باشنده‌گان شماری از مناطق ولایت هلمند می‌گویند که با گذشت پنج سال از سلطه طالبان و اختصاص میلیون‌ها افغانی به مدرسه‌های دینی، طلبه‌های این مدرسه‌ها همچنان از مردم نان جمع‌آوری می‌کنند. آنان تاکید می‌کنند که این اقدام، در شرایطی که مردم با فقر، بیکاری و گرسنه‌گی روبه‌رو هستند، بار سنگینی بر دوش خانواده‌های فقیر و کم‌درآمد گذاشته است. این باشنده‌گان می‌گویند که طالبان در گذشته نیز نان سفره‌های مردم را به نام «خَیره» جمع‌آوری می‌کردند و سپس آن را میان جنگ‌جویان خود توزیع می‌کردند. این باشنده‌گان هلمند می‌گویند که طلبه‌های مدرسه‌های دینی، افزون بر جمع‌آوری نان، در کنار جاده‌ها سفره می‌گسترانند و از مردم پول نقد جمع‌آوری می‌کنند.
شریف‌الله، یکی از باشنده‌گان ولسوالی سنگین ولایت هلمند، در گفت‌وگو با روزنامه می‌گوید که هر روز طلبه‌های دو مدرسه دینی رسمی به روستای آنان می‌آیند و از مردم نان می‌خواهند. او می‌افزاید که فرمانده یکی از ایست‌های بازرسی طالبان، از طریق مسجد روستا به تمام خانواده‌ها اطلاع داده است که باید به طلبه‌های مدرسه‌هایی که به این منطقه می‌آیند، نان و کمک‌های مشابه بدهند. به گفته او، طلبه‌هایی که در این منطقه نان جمع‌آوری می‌کنند، با طالبان مستقر در پوسته امنیتی روستا روابط نزدیکی دارند و مردم را مجبور می‌سازند که به آنان نان و دیگر مواد غذایی بدهند.
این باشنده هلمند می‌گوید: «طلبه‌های مدارس به روستای ما می‌آیند و نان می‌خواهند. کسانی که به آنان نان نمی‌دهند، از سوی طالبان مستقر در پوسته امنیتی منطقه تحقیر می‌شوند. به آنان گفته می‌شود که شما با طالبان همکاری نمی‌کنید و نمی‌خواهید طالبان پیشرفت کنند.»
دل‌آغا، یکی از باشنده‌گان ولسوالی نادعلی ولایت هلمند، می‌گوید که دانش‌آموزان یکی از مدرسه‌های طالبان در منطقه آنان، طی سه سال گذشته به خانه‌های مردم رفته و از آنان نان خواسته‌اند. به گفته او، این دانش‌آموزان از مردم می‌خواهند که با فراهم‌کردن نان و دیگر مواد غذایی مورد نیاز، به مدرسه کمک کنند.
این باشنده نادعلی می‌افزاید که طلبه‌ها در شرایطی از مردم نان می‌خواهند که پس از سلطه طالبان، وضعیت اقتصادی باشنده‌گان این منطقه به‌شدت بدتر شده و بسیاری از خانواده‌ها توانایی سیر کردن اعضای خانواده خود را نیز ندارند. او از طالبان می‌خواهد که طلبه‌های مدرسه‌های دینی رسمی خود را برای جمع‌آوری نان به خانه‌های مردم نفرستند.
دل‌آغا می‌گوید: «طلبه‌های این مدرسه سال‌هاست که از مردم روستای ما نان جمع‌آوری می‌کنند. اکنون وضعیت اقتصادی مردم نیز بسیار خراب شده و مردم توانایی آن را ندارند که به این افراد نان بدهند؛ اما مجبور هستیم. اگر نان ندهیم، روز بعد مولوی صاحب به‌جای نصیحت در مسجد، نکات منفی ما را برای مردم بیان می‌کند.»
