شماری از بازرگانان با ابراز نگرانی از بسته ماندن گذرگاه تورخم، خواستار بازگشایی فوری این مسیر شدهاند. آنان میگویند که بسته بودن تورخم خسارات سنگینی به تاجران وارد کرده و اموالی به ارزش میلیاردها دالر در پاکستان متوقف مانده است. به گفته بازرگانان، مسیرهای جایگزین پرهزینه و زمانبر است و برخی قراردادها بهدلیل تاخیر و مشکلات انتقال لغو شدهاند. این اظهارات در حالی مطرح میشود که روابط تجاری طالبان با پاکستان بهدلیل افزایش تنشها و مسدود شدن گذرگاهها قطع شده و تا کنون ۵۰ روز از بسته ماندن این گذرگاه میگذرد.
شماری از بازرگانان در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگویند بستهماندن گذرگاههای تجاری با پاکستان، بهویژه تورخم، موجب توقف طولانی کالاهای تاجران افغانستان، افزایش قیمت مواد خوراکی و تحمیل خسارتهای سنگین به بخش خصوصی شده است. به گفته آنان، تاجران و شهروندان خواستار اعمال فشار نهادهای بینالمللی برای بازگشایی فوری این مسیرها هستند.
زلمی عظیمی، عضو هیات مدیره اتاق ننگرهار و رییس اتحادیه تاجران این ولایت، میگوید پاکستان حق ندارد کالاها و داراییهای تاجران افغانستان را گروگان بگیرد. او میافزاید که بستهبودن گذرگاه تورخم باعث توقف سرمایه تاجران و وارد آمدن خسارات سنگین به بخش خصوصی شده است. عظیمی تاکید میکند که بسیاری از تاجران توان مالی استفاده از مسیرهای جایگزین را ندارند و این اقدام مشکلات جدی برای اقتصاد و تجارت افغانستان ایجاد کرده است.
این بازرگان تاکید میکند: «در همین مدت، سکتور خصوصی افغانستان حدود یک میلیارد دالر خساره دیده و روزانه نزدیک به سه میلیون دالر به تاجران افغان ضرر میرسد. در حال حاضر، پنج میلیارد دالر اموال تاجران افغانستان در پاکستان متوقف مانده است.»
رییس اتحادیه تاجران ننگرهار تاکید میکند: «بستهبودن گذرگاه تورخم روی برخی مواد اولیه مانند گندم، گاز و سایر اقلام ضروری تاثیر جدی نداشته؛ اما قیمت برخی کالاها افزایش یافته است. از جمله، قیمت روغن مالیزیایی که از طریق بندر کراچی وارد میشد، حدود ۷۵ درصد تغییر کرده و همچنان قیمت شکر نیز افزایش یافته است. واقعیت این است که بندر کراچی بهترین و ارزانترین مسیر ترانزیتی برای افغانستان بود و کالاها بهموقع میرسیدند. اکنون با بستهشدن این مسیر، سرمایه تاجران در پاکستان گروگان مانده و بسیاری از آنان توان مالی استفاده از راههای بدیل را ندارند. در مجموع، پاکستان با این اقدام خود مشکل بزرگی برای اقتصاد و تجارت افغانستان ایجاد کرده است.»
یوسف ولیزاده (مستعار)، یکی دیگر از بازرگانان، میگوید که با بستهشدن گذرگاه تورخم، موترهایشان در پاکستان گیر مانده و روزانه مجبور به پرداخت دیمریج (جریمه دیرکرد کانتینر یا خودرو) هستند. او و سایر تاجران خواستار بازگشایی فوری این مسیر هستند، زیرا بندر کراچی مسیر ارزانتری بود و استفاده از مسیرهای جایگزین باعث افزایش چشمگیر هزینهها شده است.
این بازرگان تاکید میکند: «تجارانی که مال و اموالشان را از طریق پاکستان وارد و صادر میکردند، با بستهشدن راه، موترهای مال آنان در آنجا گیر مانده و با مسدود ماندن راه، هر روز بر آنان دیمریج وضع میشود و متضرر میگردند. گذرگاهها باید بهخاطر ترانزیت باز شود. گذرگاهها و راهها با پاکستان باید باز گردد.بندر کراچی مصرفش کم بود، اما مصارف بندرهای دیگر کمی زیاد است.»
