تغییرات اقلیمی در چند دهه اخیر از یک موضوع علمی و زیست‌محیطی فراتر رفته و به یکی از مهم‌ترین مسائل سیاست جهانی، اقتصاد بین‌الملل، امنیت انسانی و روابط میان قدرت‌های بزرگ تبدیل شده است. یکی از مهم‌ترین سازوکارهای بین‌المللی برای مدیریت این بحران، کنفرانس‌های سالانه تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد است که با عنوان اختصاری COP شناخته می‌شوند. COP مخفف عبارت Conference of the Parties به معنای «کنفرانس کشورهای عضو» است.
کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (COP)، بزرگ‌ترین نشست بین‌المللی برای مذاکره و پیش‌برد همکاری‌های جهانی در زمینه تغییرات اقلیمی است که از سال ۱۹۹۵ تا کنون به‌صورت سالانه برگزار می‌شود. در این نشست، نماینده‌گان دولت‌ها، سازمان‌های بین‌المللی، دانشمندان، فعالان بخش تجارت و بازرگانی، نهادهای مدنی، فعالان محیط زیست و نماینده‌گان جوامع آسیب‌پذیر حضور می‌یابند و با ارایه دیدگاه‌ها، تجربه‌ها و روش‌های مؤثر، به تقویت اقدامات اقلیمی جهانی، جمعی و فراگیر می‌پردازند (۱).
سی‌ویکمین نشست این کنفرانس‌ها (COP31) قرار است روز دوشنبه، ۹ نوامبر ۲۰۲۶، در مرکز نمایشگاهی آنتالیا، در شهر آنتالیای ترکیه آغاز شود و تا ۲۰ نوامبر ادامه یابد (۲). ریاست کنفرانس را مراد کوروم (Murat Kurum) و ریاست مذاکرات را کریس بوون (Chris Bowen)، وزیر اقلیم و انرژی استرالیا، بر عهده خواهند داشت. بخشی از برنامه COP31 به برگزاری «نشست سران جهان» (World Leaders’ Summit) اختصاص یافته است که قرار است در روزهای سوم و چهارم کنفرانس، یعنی ۱۱ و ۱۲ نوامبر، برگزار شود و در آن رؤسای کشورها و دولت‌ها گرد هم آیند.
در این مقاله، موضوعات زیر بررسی شده‌اند:
۱. محورهای کنفرانس COP31؛
۲. مروری کوتاه بر عوامل شکل‌گیری کنفرانس‌های COP؛
۳. مؤثریت کنفرانس‌های COP؛
۴. اهمیت تغییرات اقلیمی برای افغانستان.
۱. موضوع و محورهای اصلی COP31 چیست؟
COP31 به معنای سی‌ویکمین نشست «کنفرانس کشورهای عضو» در چارچوب کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییرات اقلیمی (UNFCCC) (۴) است. این کنوانسیون، معاهده‌ای مهم بین‌المللی است که در سال ۱۹۹۲ در شهر ریودوژانیرو به تصویب رسید و معاهده مادر توافق‌نامه پاریس به شمار می‌رود.
در این کنفرانس قرار است درباره موضوعاتی چون سازگاری با پیامدهای تغییرات اقلیمی، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، تأمین مالی اقدامات اقلیمی در کشورهای در حال توسعه و تحقق گذار عادلانه برای کارگران و جوامع محلی مذاکره شود. انتظار می‌رود در کنفرانس امسال، رهبران جهان، مذاکره‌کننده‌گان کشورهای عضو یا طرف‌های کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییرات اقلیمی، ناظران دارای اعتبارنامه، رهبران بخش تجارت و بازرگانی، جوانان، دانشمندان حوزه اقلیم و نهادهای جامعه مدنی اشتراک کنند.