هم‌زمان، در این گزارش با شماری از طلبه‌های مدرسه‌های دینی در هلمند که نان جمع‌آوری می‌کنند نیز گفت‌وگو شده است. آنان می‌گویند که به دستور مسوولان مدرسه‌ها به مناطق روستایی می‌روند و از خانه‌های مردم نان جمع‌آوری می‌کنند.
یکی از طلبه‌ها در مدرسه‌ای در منطقه نوآباد شهر لشکرگاه که به‌دلیل نگرانی‌های امنیتی نخواسته نامش در گزارش ذکر شود، می‌گوید که ۵۰۰ طلبه در مدرسه آنان زنده‌گی می‌کنند. به گفته او، ۳۷۰ تن از این طلبه‌ها شب‌ها در خانه‌های خود می‌خوابند و بقیه در خود مدرسه اقامت دارند.
او می‌افزاید که هر روز شش گروه از طلبه‌های این مدرسه برای جمع‌آوری نان به مناطق روستایی می‌روند و حدود ۳۰۰ قرص نان به مدرسه می‌آورند. به گفته او، از میان نان‌های جمع‌آوری‌شده، حدود ۱۰۰ قرص باقی می‌ماند که مسوول مدرسه آن‌ها را به خانه خود می‌برد.
این طلبه می‌گوید که گاهی مقدار نان جمع‌آوری‌شده بیش از نیاز مدرسه است. در چنین مواردی، مسوول مدرسه نان‌ها را زیر آفتاب خشک می‌کند و سپس آن‌ها را به‌صورت نان خشک در شهر به فروش می‌رساند.
جمع‌آوری پول از مردم در جاده‌ها
افزون بر مناطق یادشده، طلبه‌های مدرسه‌های دینی در سراسر ولایت هلمند، از مرکز تا ولسوالی‌ها، برای تامین نیازهای خود از مردم درخواست کمک می‌کنند.
محمدشفیق هلمندی، یکی از باشنده‌گان شهر لشکرگاه، می‌گوید که این طلبه‌ها نه‌تنها در مناطق روستایی به نام خیرات از خانه‌های مردم نان جمع‌آوری می‌کنند، بلکه در شهرها و جاده‌های عمومی نیز زنجیر می‌اندازند و از مردم پول درخواست می‌کنند. او می‌گوید که این طلبه‌ها برای جمع‌آوری پول، اغلب در نزدیکی پوسته‌های امنیتی و ایست‌های بازرسی طالبان مسلح زنجیر می‌اندازند و از مردم پول دریافت می‌کنند.
به گفته او، طلبه‌های مدرسه‌های در دیگر ولایت‌های حوزه جنوب نیز همین کار را انجام می‌دهند و هزینه فعالیت‌های خود را از مردم تامین می‌کنند.
آقای هلمندی می‌گوید: «هم به خانه‌های مردم می‌روند و نان خشک می‌خواهند و هم در جاده‌های عمومی زنجیر می‌اندازند و از مردم پول تقاضا می‌کنند. به هر کسی می‌گویند که ما طلبه‌های مدارس دینی هستیم؛ با پول نقد به ما کمک کنید. برخی مردم پول می‌دهند و برخی دیگر هیچ کمکی نمی‌کنند.»
این در حالی است که جنگ‌جویان طالبان در جریان بیست سال گذشته، در مناطق مختلف افغانستان از مردم کمک دریافت می‌کردند و پس از تسلط بر کشور، بارها از این کمک‌ها یاد کرده‌اند. آنان در همین زمینه، ترانه‌ای تبلیغاتی نیز خوانده بودند که در بخشی از آن می‌گویند: «مردم، لقمه‌ای از نان خود را با ما نصف کردند و ما دنیا را شکست دادیم.»
با این حال، مردم می‌گویند که طالبان در گذشته نان آنان را به زور می‌گرفتند و پس از تسلط بر افغانستان، این کشور را به زندانی بزرگ برای شهروندان تبدیل کرده‌اند.
