یاداشت: هر چند حمایت سازمان استخباراتی پاکستان از گروه های تروریستی طالبان و حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار، چیز تازه ای نیست ولی نشر گزارش موثق یک نهاد تحقیقی بریتانیا، که در آن افزون بر مقام های آی اس آی، رییس جمهور این کشور نیز به حمایت از طالبان متهم شده است، سیاست مبارزه با تروریزم پاکستان را زیر پرسش قرار داده است.
در گزارش مرکز اقتصادی لندن گفته شده است نمایندگان سازمان استخباراتی پاکستان در نشست های شوراهای طالبان حضورمی یابند و رییس جمهور پاکستان در دیدار با فرماندهان بازداشت شده طالب در پاکستان گفته است که وی زیر فشار جامعه بین المللی مجبور به دستگیری سران طالبان در پاکستان شده است.
نشر این گزارش واکنش های متفاتی را در محافل سیاسی و بین المللی به همراه داشت. اکنون دیدگاه های مردم را از ولایات مختلف کشور می خوانیم.
ضیا حسینی- غزنی
بشیر احمد، شهروند غزنی: «امروز طالبان در افغانستان از حمایت بسیار قوی سازمان استخبارات پاکستان برخوردار هستند. تمام خط دهی طالبان در داخل افغانستان از طرف این سازمان صورت می گیرد. بسیاری از طالبان که در جنگ های افغانستان کشته و یا دستگیر می شوند، یا پاکستانی هستند و یا به دستور طالبان پاکستانی این حملات را اجرا می کنند. پس می توان گفت نقش سازمان استخبارات پاکستان یک نقش تعیین کننده در افغانستان است و رول مهم خط دهی طالبان افغانستانی را پاکستانی ها در دست دارند.»
باقر اسلمی، دانشجوی دانشگاه غزنی: «استخبارات پاکستان نه تنها از دوران طالبان بلکه از زمان های قدیم یعنی از زمانی که جهاد مردم افغانستان علیه روس ها شروع شد، قصد نفوذ در بین مردم افغانستان به خصوص در میان مجاهدین و قومندان های جهادی را داشت وبسیار به موفقیت به بهانه های مختلف از جمله کمک به مردم و جهاد افغانستان به سرعت زیاد در میان مجاهدین و مناطق مختلف راه پیدا کرد. پاکستان در دوران جهاد افغانستان به هیچ وجه قصد کمک به مردم وجهاد افغانستان را نداشت، بلکه آنها تلاش کردند جایگاه خود را در میان مردم و مجاهدین قوی کنند و در میان اینها از قدرت و پشتیبانی خاص برخوردار باشند. حمایت از مجاهدین افغانستان در دوران ضیا الحق و بوتو، جایگاه خاصی برای پاکستانی ها در میان افغان ها باز کرد که از جمله استخبارات این کشور، پیش قدم از دیگران به ساخت قدرت و نفوذ خود تلاش کرد. هدف پاکستان از این گونه دخالت ها به بهانه حمایت از مجاهدین، ایجاد ناامنی بیشتر در کشور ما است. پاکستان از ناامنی در افغانستان به طور پنهانی حمایت کرده و قصد دارد اینجا همیشه مکانی باشد ناامن تا نتواند روزی در برابرشان ایستاده و به خواست های اصولی و حق مسلم خود پافشاری کند.
حتا من فکر می کنم پاکستان مولد طالبان – چه افغانی و چه پاکستانی – است. استخبارات پاکستان در هر دوره از یک جریان در افغانستان حمایت می کند که اکنون این حمایت به انواع مختلفش از طالبان صورت می گیرد که در همین راستا ایجاد تنش ها، حملات انتحاری، خرابی سرک ها، خرابی پل ها، به آتش کشیدن مکاتب، منع دختران از رفتن به مکاتب و صدها مسایل دیگر همه و همه به نظر من زیر نظر استخبارات پاکستان صورت می گیرد. من فکر نمی کنم طالب افغانی از خرابی وطنش حمایت کند، من باور نمی کنم طالب افغانی از رفتن دختران به مکاتب جلوگیری کند. آنها هم می خواهند در افغانستان امنیت باشد ولی توان ایجاد این امنیت را ندارند. این توان را استخبارات پاکستان از آنها گرفته است و در حقیقت طالبان در افغانستان خواست استخبارات پاکستان را تامین می کنند.»
نبی کریمی کارمند دولت: «نقش سازمان استخباراتی پاکستان در افغانستان برکسی پوشیده نیست. شما ببینید که افراد این سازمان داخل شورای کویته نیز وجود دارد. حتا در سازمان القاعده نفوس دارند.