محور اصلی COP31، عملی‌ساختن راه‌حل‌های اقلیمی و پیش‌برد گذار جهانی انرژی است؛ گذاری که می‌تواند زمینه رشد اقتصادی، ایجاد فرصت‌های شغلی بیشتر، تقویت امنیت غذایی، بهبود سلامت و ایمنی و دسترسی به انرژی پاک و مقرون‌به‌صرفه را فراهم سازد. با توجه به دستورکار اعلام‌شده، چند موضوع اساسی در این کنفرانس اهمیت ویژه‌ای خواهند داشت:
الف) کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای
یکی از محورهای اساسی مذاکرات COP31، تقویت تعهدات کشورها برای کاهش انتشار دی‌اکسید کربن و سایر گازهای گلخانه‌ای و تبدیل این تعهدات به اقدامات عملی و قابل سنجش خواهد بود. در این چارچوب، انتظار می‌رود کشورها درباره افزایش سطح بلندپروازی اهداف اقلیمی خود، بازنگری و اجرای برنامه‌های ملی کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و تسریع روند دستیابی به هدف محدودساختن افزایش میانگین دمای جهانی به ۱.۵ درجه سانتی‌گراد گفت‌وگو کنند. با این حال، چالش اصلی صرفاً دستیابی به تعهدات جدید نیست؛ بلکه تضمین اجرای تعهدات پیشین، ارزیابی میزان پیشرفت کشورها و ایجاد سازوکارهای مؤثر برای پاسخ‌گویی در برابر اهداف اعلام‌شده نیز اهمیت دارد. از این منظر، موفقیت COP31 تا حد زیادی به این بسته‌گی دارد که آیا کشورهای جهان می‌توانند فاصله میان وعده‌های سیاسی و اقدامات عملی را کاهش دهند یا خیر.
ب) گذار از سوخت‌های فسیلی به انرژی پاک
یکی از چالش‌های اساسی مذاکرات COP31، چگونه‌گی کاهش تدریجی وابسته‌گی جهان به نفت، گاز طبیعی و زغال‌سنگ و تسریع روند گذار به منابع انرژی پاک و تجدیدپذیر، مانند انرژی خورشیدی و بادی، خواهد بود. این گذار از اهمیت زیست‌محیطی و اقتصادی برخوردار است؛ زیرا کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی می‌تواند به مهار انتشار گازهای گلخانه‌ای و مقابله با گرمایش جهانی کمک کند. با این حال، این موضوع صرفاً یک مساله زیست‌محیطی نیست، بلکه ابعاد ژئوپلیتیکی و راهبردی نیز دارد؛ زیرا بسیاری از اقتصادهای بزرگ و کشورهای صادرکننده انرژی به تولید، صادرات و درآمدهای حاصل از سوخت‌های فسیلی وابسته‌اند. ازاین‌رو، سرعت و چگونه‌گی گذار انرژی می‌تواند بر بازارهای جهانی، امنیت انرژی، توازن قدرت و روابط اقتصادی میان کشورها تأثیر بگذارد. چالش اصلی، تحقق این گذار به‌گونه‌ای عادلانه و تدریجی است تا ضمن حفاظت از محیط زیست، ثبات اقتصادی و منافع کشورهای وابسته به انرژی‌های فسیلی نیز در نظر گرفته شود.
ج) تأمین مالی کشورهای در حال توسعه
کشورهای فقیر و آسیب‌پذیر برای مقابله با پیامدهای تغییرات اقلیمی به منابع مالی، فناوری‌های پاک و ظرفیت‌های فنی نیاز دارند. ازاین‌رو، یکی از محورهای مهم مذاکرات COP31، بررسی راهکارهای تأمین مالی اقلیمی و عملی‌ساختن تعهدات کشورهای توسعه‌یافته برای حمایت از کشورهای در حال توسعه خواهد بود؛ به‌ویژه کشورهایی که با وجود سهم اندک در انتشار گازهای گلخانه‌ای، بیش‌ترین آسیب‌پذیری را در برابر پیامدهای تغییرات اقلیمی دارند.
