هشتادمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد از تاریخ ۲۳ سپتامبر سال جاری در مقر دایمی این سازمان در شهر نیویارک، ایالات متحده امریکا برگزار شده است. در این نشست، سران کشورهای عضو و نمایندهگان دولتها سخنرانی کرده و از تعهدات خود در قبال جهان سخن میگویند. موضوع هشتادومین اجلاس امسال مجمع عمومی سازمان ملل «بهتر با هم: ۸۰ سال و بیشتر برای صلح، توسعه و حقوق بشر» است. افغانستان برای چهارمین سال متوالی از حضور در مجمع عمومی محروم بوده و کرسی آن همچنان خالی است. در این نشست، رهبران کشورهای همسایه و منطقه به اوضاع افغانستان اشاره کردهاند. نخستوزیر پاکستان در سخنرانی خود گفته است که تروریسم در افغانستان تهدیدی جدی برای امنیت جهان به شمار میرود.
هشتادمین مجمع عمومی سازمان ملل در حالی برگزار میشود که چهار سال از سلطه طالبان بر افغانستان و غیبت کرسی کشور در این مجمع میگذرد. در این مدت، سرپرست نمایندهگی افغانستان در سازمان ملل از حق سخنرانی در مجمع عمومی محروم بوده و تنها در نشستهای حاشیهای مرتبط با وضعیت حقوق بشر و اوضاع افغانستان حضور یافته و اظهارنظر کرده است.
در نشست امسال نیز افغانستان غایب است، اما رهبران برخی از کشورهای همسایه و منطقه در سخنرانیهای خود به اوضاع این کشور اشاره کرده و نگرانیهایشان را مطرح کردهاند. کشورهای اوزبیکستان، تاجیکستان، پاکستان و شماری دیگر از کشورها در اظهارات خود به مسایلی چون وضعیت امنیتی، کمکهای بشردوستانه و انزوای افغانستان پرداختهاند.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویارک، تروریسم در افغانستان را تهدیدی جدی برای امنیت جهانی خوانده است. او گفته است: «پاکستان بیش از دو دهه در خط مقدم تلاشهای جهانی برای مبارزه با تروریسم قرار داشته و سنگری مستحکم در برابر گروههای هراسافکن بوده است.»
شریف افزوده است: «اگر این گروهها با مقابله پاکستان روبهرو نمیشدند، امروز در خیابانهای نیویورک، لندن و دیگر نقاط جهان پرسه میزدند.» او همچنین تاکید کرده که کشورش امروز با تروریسم تحت حمایت خارجی مواجه است، بهویژه گروههایی که از خاک افغانستان فعالیت میکنند. شهباز شریف از طالبان خواسته است که حقوق بشر، بهویژه حقوق زنان، را رعایت کنند و اطمینان دهند که خاک افغانستان علیه هیچ کشوری برای فعالیتهای هراسافکنانه مورد استفاده قرار نگیرد.
شوکت میرضیایف، رییس جمهور اوزبکستان، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد تاکید کرده که جامعه جهانی نباید اجازه دهد افغانستان به انزوا کشیده شود. او گفته است: «مایلم بار دیگر تاکید کنم که افغانستان بخش جداییناپذیر آسیای مرکزی است. نهتنها ما و کشورهای همسایه، بلکه تمام جهان در تامین صلح و آرامش در این کشور ذینفع هستند. از همینرو، ما همواره تمام تلاش خود را برای کمک به مردم افغانستان به کار میگیریم.»
امامعلی رحمان، رییس جمهور تاجیکستان، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد از جامعه جهانی خواست تا برای رسیدهگی به بحران خشکسالی در افغانستان و کمک به زلزلهزدهگان اخیر در شرق این کشور همکاری کنند. او تاکید کرده است که تاجیکستان آماده همکاری در این روند است. رحمان افزوده است: «جامعه بینالمللی را به رساندن کمکهای بشردوستانه، بهویژه به مناطق آسیبدیده از خشکسالی و زمینلرزه شدید، دعوت میکنیم.» او تصریح کرده که تاجیکستان همواره طرفدار برقراری صلح و ثبات، امنیت پایدار و توسعه اجتماعی و اقتصادی در کشور همسایه، افغانستان، بوده است.
