شماری از نظامیان پیشین میگویند که با وجود چندین سال انتظار، پروندههای مهاجرتیشان از سوی دولت بریتانیا، بدون ارایه دلایل قانعکننده، رد شده و آنان اکنون در شماری از کشورهای همسایه در وضعیت بلاتکلیفی به سر میبرند. آنان از دولت بریتانیا میخواهند که در تصمیمهای خود درباره کسانی که در کنار نیروهای بریتانیایی در افغانستان علیه تروریسم و هراسافگنی جنگیدهاند، بازنگری کند. نظامیان پیشین تاکید میکنند که خواهان عدالت، شفافیت و بازبینی منصفانه در روند بررسی پروندههای این برنامه هستند. این نظامیان پیشین با نشر نامهای، بهگونه جدی از دولت بریتانیا خواستهاند تا این برنامه را مورد بازنگری قرار دهد و به پروندههای متقاضیان بهصورت عادلانه رسیدهگی کند.
در بخشی از نامه این نظامیان پیشین آمده است: «ما جمعی از متقاضیان برنامه ARAP هستیم؛ نظامیان پیشین افغانستان از قطعات خاص پولیس، اردوی ملی، امنیت ملی و سایر نیروهای امنیتی که سالها در کنار نیروهای بریتانیایی در عملیاتهای مشترک خدمت کردهایم. ما برای انجام این ماموریتها جان خود را به خطر انداختیم، دوشادوش نیروهای بریتانیایی جنگیدیم، در عملیاتهای مشترک حضور داشتیم و مسوولیتهای خود را با تعهد کامل انجام دادیم. امروز نیز بهدلیل همان همکاریها، بسیاری از ما و اعضای خانوادههایمان با تهدیدهای جدی امنیتی روبهرو هستیم.»
این نظامیان پیشین میگویند که با وجود این سوابق، بسیاری از درخواستهای آنان پس از سالها انتظار، با دلایل تکراری و کلیشهای رد شده است. به گفته آنان، شماری از متقاضیان بیش از سه سال در انتظار تصمیم نهایی ماندهاند، اما در نهایت تنها یک نامه کوتاه مبنی بر رد درخواست خود دریافت کردهاند، بدون آنکه توضیح روشنی درباره ناکافی بودن مدارک و شواهد ارایهشده یا دلایل این تصمیم ارایه شود.
در این نامه آمده است: «یکی از دلایل رایج در نامههای رد درخواست، این است که ما استخدام مستقیم دولت بریتانیا نبودهایم. اما ما نظامیان افغانستان بودیم، نه کارمندان غیرنظامی یا پیمانکاران خصوصی که قرارداد استخدام مستقیم با دولت بریتانیا داشته باشند. همکاری ما در چارچوب عملیاتهای مشترک نظامی انجام میشد و این واقعیت با اسناد و مدارک موجود قابل اثبات است.»
این نظامیان پیشین میگویند که تمامی مدارک و مستندات مربوط به دوران خدمتشان، از جمله سوابق خدمتی، اسناد همکاری، شواهد حضور در ماموریتها و عملیاتهای مشترک را در اختیار دارند. به گفته آنان، نسخههای نامههای رد درخواست اعضای این گروه نیز موجود است که نشان میدهد بسیاری از متقاضیان با متنها و دلایل تقریباً یکسان و مشابه با رد درخواست مواجه شدهاند.
در این نامه آمده است: «امروز زندهگی ما در بلاتکلیفی و هراس سپری میشود. هر روز با نگرانی از بازداشت، انتقامجویی یا آزارواذیت از سوی طالبان زندهگی میکنیم و آیندهای نامعلوم در برابر ما و خانوادههایمان قرار دارد. ما خواهان امتیاز ویژه نیستیم؛ تنها خواسته ما این است که پروندههایمان براساس واقعیتها، شواهد و مدارک موجود، بهگونهای عادلانه، شفاف و مستقل مورد بازبینی قرار گیرد.»
متقاضیان برنامه اسکان مجدد همکاران پیشین نیروهای بریتانیایی از دولت بریتانیا، رسانهها و سازمانهای حقوق بشری خواستهاند که صدای آنان را بشنوند و روند بازبینی تمامی پروندههایشان را آغاز کنند. این نظامیان پیشین تاکید کردهاند که دولت بریتانیا باید به تعهدات خود در قبال افرادی که سالها در کنار نیروهای این کشور خدمت کردهاند، عمل کند.
یکی از نظامیان پیشین میگوید: «من پرونده ARAP دارم و اکنون چهار تا پنج سال است که در انتظار هستم. هر از گاهی از افراد مختلف ایمیل دریافت میکنم، اما تا امروز ایمیل تایید نهایی برایم ارسال نشده است. با وجود اینکه اسناد معتبر در اختیار دارم و تمام شرایط لازم را نیز دارا هستم، هنوز پروندهام تایید نشده است.»