د) سازگاری با تغییرات اقلیمی
یکی دیگر از محورهای مهم COP31، تقویت ظرفیت کشورها برای سازگاری با پیامدهای تغییرات اقلیمی، از جمله خشکسالی، سیلاب، افزایش سطح آب دریاها و کاهش منابع آبی، خواهد بود. در این راستا، برنامه‌ریزی برای مدیریت منابع آب، حفاظت از امنیت غذایی، تقویت زیرساخت‌های مقاوم و حمایت از جوامع آسیب‌پذیر اهمیت ویژه‌ای دارد.
هـ) عدالت اقلیمی
یکی از مباحث مهم COP31، تحقق عدالت اقلیمی و توزیع عادلانه مسوولیت‌ها و هزینه‌های مقابله با تغییرات اقلیمی است. کشورهای صنعتی به دلیل سهم بیشتر در انتشار تاریخی گازهای گلخانه‌ای، با مسوولیت بیش‌تری روبه‌رو هستند؛ در حالی که بسیاری از کشورهای فقیر و در حال توسعه، با وجود سهم اندک در ایجاد این بحران، بیش‌ترین آسیب‌پذیری را در برابر پیامدهای آن دارند. ازاین‌رو، تأمین مالی، انتقال فناوری و حمایت از کشورهای آسیب‌پذیر از الزامات اساسی عدالت اقلیمی به شمار می‌روند (۵).
۲. مروری بر عوامل شکل‌گیری کنفرانس‌های COP
برای این‌که بدانیم نخستین کنفرانس COP چه زمانی و چرا برگزار شد و ضرورت برگزاری آن چه بود، لازم است به اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی برگردیم؛ زیرا در آن زمان، شواهد علمی درباره افزایش دمای زمین، انتشار گازهای گلخانه‌ای و پیامدهای صنعتی‌شدن جهان افزایش یافته بود. دانشمندان هشدار می‌دادند که انتشار گسترده دی‌اکسید کربن، متان و سایر گازهای گلخانه‌ای، تعادل طبیعی آب‌وهوای زمین را مختل می‌کند. این مسایل سبب شد سازمان ملل متحد برای همکاری کشورها، چارچوبی حقوقی ایجاد کند.
در همین راستا، هیأت بین‌الدولی تغییر اقلیم (IPCC) (۶)، به‌عنوان یک نهاد علمی، با همکاری سازمان جهانی هواشناسی و برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد ایجاد شد تا وضعیت علمی تغییرات اقلیمی، عوامل ایجادکننده آن و پیامدهای احتمالی‌اش را بررسی کند. این نهاد بین‌الدولی کار ارزیابی خود را آغاز کرد و در سال ۱۹۹۰ نخستین گزارش ارزیابی‌اش را منتشر ساخت. در این گزارش تأکید شده بود که افزایش گازهای گلخانه‌ای ناشی از فعالیت‌های انسانی می‌تواند موجب تغییرات قابل توجه در اقلیم زمین شود.
پس از آن، در سال ۱۹۹۲ و در جریان کنفرانس زمین در شهر ریو دو ژانیرو، کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییرات اقلیمی تصویب شد. هدف اصلی این کنوانسیون، تثبیت غلظت گازهای گلخانه‌ای در سطحی بود که از مداخله خطرناک انسان در نظام اقلیمی جلوگیری کند. گفتنی است که این کنوانسیون در ۲۱ مارچ ۱۹۹۴، زمانی که شمار کافی از کشورها آن را پذیرفتند، لازم‌الاجرا شد و یک سال بعد، یعنی در سال ۱۹۹۵، نخستین کنفرانس کشورهای عضو برگزار شد. از آن زمان تاکنون، ۳۰ کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد، موسوم به COP، برگزار شده است (۷).
