شماری از باشندهگان کابل میگویند که با گذشت بیش از دو هفته از پایان مهلتی که طالبان برای شرکتهای مخابراتی بهمنظور کاهش بهای بستههای انترنتی و بهبود کیفیت خدمات تعیین کرده بودند، هنوز تغییری در وضعیت خدمات انترنتی به وجود نیامده است. آنان میافزایند که بهای بستههای انترنتی همچنان بلند است و کیفیت خدمات ارایهشده با هزینهای که از مشترکان دریافت میشود، همخوانی ندارد. به گفته آنان، افزون بر بهای بلند انترنت، سرعت خدمات در بسیاری از مناطق پایین است و کاربران نمیتوانند از بستههایی که خریداری میکنند، استفاده مطلوب داشته باشند.
این باشندهگان در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگویند که حجم بستههای انترنتی در بسیاری موارد پیش از پایان مدت اعتبار به اتمام میرسد. آنان تاکید میکنند که بارها این مشکل را با بخش خدمات مشتریان شرکتهای مخابراتی در میان گذاشتهاند، اما شکایتهایشان تا کنون نتیجهای در پی نداشته است. به گفته آنان، کارمندان این شرکتها در بسیاری موارد پاسخ قناعتبخشی به مشکلات مشترکان ارایه نمیکنند و برای حل شکایتها اقدام موثری انجام نمیدهند. این باشندهگان خواهان کاهش بهای انترنت، بهبود کیفیت خدمات و افزایش نظارت بر عملکرد شرکتهای مخابراتی هستند.
رضا، یکی از باشندهگان کابل، از بلند بودن بهای بستههای انترنتی در افغانستان شکایت دارد. او میگوید مهلتی که طالبان برای شرکتهای مخابراتی بهمنظور کاهش بهای بستههای انترنتی تعیین کرده بودند، تا کنون نتیجهای در پی نداشته است. به گفته او، بستههای انترنتی افزون بر بهای بلند، پیش از پایان مدت اعتبار به اتمام میرسند و شرکتهای مخابراتی در برخی موارد، اعتبار اصلی سیمکارت مشترکان را نیز بدون آگاهی یا ارایه توضیح مشخص کسر میکنند.
رضا میگوید: «ما در ایران هم زندهگی کردهایم؛ آنجا هم بهای انترنت پایینتر است و هم کیفیت خدمات بهتر. اما در افغانستان، انترنت هم قیمت است و هم کیفیت مناسبی ندارد. بستهها نیز پیش از پایان مدت اعتبار تمام میشوند؛ برای نمونه، یک بسته ۲۰ جیبی که باید یک ماه دوام کند، گاهی در کمتر از ۱۵ روز به پایان میرسد. افزون بر این، هزینهای که پرداخت میکنیم، با خدماتی که دریافت میکنیم، همخوانی ندارد. هرچند بارها با بخش خدمات مشتریان تماس گرفتهایم، یا پاسخ دریافت نمیکنیم و یا در صورت برقراری تماس، با بهانههای مختلف به شکایتهای ما رسیدهگی نمیشود.»
حفیظ، یکی دیگر از باشندهگان کابل، نیز از بلند بودن بهای بستههای انترنتی و پایین بودن کیفیت خدمات شرکتهای مخابراتی انتقاد میکند. او میگوید نبود رقابت سالم و نظارت موثر سبب شده است که برخی شرکتهای مخابراتی بهای خدمات خود را در سطح بلند نگهدارند. به گفته او، این شرکتها بهجای تمرکز بر رضایت مشترکان و بهبود کیفیت خدمات، بیشتر به افزایش درآمد خود توجه دارند.
حفیظ میگوید: «بهای انترنت در افغانستان بسیار بلند است. برای نمونه، یک جیبی انترنت گاهی ۲۲۰ تا ۲۳۰ افغانی قیمت دارد که برای بسیاری از مردم هزینه سنگینی است. شرکتهای مخابراتی میگویند با یکدیگر رقابت دارند، اما هر زمانی که قیمتها افزایش مییابد، دیده میشود که چندین شرکت همزمان نرخهای خود را بالا میبرند. از سوی دیگر، سرعت انترنت نیز در بسیاری از مناطق پایین است. در مرکز شهر بهدلیل وجود دکلهای بیشتر، کیفیت شبکه بهتر است؛ اما در برخی مناطق مانند خیرخانه، هم پوشش شبکه ضعیف است و هم کیفیت خدمات مناسب نیست.»
در حال حاضر، بهای بستههای انترنتی ماهانه در یکی از شبکههای مخابراتی افغانستان بین ۱۱۰ تا یکهزار و ۷۹۹ افغانی است. بستههای روزانه نیز با نرخهای متفاوت عرضه میشوند که ارزانترین آن ۱۵ افغانی قیمت دارد. همچنین، کمترین بهای بستههای مکالماتی ماهانه در یکی از این شبکهها ۱۳۵ افغانی است.