نظامی پیشین دیگری میگوید: «از دولت بریتانیا تقاضا دارم که پرونده و درخواست تایید من را با دقت بررسی کند. تنها من نیستم که هر شب در انتظار پاسخ به سر میبرم؛ هزاران نفر دیگر نیز در همین وضعیت قرار دارند و چشمانتظار تصمیم نهایی هستند. همه ما از اعضای قطعه ۹۹۹ ATF در نظام جمهوری پیشین افغانستان بودهایم و امیدواریم هرچه زودتر به پروندههای ما رسیدهگی شود.»
نظامی پیشین دیگری که در جریان جنگ علیه تروریسم و در کنار نیروهای بریتانیایی زخمی شده است، میگوید: «من خودم زخمی هستم. شش سال پیش، در یکی از عملیاتهای ضدتروریسم در افغانستان، از ناحیه گردن زخمی شدم و مهره T1 گردنم آسیب شدید دید. در شفاخانه بگرام افغانستان، داکتران امریکایی گردنم را عملیات کردند و به لطف خداوند متعال زنده ماندم؛ اما اکنون توانایی راه رفتن ندارم. در ایران در وضعیت دشوار صحی و اقتصادی قرار دارم. امید من نخست به خداوند و سپس به برنامه ARAP بود. اما برنامه ARAP درخواست من را رد کرد و پروندهام را بست.»
نظامی دیگری میگوید: «من افسر پیشین اردوی ملی افغانستان بودم و در بخش استخبارات وزارت دفاع، بهعنوان مسوول ضد استخبارات، خدمت میکردم. وظیفهام یک مسوولیت حساس امنیتی بود که شامل جمعآوری و تحلیل اطلاعات، شناسایی تهدیدها، همکاریهای استخباراتی و تامین امنیت نیروهای افغان و بینالمللی میشد. در جریان وظیفهام، در چارچوب همکاریهای نظامی میان افغانستان و نیروهای بینالمللی، از جمله نیروهای بریتانیایی، فعالیت داشتم. همچنین با مربیان نظامی بریتانیا (UK ETS Mentors) و افسران استخبارات نیروهای بینالمللی در ارتباط کاری بودم و در زمینههای امنیتی و ارزیابی تهدیدها همکاری میکردم.»
این نظامی پیشین میافزاید: «در سال ۲۰۲۲ برای برنامه ARAP درخواست دادم. درخواست من در اوایل سال ۲۰۲۳ رد شد. پس از درخواست بازبینی و ارایه مدارک بیشتر، در سال ۲۰۲۶ بار دیگر درخواست من رد و پروندهام مختومه اعلام شد. با وجود ارایه مدارک مربوط به سابقه خدمتم، وظیفه حساس استخباراتی، همکاریهای امنیتی، شواهد مربوط به تهدیدها و ارتباط کاری با نیروهای بینالمللی، دلیل اصلی رد پرونده این عنوان شد که کارمند مستقیم دولت بریتانیا نبودهام.»
این در حالی است که دولت بریتانیا اعلام کرده بود برنامه «اسکان مجدد و کمکرسانی به افغانها» (ARAP) برای آن دسته از شهروندان افغانستان در نظر گرفته شده است که در این کشور برای دولت بریتانیا یا در همکاری با آن، در نقشهای حساس یا مهم فعالیت داشتهاند. به گفته دولت بریتانیا، این برنامه ممکن است شامل پیشنهاد اسکان مجدد در بریتانیا برای افرادی باشد که از سوی وزارت دفاع (MOD) واجد شرایط شناخته شوند و از نظر وزارت کشور (Home Office) نیز برای اسکان مجدد مناسب تشخیص داده شوند.
براساس این برنامه، شهروندان افغانستان که از این طریق واجد شرایط اسکان در بریتانیا شناخته میشوند، میتوانند به همراه همسر، فرزندان تحت تکفل و سایر اعضای خانواده (AFM) که آنان نیز از سوی وزارت دفاع واجد شرایط و از سوی وزارت کشور برای اسکان مجدد مناسب تشخیص داده شدهاند، به بریتانیا منتقل شوند.
این طرح در اپریل ۲۰۲۱ آغاز شد و پذیرش درخواستهای جدید برای آن در اول جولای ۲۰۲۵ پایان یافت. این طرح جایگزین سیاست پیشین مربوط به موارد ارعاب (که بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ اجرا میشد) و طرح پرداخت داوطلبانه یا جبرانی (EGS) شد که از سال ۲۰۱۳ تا ۳۰ نومبر ۲۰۲۲ فعال بود.
دولت بریتانیا گفته است که به تمامی درخواستهای ARAP که پیش از پایان مهلت این طرح، در اول جولای ۲۰۲۵، دریافت شدهاند، رسیدهگی خواهد شد؛ اما پس از این تاریخ، درخواستهای اصلی جدید پذیرفته نمیشوند.
برای افرادی که واجد شرایط شناخته شوند، امکان بررسی وضعیت اسکان مجدد اعضای درجهیک خانواده (IFM) شامل همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال، همچنان وجود خواهد داشت. همچنین آنان پس از پذیرش پیشنهاد ARAP، ۳۰ روز فرصت خواهند داشت تا برای اسکان مجدد سایر اعضای خانواده (AFM) در بریتانیا درخواست دهند. با این حال، پس از بسته شدن این طرح، هیچ درخواست جدیدی پذیرفته نخواهد شد.