پرسش اساسی اما این است که آیا پس از برگزاری ۳۰ کنفرانس بین‌المللی، وضعیت اقلیمی جهان بهتر شده است؟ آیا انتشار گازهای گلخانه‌ای کاهش یافته است؟ آیا توافق‌های بین‌المللی توانسته‌اند مانع افزایش دمای زمین شوند؟
برای پاسخ به این پرسش‌ها، باید میان دو دسته از موضوعات تفاوت قائل شویم:
۱. موفقیت‌های دیپلماتیک و حقوقی (دستاوردها)؛
۲. موفقیت واقعی در کاهش تغییرات اقلیمی (ناکامی‌ها و محدودیت‌ها).
۱. دستاوردهای مثبت
در فاصله ۳۰ سال از زمان برگزاری نخستین کنفرانس در سال ۱۹۹۵ تا کنون، کنفرانس‌های تغییرات اقلیمی چندین دستاورد مثبت داشته‌اند:
نخست: ایجاد چارچوب حقوقی جهانی
پیش از شکل‌گیری کنفرانس‌های COP، نظام جامع و مشترکی برای مدیریت بین‌المللی تغییرات اقلیمی وجود نداشت؛ اما امروز تقریباً تمام کشورهای جهان در چارچوب کنوانسیون اقلیمی سازمان ملل متحد همکاری می‌کنند. این موضوع دستاورد مهمی در عرصه چندجانبه‌گرایی محسوب می‌شود.
دوم: تصویب پروتکل کیوتو
پروتکل کیوتو (Kyoto Protocol) که در سال ۱۹۹۷ منعقد شد، نخستین تجربه مهم در زمینه ایجاد تعهدات کمی و الزام‌آور برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای از سوی کشورهای صنعتی بود. بر اساس این پروتکل، کشورهای صنعتی و توسعه‌یافته پذیرفتند که میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای خود را بر اساس اهداف مشخص کاهش دهند. گفتنی است که دوره نخست تعهدات این پروتکل از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ تعیین شده بود (۸). این پروتکل زمینه شکل‌گیری بازارهای کربن و سازوکارهای همکاری اقتصادی در حوزه محیط زیست را فراهم کرد. البته محدودبودن مشارکت برخی از بزرگ‌ترین تولیدکننده‌گان گازهای گلخانه‌ای، اثربخشی جهانی آن را کاهش داد.
سوم: توافق‌نامه پاریس
مهم‌ترین دستاورد ۳۰ سال دیپلماسی اقلیمی، توافق‌نامه پاریس است که در بیست‌ویکمین کنفرانس تغییرات اقلیمی، در سال ۲۰۱۵، در پاریس منعقد شد. این توافق توانست تقریباً تمام کشورهای جهان را در یک چارچوب مشترک گرد هم آورد. مهم‌ترین اهداف این توافق عبارت‌اند از:
۱. محدودکردن افزایش میانگین دمای جهانی به کم‌تر از ۲ درجه سانتی‌گراد نسبت به دوران پیشاصنعتی؛
۲. تلاش برای محدودکردن افزایش دما به ۱.۵ درجه سانتی‌گراد؛
۳. کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای؛
۴. حمایت مالی و فنی از کشورهای در حال توسعه؛
۵. افزایش توانایی کشورها برای سازگاری با پیامدهای تغییرات اقلیمی؛
۶. ارایه و به‌روزرسانی تعهدات ملی هر پنج سال یک‌بار (۹).
چهارم: ایجاد سازوکارهای مالی
صندوق سبز اقلیم (Green Climate Fund) که در شانزدهمین نشست کنفرانس، در سال ۲۰۱۰، ایجاد شد و صندوق خسارات و زیان‌ها که در نوزدهمین نشست کنفرانس، در سال ۲۰۱۳، مورد توافق قرار گرفت، از جمله سازوکارهایی هستند که برای حمایت از کشورهای آسیب‌پذیر ایجاد شده‌اند (۱۰). این اقدامات نشان می‌دهند که تغییرات اقلیمی به‌تدریج از یک موضوع صرفاً زیست‌محیطی به مساله‌ای مرتبط با عدالت اقتصادی و مسوولیت بین‌المللی تبدیل شده است.