شما گزارش مکتب اقتصادی لندن را شنیده اید که سازمان آی اس آی از طالبان چگونه حمایت می کند. پاکستان نمی خواهد در افغانستان آرامی و صلح باشد چون منافع این کشور در جنگ و ناآرامی افغانستان است. روی این مبنا طالبان افغانستانی صد در صد از حمایت سازمان استخباراتی پاکستان برخوردارند و این سازمان از طالبان بسیارقوی حمایت می کند.»
سید سمیع الله سعیدی- ننگرهار
لیکوال، شاعر او ژورنالېست استاد ملوک رغون: «پاکستان او ددغه هیواد استحباراتی ادارې د افغانستان په داخلی چارو کې له هغه وخت راهیسې لاس وهنه کوی له کله نه چې پاکستان جوړ شوى ددغې لاس وهنې لاملونه ډیر کیداى خو څو عمده او اساسی علتونه یې دا دی .
۱: هر ګاونډی هیواد هیله لری چې خپل ګاونډی ټول عمر کمزورى ، ضغیف او نا توانه و وینی ځکه چې د هغې گټې په یو قوی او ځواکمن ګاونډی کې نه وی او پاکستان سره خو زمونږ یوه مسئله د ډیرن د کرښې هم نا خله پاتې ده او د غه هیواد فکر کوی که په څنګ کې یې یو لوى او ځواکمن افغانستان جوړ شی نو ضرور به دغه کرښه له منځه ځی او یو لوى افغانستان به جوړیږی .
۲: که چېرې همدا اوس په افغانستان کې سوله ټینګه شی نو هغه پیسې چې نړیوال او په تیره امریکا یې د القاعدې د ځپلو په نوم پاکستان ورکوی هغه پرې بندیږی .
۳: پاکستان یا د پاکستان د جاسوسۍ ادارې لکه څنګه چې د جهاد په کلونو کې د افغان مجاهدینو ملاتړ کاوه ختى په ځینو ولایتونو کې ورسره خپله جنګیده او بالاخره هغه جهاد کامیاب شو نو اوس هم دوى هغه شان یو خوب وینی خو په دې نه پوهیږی چې د هغه وخت شرایط نور او اوسنی نور دی ، هغه وخت یو افغانستان او یو شوروی اتحاد په یو طرف او ټولنه نړۍ د مجاهدینو په پلوۍ ولاړه وه خو اوس یوازې نومورکی طالب مجاهدین او پاکستان په پټه په یو طرف دی او نوره ټوله نړۍ په د کرزی د حکومت په ملاتړ ولاړه او جنګیږی نو دا هیڅ امکان نه لری چې د کرزی حکومت به هغه د ډاکټر نجیب د حکومت غوندې رانسکور شی او د پاکستان جاسوسان به یوځل بیا د خوښۍ مټیان و ویشی.»
خالد مندیزى: «زما له نظره دطالبانو او پاکستانی استخباراتو اړیکې درلودل به کومه نوې خبره نه وی طالبانو دظهور تاریخ ته که وګورو نو لومړى یې سر له پاکستانه راپورته کړ او په داسې یو هیواد کې چې ښه منظم پوځ اواستخبارات ولری او له بله پلوه اتومی ځواک هم وی د داسې یو تحریک جوړیدل به دهغې له نظره پټ پاتې نه شی هغه مهال چې طالبان کندهار ته راورسیدل نو پاکستان هڅه کوله چې دهمدې پر مټ دخپلو تولیداتو یوه قافله دمنځنۍ اسیا هیوادونو ته ورسوی او همداسې هم وشول ،بل پلو دپاکستان پوځی استخبارات داسې یوه اداره ده چې دددغه هیواد په کورنۍ او بهرنۍ پالیسۍ چلولو کې لوې لاس لری نو دغو ټکو ته په کتو سره ویلاې شو چې طالبان او دپاکستان پوځې استخبارات سره نه شلیدونکی اړیکی لری.»
جمشید رادفر- بلخ
احمد نوید پویان، دانشجوی، دانشگاه بلخ: «اساسا باید گفت که پاکستان و طالبان هر دو یک گروه هستند که می خواهند هدف شومی را که دارند بالای افغانستان تطبیق کنند. در حقیقت آی اس آی پاکستان در حملات انتحاری و بعضی از چالش های سیاسی که در افغانستان وجود دارد، نقش عمده ای دارد و تمام مردم افغانستان نیز می دانند که پاکستان دشمن تاریخی افغانستان است که هر گز نمی خواهد صلح واقعی در این کشور باشد. امروزه دولت افغانستان قادر به این نیست که جلو فعالیت های آی اس آی پاکستان را بگیرد، چون افغانستان نیاز مبرم به پاکستان دارد.»