یاسر (مستعار)، یکی از باشندهگان کابل، میگوید که هر روز برای جستوجوی مطالب درسی، دریافت منابع علمی و پیگیری درسهای دانشگاهیاش به انترنت نیاز دارد؛ اما بهای بلند بستههای انترنتی، استفاده دوامدار از این خدمات را برای او دشوار کرده است. او میافزاید که مشکل تنها قیمت انترنت نیست، بلکه کیفیت خدمات نیز در مناطق مختلف متفاوت است. به گفته او، در برخی ساحات یک شبکه بهتر کار میکند، اما در مناطق دیگر سرعت انترنت بسیار پایین است یا خدمات بهگونه مطلوب ارایه نمیشود.
یاسر میگوید: «قیمت بستههای انترنتی بسیار بلند است. برای نمونه، بسته ۳۰ جیبی را با ۲ هزار افغانی و بسته ۳ جیبی را با ۴۰۰ افغانی فعال میکنیم که واقعاً هزینه زیادی است. با توجه به نیازهای درسی، این مقدار انترنت برای مدت طولانی کافی نیست. در جریان روز بهدلیل استفاده زیاد کاربران، سرعت انترنت بسیار پایین میشود، اما شبها یا صبح زود وضعیت بهتر است. در منطقهای که ما زندهگی میکنیم، تنها شبکه روشن تا اندازهای قابل استفاده است و سایر شبکهها یا آنتندهی ضعیف دارند یا کیفیت مناسبی ارایه نمیکنند.»
شاکر، یکی دیگر از باشندهگان کابل، میگوید که کاهش کیفیت بستههای انترنتی، کارهای روزمره او را با مشکل روبهرو کرده است. او خواهان کاهش بهای بستههای انترنتی و بهبود کیفیت خدمات شرکتهای مخابراتی است.
شاکر میگوید: «فرقی نمیکند از کدام شرکت بسته انترنتی بگیری؛ چه روشن باشد و چه اتصالات، کیفیت خدمات بسیار پایین است. من هر روز یک بسته ۳.۵ جیبی فعال میکنم، اما این بسته حتی ۲۴ ساعت هم دوام نمیآورد. نمیدانم چگونه و به چه دلیل این حجم انترنت در مدت کوتاهی تمام میشود، در حالی که استفادهام در حدی نیست که اینقدر زود مصرف شود.»
مجید، یکی دیگر از باشندهگان کابل، میگوید که گسترش خدمات 4G و 5G و افزایش استفاده از شبکههای اجتماعی سبب شده است نیاز کاربران به مصرف انترنت بیشتر شود. او میافزاید که با وجود افزایش میزان مصرف، بهای بستههای انترنتی همچنان بلند باقی مانده و برای بسیاری از شهروندان هزینه سنگینی به همراه دارد.
مجید میگوید: «با وجود افزایش نیاز مردم به انترنت، بهای بستههای انترنتی کاهش نیافته و برای بسیاری از شهروندان سنگین تمام میشود. در شرایطی که مردم با مشکلات اقتصادی روبهرو هستند، هزینه بلند انترنت فشار بیشتری بر زندهگی آنان وارد کرده است. شرکتهای مخابراتی باید بهای بستههای انترنتی را کاهش دهند تا مردم بتوانند با هزینه مناسبتر از این خدمات استفاده کنند.»
پیش از این، وزارت مخابرات و تکنالوژی معلوماتی طالبان به شرکتهای مخابراتی تا روز یکشنبه، ۷ سرطان، مهلت داده بود تا بهای بستههای انترنتی و تعرفه تماسهای تلفنی را به نرخهای پیشین بازگردانند. با این حال، با گذشت بیش از دو هفته از پایان این مهلت، باشندهگان کابل میگویند که هیچگونه تغییری در بهای بستههای انترنتی، تعرفه تماسها و کیفیت خدمات شرکتهای مخابراتی به وجود نیامده است.
بر بنیاد یک گزارش مقایسهای، هزینه ۳ جیبی انترنت در افغانستان در مقایسه با پاکستان دو تا سه برابر و نسبت به ایران حدود هشت برابر بیشتر است. همچنین، ایران با وجود محدودیتهای گسترده بر دسترسی به انترنت، خدمات را با هزینهای کمتر عرضه میکند. بالا بودن بهای انترنت در افغانستان، در شرایطی که بخش بزرگی از شهروندان با فقر و بیکاری دستوپنجه نرم میکنند، فشار بیشتری بر معیشت مردم و دسترسی آنان به خدمات دیجیتال وارد کرده است.
