شماری از معلولان تخار، در مراسم بزرگداشت روز جهانی معلولان که از سوی اتحادیه‌ی غازیان معلولان تخار، به همکاری بخش بازتوانی معلولان کمیته‌ی سویدن مقیم تالقان، برگزار شده بود، از دولت به‌خاطر بی‌توجهی به معلولان، انتقاد کردند.
آنان در این مراسم، وضعیت معلولان ولایت تخار را رقت‌بار خواندند و دولت را متهم به بی‌برنامگی برای بهبود وضعیت زندگی معلولان کردند.
نمایندگان معلولان تخار، از رهبری ولایت نیز شکایت کرده، ابراز داشتند که هیچ‌گاه مقامات بلندرتبه ولایت، حضور معلولان را در میان اجتماع احساس نکرده‌اند.
جان‌محمد، رییس اتحادیه‌ی غازیان تخار، در مراسم تجلیل روز جهانی معلولان، از والی انتقاد کرد که چندبار برای مطرح کردن موضوعاتی چون اعزام معلولان به حج خانه‌ی خدا و اشتراک نماینده‌ی معلولان در جرگه‌ی عنعنوی و دیگر خواسته‌های مشروع آنان، با والی ولایت صحبت کرده‌اند، اما هربار از جانب آن مقام، وعده‌ای شده که به آن عمل نشده است.
جان‌محمد اضافه کرد که دولت به معلولان حتا حق مشروع‌شان را که همانا سهم سه‌درصدی در مشاغل دولتی است، نمی‌دهد و معاش معلولیت‌شان را نیز، به وقت و زمانش نمی‌پردازد.
نجیب‌الله، یک‌تن از معلولان تالقان که در این شهر یک کارگاه کوچک کلید‌سازی دارد، می‌گوید: «ما به این خوش نمی‌شویم که دولت روز جهانی معلولان را تجلیل کند و از طریق رسانه‌ها تبلیغ کند که معلول چه شد و چنان شد.»
او می‌افزاید: «در این فصل زمستان، معلولانی را داریم که در زیر برف و باران از سردی می‌لرزند و جای گرمی که سرشان را پناه کند، ندارند.»
به گفته او، دولت به جای تجلیل روز معلولان، باید بر زخم‌های آنان مرهم بگذارد.
او از دولت می‌خواهد تا برای معلولان زمینه‌ی کار را مهیا سازد و آنان را از لحاظ اقتصادی تقویت کند.
غلام سرور، کارمند اداره‌ی کار، امور اجتماعی، شهدا و معلولان تخار که خود نیز یک معلول است و در سال ۱۳۷۰ در پی بمباردمان تالقان توسط ارتش شوروی، هر دو پایش را از دست داده، می‌گوید: «دولت افغانستان در طول ده‌سال گذشته، کار قابل توجهی در راستای بهبود وضعیت زندگی معلولان نکرده است.»
او ابراز می‌دارد که تنها کاری که دولت برای معلولان انجام داده، معاش اندکی است که سالانه به آنان داده می‌شود و حتا برای مصارف دو ماهه‌ی آنان کافی نیست و به دست‌آوردن آن هم برای بسیاری از معلولان کار دشواری است.
غلام سرور از دولت می‌خواهد تا برای معلولان، کلینیک و آسایشگاه فراهم کند و با ایجاد کورس‌های حرفه‌ای، زمینه‌ی اشتغال معلولان را مهیا سازد.
معلولان تخار که بیشتر آنان در دوران جنگ مجاهدین با شوروی و طالبان اعضای بدن‌شان را از دست داده‌اند، اضافه بر این‌که از دولت بسیار گله‌مند می‌باشند، از قوماندانان جهادی که همسنگران آنان در گذشته بودند نیز گلایه می‌کنند. آنان می‌گویند که در زمان جنگ در چشم فرماندهان خود قهرمانانی بودند که از سوی آنان تشویق به جنگ می‌شدند، اما امروز همین قدرت‌داران که بیشترشان از مقامات بلندپایه دولتی استند، آنها را به چشم حقارت می‌بینند.
این معلولان ابراز می‌دارند که امروز، نه دولت به حال آنها توجه می‌کند و نه آن قوماندانانی که پیشاپیش اسب‌شان می‌دویدند.