غلام یحیی مشکوانی بازگان دیگری میگوید که بسته ماندن تورخم و اسپینبولدک باعث توقف طولانی موترهای حامل کالا و وارد شدن زیان سنگین به تاجران شده است. او میافزاید که راهای جاگزین نیز خیلی طولاتی وپر هزینه است که در برخی موارد بهدلیل کندی آن سبب لغو برخی قراردادها نیز شده است.
مشکوانی تاکید میکند: «تاجران مجبورند از مسیرهای بدیل مانند چابهار، بندر عباس یا کارگوی هوایی استفاده کنند که هم پرهزینه است و هم زمان انتقال را از ۷ تا ۱۲ روز به ۴۵ تا ۶۰ روز افزایش داده و حتا موجب لغو برخی قراردادها شده است.»
همزمان برخی باشندهگان کابل نیز با افزایش قیمت مواد خوراکه، خواهان فشار بیشتر نهادهای بینالمللی برای بازشدن گذرگاه تورخم هستند.
رشاد فیضی، یکی از باشندهگان ناحیه یازدهم شهر کابل، میگوید با افزایش هزینههای مواد خوراکی مردم زیر فشار اقتصادی قرار گرفتهاند. او میگوید: «پاکستان همیشه اینکار را میکند و این بار باید نهادهای جهانی با افزایش فشارها این کشور را ودار کند تا تورخم باز شود و تعهد گرفته شود از پاکستان که بار دیگر این کار را نکند، تا تاجران به صورت آزادانه کار کنند، بیماران و دانشجویان نیز آزادانه رفتو آمد کرده بتوانند.»
بنفشه ایوب، (مستعار)، یکی دیگر از باشندهگان شهر کابل، با تایید سخنان رشاد میافزاید که افزایش هزینههای مواد خوراکی زندهگی خانوادهها را دشوارتر کرده و از نهادهای بینالمللی میخواهد برای بازشدن فوری گذرگاهها بر پاکستان فشار بیاورند.
بانو ایوب میگوید: «روز گذشته رفتم تا برای خانه سودا بگیرم بهدلیل افزایش هزینهها نتوانستم به اندازه مورد نیاز خانه خریداری کنم. مجبور شدم برخی از اقلام را حذف کنم. این وضعیت بالای تمام خانوادهها فشار زیادی ایجاد کرده و بیکاری هم زیاد است.»
براساس گفتههای اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، روز شنبه، ۸ قوس، در یک نشست خبری در اسلامآباد اعلام شد که سازمان ملل از پاکستان خواسته تا در تصمیم خود برای بستن گذرگاهها با افغانستان تجدیدنظر کند. او افزوده که این کشور ممکن است پس از مشورت با رهبری ملی، اجازه ورود اقلام غذایی ضروری برای غیرنظامیان را بدهد، اما تا زمان انتشار این گزارش که بیش از ۵۰ روز از مسدود شدن گذرگاه تورخم گذشته، هیچ گذرگاهی باز نشده است.
پیشتر، اتاق تجارت و سرمایهگذاری طالبان اعلام کرده بود که بستهماندن گذرگاهها میتواند ماهانه تا ۲۰۰ میلیون دالر به هر دو طرف خسارت وارد کند.
نگرانی باشندهگان کابل و تاجران در حالی مطرح میشود که سیفالاسلام خیبر، سخنگوی وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان، در یک پست تمسخرآمیز گفته که قفل دروازههای گذرگاههای مرزی با پاکستان در هلمند گم شده است.
خیبر در حالی از بسته بودن گذرگاههای تورخم ابراز خرسندی میکند که هزاران بیمار و مسافر در دو سوی مرز گرفتار شدهاند و در بلاتکلیفی به سر میبرند و هر لحظه چشمانتظار بازگشایی این گذرگاهها هستند.