۲. ناکامی‌ها و محدودیت‌های کنفرانس‌های COP
با وجود دستاوردهای مهم دیپلماتیک و حقوقی، عملکرد کنفرانس‌های COP با انتقادهای جدی روبه‌رو بوده است. مهم‌ترین ناکامی‌ها را می‌توان در چهار محور بررسی کرد:
نخست: فاصله میان تعهدات و اقدامات عملی
یکی از مهم‌ترین ناکامی‌ها، شکاف میان وعده‌های سیاسی کشورها و عملکرد واقعی آن‌ها در کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای است (۱۱). برای نمونه، با وجود تعهدات متعدد در چارچوب توافق‌نامه پاریس، گزارش برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP) در سال ۲۰۲۵ نشان داد که حتا در صورت اجرای کامل تعهدات ملی کشورها، جهان همچنان در مسیر افزایش حدود ۲.۳ تا ۲.۵ درجه سانتی‌گراد دما تا پایان قرن قرار دارد؛ در حالی که بر اساس سیاست‌های فعلی، این افزایش حدود ۲.۸ درجه پیش‌بینی شده است. این وضعیت نشان می‌دهد که تعهدات کنونی هنوز برای تحقق اهداف توافق‌نامه پاریس کافی نیستند.
دوم: ادامه وابسته‌گی به سوخت‌های فسیلی
با وجود مذاکرات طولانی و توافق‌های بین‌المللی، وابسته‌گی اقتصاد جهانی به نفت، گاز طبیعی و زغال‌سنگ همچنان ادامه دارد. برای نمونه، در COP28 دبی (۲۰۲۳)، کشورها برای نخستین‌بار در متن نهایی توافق کردند که از سوخت‌های فسیلی در نظام انرژی فاصله بگیرند؛ اما این توافق به‌تنهایی به معنای توقف تولید و مصرف این سوخت‌ها نبود و اجرای آن نیز با موانع اقتصادی و سیاسی روبه‌رو است. وابسته‌گی کشورهای صادرکننده به درآمدهای نفت و گاز و نیاز اقتصادهای بزرگ به انرژی، از عوامل اصلی کندی این روند به شمار می‌روند.
سوم: اختلاف میان کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه
یکی از اختلافات دیرینه در مذاکرات اقلیمی، چگونه‌گی تقسیم مسوولیت‌ها و هزینه‌های مقابله با تغییرات اقلیمی میان کشورهای ثروتمند و فقیر است. برای نمونه، در COP15 کپنهاگ (۲۰۰۹)، کشورهای توسعه‌یافته تعهد کردند که تا سال ۲۰۲۰، سالانه ۱۰۰ میلیارد دالر برای حمایت از اقدامات اقلیمی کشورهای در حال توسعه بسیج کنند؛ اما این هدف با دو سال تأخیر، در سال ۲۰۲۲، محقق شد. افزون بر این، بخش قابل توجهی از این منابع به شکل وام تأمین شده است، نه کمک‌های بلاعوض. این مساله همچنان یکی از عوامل بی‌اعتمادی کشورهای فقیر به تعهدات مالی کشورهای صنعتی است (۱۲).