محمد نادرجلالی، رییس نهاد اجتماعی معلولان و ورثه‌ی شهدای تخار می‌گوید: «ما به‌خاطر دفاع از نوامیس ملی افغانستان نقص عضو شده‌ایم.»
او گفت که در وقت جنگ آنها را چقدر تشویق می‌کردند که بجنگند، اما امروز همین قوماندان صاحبان، در بلند منزل‌های‌شان راحت زندگی می‌کنند و از حالت همسنگران معلول‌شان بی‌خبراند.
وضعیت زندگی ورثه‌ی شهدا به مراتب از وضعیت معلولان بدتر است.
به گفته‌ی بیوه‌زنانی که در خیابان‌ها دست به گدایی دراز می‌کنند، تا برای فرزندان گرسنه‌ی‌شان نان ببرند، بیشتر زنان گدا در شهر تالقان، از خانواده‌های کسانی استند که در جریان جنگ‌های گذشته جان خود را از دست داده‌اند و مادر خانواده نان‌آور بچه‌هایش شده و یا زنانی استند که شوهر معلول‌شان توانایی کار را نداشته و سربار خانواده می‌باشد.
با زنی که از برقع چرک و فرسوده‌اش، فقر به وضوح مشاهده می‌شود و در بیرون تالار محل برگزاری تجلیل روز جهانی معلولان نشسته و گدایی می‌کند، وارد صحبت می‌شوم.
او از گذشته‌اش چنین می‌گوید: «با شوهر و دو پسرم زندگی خوبی داشتیم که در جنگ مجاهدین و طالبان، شوهر و پسر کلانم شهید شدند و بدبختی من از همان وقت شروع شد.»
او گفت: «در یازده سالی که بیوه استم، هرکار شرافت‌مندانه‌ای که زورم رسیده است، کرده‌ام و حالا که می‌بینی گدایی می‌کنم، به این خاطر است که بیمار و ناتوان شده‌ام و قوت کار برایم نمانده.»
این زن بیوه، با ابراز تاسف می‌افزاید که معاش یک ساله‌ی او، تنها برای دادن کرایه‌ی خانه کفایت می‌کند و برای سیرکردن شکم خود و پسرش که هنوز جوان نشده و بی‌کار است، مجبور است گدایی کند.
مقامات در اداره‌ی کار، امور اجتماعی، شهدا و معلولان تخار با آن که وضعیت زندگی معلولان را مانند تمام اقشار افغانستان، نامناسب می‌خوانند، اما ادعا می‌کنند که تاکنون در جهت ایجاد کورس‌های فنی و حرفه‌ای، سوادآموزی و کارگاه‌های کوچک تولیدی برای معلولان گام‌های ارزنده‌ای را برداشته‌اند.
جنیدالله عینی، رییس کار، امور اجتماعی، شهدا و معلولان تخار می‌گوید برای ۴۷۰ تن از معلولان و ورثه‌ی شهدای تخار، کورس‌های سوادآموزی و آموزش حرفه‌های گوناگون را دایر کرده و این تعداد را روانه‌ی بازار کار کرده‌اند.
او گفت که در حال حاضر این معلولان در تامین معیشت خود و خانواده‌شان به خودکفایی رسیده‌اند.
آقای عینی می‌گوید با توجه به سهم ۳ درصدی معلولان در مشاغل دولتی، مذاکرات و مکاتباتی با ارگان‌های مربوط داشته‌اند که متاسفانه جز دو یا سه اداره، هیچ اداره‌ی دیگری در این رابطه همکاری نداشته است.
رییس اداره‌ی کار، امور اجتماعی، شهدا و معلولان تخار همچنان از اعزام معلولان مطابق سهمیه‌بندی، به حج بیت‌الله شریف، سر از سال آینده خبر می‌دهد.
آگاهان امور می‌گویند که آن چنان که در عرصه‌های مختلف، کارهای انکشافی صورت گرفته است، در بخش بلند بردن سطح زندگی معلولان کار قابل توجهی انجام نشده و این قشر جامعه، نیازمند کارهای بیشتر متولیان امور برای بهبود وضعیت زندگی‌شان هستند.
