشنده بامیان: «هماهنگی بین نیروهای حافظ صلح به وجود بیاید و کسانی‌که باعث قتل غیرنظامیان می‌شوند تحت پیگرد قانونی قرار بگیرند. مردم بیش از این کشته و خساره‌مند نشوند. اگر کشته، زخمی و خساره‌مند شدن افراد ملکی همین‌گونه دوام نماید مردم افغانستان نسبت به کشورهایی که دست دوستی به افغانستان داده‌اند، بدبین می‌شوند و باعث خشم و انزجار مردم می‌گردد.»
بلخ
م ص مرادی، کارمند دولت: «تلفات غیرنظامیان در افغانستان واقعا دردآور و تکان‌دهنده است. ما در این اواخر شاهد کشته شدن تعداد زیادی از مردم ملکی از سوی نیروهای خارجی و طالبان در کشور بودیم که به اثر بمبارد هوایی نیروهای خارجی کشته شدند. اما دولت‌مردان کشور این عمل آنان را تقبیح نمودند. فکر نکنم تقبیح نمودن رییس جمهور کشور جایی را بگیرد.»
عبدالشکور دانش، باشده شهر مزار شریف: «در کشوری سخن از عدم تلفات ملکی گفته شود که انسان در نزد دولت آن اهمیت داشته باشد.
مقامات کشور ما متاسفانه هیچ ارزشی به انسان قایل نیستند و دولت هم مردم بی‌گناه ملکی را حمایت نمی‌کند. طالبان که اصل وظیفه‌شان کشتار مردم ملکی و از بین بردن فرهنگ افغانی است، همیشه با آنان سخن از صلح و مذاکره می‌رود که مـتاسفانه با انتحار و قتل مردم ملکی دوباره پاسخ داده می‌شود. ما مردم از دو طرف قربانی می‌دهیم.»
ننگرهار
بلال ارمان: «ددولت اوبهرنیوځواکونومخالفین چې په ګڼ میشتوځایونوکی کوم بریدونه اوچا ودنی کوی ددځمکی پرمخ په هیڅ یوقانون کې نشته ،اسلام یې په کلکه مخالف دی اودطالبانوپروړاندې امریکایانواود ولت دولس ملاتړ ډېروی،داسې ورځ به راشی چې بیا به هیڅ څوک دطالبانوپه پلویتوب ونه درېږی اودامریکایانودتل پاتی کیدولپاره زمینه برابروی.»
اتل میاخیل: «که چیری طالبان غواړی چی په راتلونکی کی یې دهیواد په سیاسی نظام کی ځای وی نود ولس زړونه دی خپل کړی. په عامه ځایونو کی هغه ځایونو کی چی عامو خلکو ګڼه ګوڼه زیات وی هلته بریدونه کول که هغه د د ولت مخالفین دا چاره تر سره کوی یا د ناټو ځواکونه وسله وال مخالفین په افغانی او همدارنګه په بهرنیو ځواکونو باندې دا چاره ترسره کوی یا د ناټو ایساف ځواکونه یا افغان ځواکونه بر وسله والوالو طالبانو دا ډول بریدونه ترسره کوی زما له نظره دا یو غلط کار دی پدی خاطر چې ملکی وګړی باید هدف ونه ګرځی خو متاسفانه اوس په افغانستان کی دا لړی روانه ده د دواړو خواوو نه وسله والو طالبان هم دا چاره ترسره کوی او ناټو ځواکونه هم موز پدی لنډه موده کی د افغانستان پر نورو سیمو مثلا په کندهار او کندوز سربیره په ختیز کی هم دوه بیلابیلی پیښی وشوی یوه د کابل بانګ پیښه وه چی دا هم د وسله والو له خوا د دولت پر پولیسو دا برید پخپله ملکی خلک قربانی کړل او ملکی مرګ ژوبله پکې خورا درنده وه د پوځی او پولیسو پر پرتله همدارنګه د کونړ په غازی اباد کې بیا د ناټو ځواکونو په بمبار کې تر ۶۰ زیات ولسی وګړی چې پدې کې ماشومان هم وه ا و هغه پلاوی چې د کابل نه راغی هغه هم ومنله چې د یوې میاشتې نه نیولې تر ۱۰ کلنو پورې پکې ماشومان قربانی شول او حتی وسوزول شول زه فکر کوم دغه دواړه پېښې د غندلو دی سړی یې باید وغندی او په راتلونکی کې باید دا تکرار نه شی پدې باب باندې رئیس جمهور هم په کراتو کراتودا خبره کړې چې ملکی تلفاتو مخنیوی دې وشی خو متاسفانه د هغه خبرې هم داسی دی لکه د زاڼو نه د کټورو غوښتل او هیڅ ځای یې تر اوسه پورې نه دی نیولی رئیس جمهور چې څه ویلی دی هیڅ مانا یې نه ده لرې بهرنیو ځواکونو ته ا و وسله وال طالب خو بې د هغې هم په مورچه کې ناست دی نو زه فکر کوم چې په دواړو خالاتو کې ولسی وګړی ددې قربانی کیږی نو جدی توجه دې ته پکار ده.»