چهارم: ضعف ضمانت اجرایی
یکی از محدودیت‌های مهم توافق‌نامه پاریس، نبود سازوکار تنبیهی نیرومند برای وادارساختن کشورها به تحقق اهداف ملی کاهش انتشار است. بر اساس ماده ۱۵ این توافق، کمیته‌ای برای تسهیل اجرا و نظارت بر پایبندی کشورها ایجاد شده است؛ اما این کمیته ماهیت تسهیل‌کننده و غیرتنبیهی دارد و صلاحیت اعمال مجازات علیه دولت‌هایی را که به تعهدات خود عمل نمی‌کنند، ندارد (۱۳). برای نمونه، اگر کشوری نتواند به هدف کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای که در برنامه ملی خود اعلام کرده است دست یابد، ممکن است با بررسی فنی، درخواست توضیح و فشار سیاسی و دیپلماتیک مواجه شود؛ اما صرف نرسیدن به هدف ملی، به‌طور خودکار موجب جریمه یا تحریم بین‌المللی آن کشور نمی‌شود. ازاین‌رو، موفقیت توافق‌نامه پاریس تا حد زیادی به اراده سیاسی دولت‌ها، شفافیت در گزارش‌دهی و فشار افکار عمومی وابسته است.
۳. اهمیت تغییرات اقلیمی برای افغانستان
افغانستان عضو رسمی کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییرات اقلیمی است و در سال ۱۹۹۲ به آن پیوست. این کشور متعاقباً پروتکل کیوتو و توافق‌نامه پاریس را نیز تصویب کرد (۱۴). در گذشته، نماینده‌گان افغانستان، به‌ویژه مسوولان اداره ملی حفاظت محیط زیست، در کنفرانس‌های مختلف تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد اشتراک داشته‌اند (۱۴). بنا بر گزارش آسوشیتدپرس، این‌بار نیز مسوولان افغانستان برای شرکت در COP31 در ترکیه دعوت شده‌اند و قرار است به‌عنوان عضو ناظر در آن حضور یابند.
پرسش اساسی این است که چرا مشارکت افغانستان در COP31 اهمیت ویژه‌ای دارد؟ در پاسخ باید گفت که افغانستان از جمله کشورهایی است که در برابر پیامدهای تغییرات اقلیمی آسیب‌پذیری بالایی دارد. این کشور با مشکلات ساختاری مانند کمبود زیرساخت‌های آبی، وابسته‌گی بخش بزرگی از جمعیت به کشاورزی، ضعف ظرفیت‌های مدیریت بحران و محدودیت منابع مالی مواجه است. چند عامل این آسیب‌پذیری را افزایش می‌دهند:
۱. خشکسالی‌های مکرر: بخش بزرگی از جمعیت افغانستان به کشاورزی و منابع طبیعی وابسته است و خشکسالی می‌تواند معیشت میلیون‌ها نفر را تهدید کند.
۲. بحران آب: کاهش منابع آبی، تغییر الگوهای بارنده‌گی و ذوب یخچال‌های طبیعی می‌تواند بر جریان رودخانه‌ها و دسترسی به آب تأثیر بگذارد و در نتیجه، امنیت آبی کشور را با چالش مواجه کند.
۳. تهدید امنیت غذایی: کاهش تولیدات زراعتی، افزایش قیمت مواد غذایی و از بین رفتن منابع معیشتی می‌تواند فقر و ناامنی غذایی را تشدید کند.
۴. مهاجرت اقلیمی: خشکسالی، تخریب زمین‌های کشاورزی و از بین رفتن منابع معیشتی می‌تواند مهاجرت داخلی و خارجی را افزایش دهد.
از این منظر، حضور و مشارکت افغانستان در مذاکرات اقلیمی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا این کشور برای مدیریت پیامدهای تغییرات اقلیمی به سرمایه‌گذاری، فناوری، همکاری منطقه‌ای و حمایت مالی بین‌المللی نیازمند است.
از منظر منافع ملی افغانستان، به نظر می‌رسد هیأت این کشور باید بر پنج موضوع اساسی تمرکز کند:
۱. تأمین منابع مالی اقلیمی: جلب حمایت صندوق سبز اقلیم و سایر سازوکارهای مالی بین‌المللی برای اجرای پروژه‌های زیست‌محیطی؛
۲. مدیریت منابع آب: جلب همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی برای مدیریت منابع آب و مقابله با خشکسالی؛
۳. حفاظت از منابع طبیعی: اجرای برنامه‌های احیای جنگل‌ها، مدیریت زمین‌های زراعتی و حفاظت از منابع طبیعی؛
۴. امنیت غذایی: سرمایه‌گذاری در کشاورزی مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی و توسعه سیستم‌های آبیاری؛
۵. عدالت اقلیمی: تأکید بر این‌که کشورهای آسیب‌پذیر و دارای سهم اندک در انتشار گازهای گلخانه‌ای نباید هزینه اصلی بحران اقلیمی جهان را متحمل شوند.