همچنین صدیر جپاروف، رییس جمهور قرقیزستان، در هشتادمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد خواهان آزادی داراییهای مسدودشده افغانستان شده است. او در سخنرانی خود تاکید کرده که انزوای افغانستان از سوی جامعه جهانی به نفع این کشور نیست و افزوداست: «محرومسازی افغانستان از کمکهای مالی، اقدامی غیرقابلقبول است.»
رجب طیب اردوغان، رییس جمهور ترکیه، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، از طالبان خواست که رویکردی فراگیر و مبتنی بر ارزشهای انسانی در پیش بگیرند. او تاکید کرده است: «ضروری است که جامعه جهانی مردم افغانستان را تنها نگذارد و ترکیه و ملت ترک همواره در کنار مردم افغانستان خواهند ایستاد.»
قاسمجومارت توکایف، رییس جمهور قزاقستان، نیز اظهار داشت: «قزاقستان بر این باور است که توسعه فراگیر در افغانستان، پایهای برای صلح و ثبات بلندمدت منطقهای است.»
میشل مارتین، نخستوزیر ایرلند، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، طالبان را بهدلیل نقض بنیادیترین حقوق بشر، بهویژه حقوق زنان و دختران در افغانستان، بهشدت مورد انتقاد قرار داد و خواستار اقدام فوری از سوی این گروه شد. او تاکید کرده است که طالبان مسوول تامین و تضمین رعایت حقوق بشر در افغانستان هستند. مارتین افزوده است: «ایرلند از تلاشهای بینالمللی برای مقابله با هرگونه اقدام در جهت تضعیف تعهدات جهانی و استانداردهای حقوق بشر حمایت میکند.»
ولادیمیر زلنسکی، رییس جمهور اوکراین، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، اشارهای کوتاه به وضعیت افغانستان داشته است. او گفته که طالبان، افغانستان را به «عصر تاریکی» بازگرداندهاند. زلنسکی تاکید کرده که منشور سازمان ملل و اعلامیه جهانی حقوق بشر باید در همه نقاط جهان، بدون استثنا، رعایت شود.
نشستهای جانبی درباره افغانستان
نگرانیها درباره عدم سخنرانی نماینده افغانستان در مجمع عمومی سازمان ملل متحد مطرح است، در حالی که چند نشست جانبی در حاشیه این اجلاس درباره وضعیت افغانستان، به ویژه حقوق زنان و حقوق بشر، برگزار میشود.
یکی از این نشستها با عنوان «استفاده ابزاری طالبان از دین و پیامدهای آن برای افغانستان و فراتر از آن» روز جمعه به وقت نیویارک برگزار شده است. همچنین نشست دیگری با عنوان «تقویت رویکرد موزاییکی سازمان ملل برای آیندهای فراگیر در افغانستان» نیز روز گذشته به وقت امریکا برگزار شده است.
یک نشست دیگر نیز روز دوشنبه هفتم میزان تحت عنوان «حذف شده اما فراموشنشده؛ صدای عدالت و حسابدهی در افغانستان» برگزار خواهد شد.
رهبران کشورهای همسایه و منطقه در چند روز گذشته درباره افغانستان سخن گفتهاند، در حالی که زنان و دختران این کشور از تمامی حقوق انسانی خود توسط طالبان محروم شدهاند.
طی بیش از چهار سال گذشته، طالبان با صدور دهها فرمان، نقض گسترده حقوق بشر، بهویژه حقوق زنان، را ادامه دادهاند. همچنین این گروه به انتقامجویی، سرکوب مخالفان و تیرباران نظامیان پیشین پرداخته و به تعهد خود درباره عفو عمومی پایبند نبوده است.
پیش از این، افغانستان و میانمار بر اساس توافقی که در مجمع عمومی سازمان ملل صورت گرفته بود، سخنرانی نکردهاند؛ اما سرپرست نمایندهگی دایمی افغانستان در نشست شورای امنیت سازمان ملل به نمایندهگی از مردم این کشور سخنرانی کرده بود. گفته میشود امسال نیز سازمان ملل «رویههای سالهای گذشته» را در قبال افغانستان ادامه داده است.