فریدون آژند- هرات
محمد نعیم، دانشجوی دانشکده کامپیوتر ساینس: «طالبان ساخته و پرداخته استخبارات پاکستان است. رهبران آی اس آی بارها گفته اند که طالبان به کمک آنان شکل یافته اند و این ارتباط تا هنوز هم ادامه دارد. هرچند استخبارات پاکستان برای رضایت جامعه جهانی خصوصا امریکا به این ارتباط شکل مخفیانه داده ولی کیفیت این ارتباط هیچ کم نشده است.»
سهیلا نسیم، آموزگار در هرات: «پاکستان از زمان های دور به فکر تسلط و نفوذ کامل بر افغانستان بود و این آرزوی پاکستان در وجود طالبان تحقق پیدا کرد. پاکستان بزرگ ترین حامی طالبان است و استخبارات پاکستان به عنوان مرجع ارتباطی طالبان و دولت پاکستان نقش ایفا می کند. با سقوط طالبان، دولت پاکستان مجبور شد به خاطر تحقق خواست های امریکا حمایت ظاهری خود را با طالبان قطع کند ولی این وظیفه را به آی اس آی سپرد و تا امروز هم این ارتباط وجود دارد.»
نثار احمد، شهروند هراتی: «طالبان بزرگ ترین حربه برای دولت پاکستان است که به وسیله آن استراتیژی خود را در منطقه تحقق می بخشد. فشار به هندوستان، باج گیری از جامعه جهانی و فشار بر دولت افغانستان همه به میمنت حضور طالبان وجود می یابد.
جامعه جهانی حتا اگر بخواهد هم پاکستان نمی تواند از طالبان دست بکشد. زیرا با وجود طالبان است که کمک های میلیارد دالری برای مبارزه با تروریزم از سوی جامعه جهانی به پاکستان سرازیر می گردد. طبعا استخبارات پاکستان از این منفعت ها آگاه است و حتا با این که در ظاهر، دولت پاکستان تعهد بر از بین بردن طالبان دارد ولی گزارش های اخیر نشان داده که چقدر ارتباط قوی میان آی اس آی و طالبان وجود دارد.»
قدرت الله جاوید- کابل
تمیم احمدی، دانشجوی، دانشگاه پل تخنیک کابل: «پاکستان از بدو تاسیس این کشور تاکنون همواره در امور افغانستان دخالت می کند. گاهی یک گروه را حمایت می کند و گاهی گروهی دیگر را. این کشور همواره تلاش می کند، افغانستان آرام نباشد. در زمان جهاد هم برای نفع خودش مهاجرین افغانستان را جا داد ولی دیری نگذشته بود که همین مهاجرین را که بیشترشان به فامیل های گروه های مجاهدین تعلق داشتند، یک گروه شان را علیه گروهی دیگر استفاده کرد و افغانستان را به خرابه تبدیل کردند.»
نعمت الله، کارمند دولت: «پاکستان هیچ وقتی به خوبی افغانستان فکر نمی کند. سیاست این کشور همیشه قسمی بوده که مردم ما را در جنگ و بدبختی نگهدارد. همین پاکستان بود که طالبان و دیگر تروریست ها را پنج سال در افغانستان به قدرت رساند. همین پاکستان گروه های تروریستی القاعده را در خود جا داده است و اسامه بن لادن و دیگر تروریستان از همین کشور حملات تروریستی را انجام می دهند. تمام ناامنی هایی که در افغانستان است، همه اش از کمک پاکستان به تروریست ها است که داخل افغانستان می شوند و مردم را می کشند.»
قسیم رجبی، دانش آموز لیسه عالی حبیبیه کابل: «در پاکستان هر کسی که بیاید از طالبان حمایت می کند. گپ های رییس جمهورها و صدراعظم های شان هیچ اعتبار ندارد. پاکستان از یک طرف از امریکا پول می گیرد که طالبان را از بین می برد ولی از سوی دیگر به طالبان و دیگر تروریستان تعلیم می دهد، سلاح و مواد انفجاری می دهد تا مردم ما را بکشند. مردم افغانستان و دنیا همه می دانند که پاکستان از تروریستان حمایت می کنند. گزارش نوی هم که نشر شده حقیقت دارد. امریکا و دیگر کشورهایی که برای مبارزه با تروریزم آمده اند، باید نتیجه تحقیقات جدید را جدی بگیرند و دیگر نگذارند که پاکستان دورویه عمل کنند.»