جمع‌بندی
در مجموع، کنفرانس‌های تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد طی سه دهه گذشته، با ایجاد چارچوب‌های حقوقی، تصویب توافق‌نامه‌هایی مانند کیوتو و پاریس و گسترش همکاری‌های بین‌المللی، گام‌های مهمی در مدیریت بحران اقلیمی برداشته‌اند؛ اما تداوم انتشار گازهای گلخانه‌ای، وابسته‌گی اقتصاد جهانی به سوخت‌های فسیلی و فاصله میان تعهدات سیاسی و اقدامات عملی نشان می‌دهد که تلاش‌های کنونی هنوز با ابعاد این بحران تناسب ندارند. ازاین‌رو، اهمیت COP31 در این است که آیا می‌تواند اراده سیاسی کشورها را به اقدامات مؤثرتر، تأمین مالی اقلیمی و همکاری عملی تبدیل کند یا خیر.
برای افغانستان، این کنفرانس صرفاً یک نشست بین‌المللی زیست‌محیطی نیست، بلکه فرصتی مهم برای پیگیری منافع ملی، جلب حمایت مالی و فنی، تقویت مدیریت منابع آب، حفاظت از امنیت غذایی و افزایش تاب‌آوری در برابر خشکسالی و سایر پیامدهای تغییرات اقلیمی است. با توجه به آسیب‌پذیری بالای کشور، مشارکت مؤثر در این روند و پیگیری اولویت‌های ملی می‌تواند در کاهش پیامدهای بحران اقلیمی نقش مهمی داشته باشد.
منابع و توضیحات:
- https://unfccc.int/cop31
- https://www.un.org/en/climatechange/cop31
- https://unfccc.int/cop31/about?
- United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC)
- https://unfccc.int/cop31/about
- Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)
- https://unfccc.int/process/the-convention/history-of-the-convention?Essential-background
- مزینی، امیرحسین، صادقی، حسین، و یزدان‌پناه، رضوان. (۱۳۹۸). بررسی اثربخشی پروتکل کیوتو در کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای (از منظر اقتصاد محیط زیست). فصلنامه اقتصاد محیط زیست و منابع طبیعی، ۳)۷(، ۱۱۵–۱۴۲. https://doi.org/10.22054/eenr.2020.12491
- https://unfccc.int/most-requested/key-aspects-of-the-paris-agreement?
- https://www.csragency.ir/%D8%B5%D9%86%D8%AF%D9%88%D9%82-%D8%B3%D8%A8%D8%B2-%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C%D9%85-%D9%88-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3/
- https://www.unep.org/en/publications/report/emissions-gap-report-2025?
- https://www.oecd.org/en/about/news/press-releases/2024/05/developed-countries-materially-surpassed-their-usd-100-billion-climate-finance-commitment-in-2022-oecd.html?
- https://unfccc.int/process-and-meetings/bodies/constituted-bodies/paris-agreement-implementation-and-compliance-committee-paicc/more-about-paicc?
- https://unfccc.int/node/28571?
- https://apnews.com/article/climate-cop31-afghanistan-taliban-turkey-antalya-f2ec332953fcbba62ece8592639444eb
- https://www.unep.org/en/publications/report/emissions-gap-report-2025?trk=public_post_comment-text&
- https://www.reuters.com/world/asia-pacific/taliban-administration-officials-attend-un-climate-conference-azerbaijan-2024-11-10/?
