شماری از رانندهگان موترهای شخصی در کابل از افزایش کودکان گدا در جادهها و چهارراهیهای این شهر شکایت میکنند. آنان میگویند که این کودکان بهگونه گروهی در نقاط مزدحم شهر دست به گدایی میزنند و در جریان راهبندان برای رانندهگان مزاحمت ایجاد میکنند. به گفته آنان، این کودکان با پاککردن شیشه موترها بهگونه اجباری از رانندهگان پول میخواهند و تا دریافت پول، محل را ترک نمیکنند. رانندهگان همچنین ادعا میکنند که بیشتر این کودکان توسط افراد یا حلقههای مشخص سازماندهی میشوند و این افراد از فقر کودکان بهصورت سازمانیافته سوءاستفاده میکنند.
این رانندهگان در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگویند که حضور گسترده کودکان در چهارراهها بدون هیچ ترسی ادامه دارد و گاهی رفتارهای تهاجمی از خود نشان میدهند. برخی از رانندهگان این وضعیت را نگرانکننده میدانند و از طالبان میخواهند برای جمعآوری این کودکان و رسیدهگی به وضعیت معیشتی آنان اقدام کنند.
این روزها در گوشهوکنار کابل کودکانی دیده میشوند که با شیشهپاککنها در چهارراهیهای شهر در انتظار موترهای مدلبالا میمانند. شماری دیگر نیز با قوطیهای اسپند به این موترها نزدیک شده و با اصرار از رانندهگان پول میگیرند. بیشتر این کودکان با استفاده از جملات احساسی، مانند نداشتن نان برای خوردن، دشواری وضعیت خانواده یا فوت پدر، تلاش میکنند احساسات مردم را برانگیخته و از این طریق پول بهدست آورند.
احمد وحیدی، یکی از رانندهگان در کابل، میگوید که افزایش کودکان گدا در جادهها و چهارراهیهای شهر نگرانکننده است. او میافزاید که طالبان برای رسیدهگی به وضعیت این کودکان برنامه مشخصی ندارند و برخی افراد با سازماندهی خاص از آنان سوءاستفاده میکنند. به گفته این راننده، شمار اندکی از این کودکان واقعاً بهدلیل فقر به جادهها روی آوردهاند.
این راننده میگوید: «این روزها مزاحمتهای کودکان خیابانی برای مردم بسیار زیاد شده است. به نظر من، این وضعیت چند عامل اساسی دارد. بسیاری از این کودکان بهگونه سازمانیافته توسط افرادی که در داخل نظام کار دارند، مورد استفاده قرار میگیرند. آنان این کودکان را وادار میسازند تا به سراغ مردم بروند و از آنها پول بگیرند. طالبان نیز هیچ برنامهای برای این کودکان ندارند، در حالیکه وعده داده بودند از طریق ثبت و سیستم کمکرسانی، کودکان نیازمند را شناسایی کنند؛ اما این کار عملی نشد. متأسفانه فقر در جامعه ما بیداد میکند.»
شیرشاه، یکی دیگر از رانندهگان موترهای شخصی، میگوید که او هرازگاهی در جریان راهبندان با این کودکان روبهرو میشود و مزاحمتهای آنان باعث آزار و نگرانیاش شده است. او میافزاید که این کودکان با چسپیدن به شیشههای موتر و پاککردن آن، بهگونه اجباری از رانندهگان پول میخواهند و در بسیاری موارد تا زمانی که پول دریافت نکنند، از کنار موتر دور نمیشوند.
این راننده میگوید: «این وضعیت بسیار خطرناک است؛ چون گاهی راننده متوجه نمیشود و ممکن است پای کودک زیر موتر برود که در آن صورت هم راننده ملامت میشود. کسی نمیگوید که این کودک خودش به موتر نزدیک شده است. آنان با اصرار زیاد و گفتن جملات مختلف، راننده را تحت فشار قرار میدهند تا پول بدهد. این کار بسیار آزاردهنده است و گاهی صدای آنان واقعاً روح و روان آدم را اذیت میکند. از یکسو دل آدم به حال این کودکان میسوزد که مورد سوءاستفاده قرار میگیرند، اما از سوی دیگر رفتارشان برای مردم آزاردهنده است.»
شکیب (مستعار)، یکی دیگر از رانندهگان که روزانه در نقاط مختلف شهر کابل رفتوآمد دارد، میگوید که شمار کودکان گدا در جادهها و چهارراهیها افزایش یافته است. او میافزاید که این کودکان بهگونه گروهی و با برنامهریزی از سوی افراد مشخص به جادهها آورده میشوند. به گفته او، درآمد روزانه این کودکان نیز قابل توجه است و مردم از این سازماندهی زیاد اطلاع ندارند.
این راننده میگوید: «بیشتر این کودکانی که میبینید، یا سرپرست ندارند یا بهصورت گروهی کار میکنند. من در بخشهای مختلف کابل رفتوآمد دارم و این وضعیت تقریباً در همهجا دیده میشود. این کار به یک نوع کسبوکار تبدیل شده است. این کودکان در یک روز ممکن است تا ۱۵۰ افغانی درآمد داشته باشند و حدود ۱۰۰ افغانی آن را شب به افراد بالادست خود میدهند. همچنان برخی از این کودکان خانواده دارند و خانوادههایشان آنها را به این گروهها میسپارند تا کار کنند.»
این راننده که از افزایش این کودکان ابراز نگرانی میکند، ادعا دارد که برخی افراد برای جلب توجه مردم، بهگونه سازمانیافته اعضای بدن این کودکان را ناقص میسازند. او میافزاید: «بسیاری از این کودکان بهگونهای آموزش داده شدهاند که حتا اگر شرایط بهتری هم داشته باشند، باز هم به این کار ادامه میدهند. این موضوع بسیار نگرانکننده است.»
افغانستان با دههها جنگ، فقر گسترده، بیثباتی سیاسی و نبود نظام حمایتی موثر، از جمله کشورهایی است که شمار زیادی از کودکان در آن ناگزیر به کار در شرایط دشوار هستند.
براساس گزارش کمیسیون جمعآوری گدایان طالبان، تا کنون بیش از ۷۴ هزار تن در سراسر کشور جمعآوری شده و به افراد مستحق هر ماه دو هزار افغانی پرداخت میشود. با این حال، شمار زیادی از کودکان که در میان آنان دختران قدو نیم قد نیز دیده میشود هنوز در جادهها و مکانهای پررفتوآمد کابل به گدایی ادامه میدهند.
استفاده از کودکان در گدایی نهتنها خلاف قانون و اعلامیههای حقوق بشری است، بلکه مطابق ماده ۵۱۰ قانون جزای دولت پیشین افغانستان، قاچاق انسان محسوب میشود و والدینی که کودکان خود را مجبور به گدایی کنند، طبق ماده ۵۱۲ قانون جزا به حبس طولانی محکوم خواهند شد.






