طالبان در دو سال گذشته به کشتارهای هدفمند نظامیان پیشین ادامه ادامه دادهاند. این گروه به رغم اعلام عفو عمومی تنها در شش ماه نخست حاکمیت خود حدود ۵۰۰ تن از نیروهای امنیتی پیشین افغانستان را شکنجه، زندانی و ناپدید کردهاند. روزنامه ۸صبح و روزنامه نیویارک تایمز در گزارشی مشترک، قتلها و بازداشتهای هدفمند نظامیان پیشین از سوی طالبان را در شش ماه اول سلطه این گروه مستند کردهاند. سنجر سهیل، صاحب امتیاز روزنامه ۸صبح و یکی از نویسندهگان این گزارش تحقیقی، جایزه امی را به دست آورده است. آقای سهیل میگوید که نامزد شدن یک گزارش تحقیقی در رابطه به جنایات طالبان به جوایز معتبر جهانی، میتواند توجه رسانههای بینالمللی را به اوضاع افغانستان بهویژه وضعیت رقتبار زنان و نیروهای پیشین امنیتی و دفاعی در زیر سیطره طالبان، جلب کند. با این حال، کسب این جایزه از سوی فرهنگیان، روزنامهنگاران و زنان معترض مورد استقبال قرار گرفته است. آنان میگویند که در شرایط فعلی مهمترین رسالت رسانههای داخلی، پرداختن به گزارشهای تحقیقی در پیوند به جنایات و اقداماتی است که خلاف تمام موازین حقوق بشری از سوی طالبان اعمال میشود.
طالبان با تسلط بر افغانستان عفو عمومی اعلام کردند. براساس این فرمان، نیروهای امنیتی پیشین که در دو دهه گذشته در مقابل این گروه جنگیده بودند، نیز شامل عفو عمومی طالبان شدهاند. این گروه اما به تعهد خود در این زمینه عمل نکردهاند، بهگونهای که تنها در شش ماه نخست حاکمیت خود حدود ۵۰۰ تن از نظامیان پیشین را شکنجه، بازداشت، قتل و یا هم ناپدید کردند که این جزییات از سوی روزنامه ۸صبح و روزنامه نیویارک تایمز مستندسازی شده است.
در تازهترین مورد، این گزارش تحقیقی که زیر عنوان «طالبان آنها را عفو کردند و بعد به قتل رساندند»، قتلهای هدفمند نظامیان پیشین را منتشر کرده بود، برنده دو جایزه تلویزیون و رسانه ایمی شده است. این گزارش تحقیقی در دوازدهم مارچ سال ۲۰۲۲ از سوی روزنامه نیویارک تایمز، هفت ماه بعد از سقوط جمهوری اسلامی افغانستان به دست طالبان منتشر شده است. در این گزارش آمده است که طالبان در شش ماه نخست حاکمیت خود ۴۹۰ تن از نیروهای امنیتی پیشین افغانستان را قتل، شکنجه، زندانی و ناپدید کردهاند؛ اقدامی که تا کنون پایان نیافته و به شیوههای مختلف تداوم داشته است.
این گزارش تحقیقی از سوی سه خبرنگار و در همکاری نزدیک با روزنامه ۸صبح، در مدت شش ماه تحقیق، مستندسازی و راستیآزمایی شده که در بخش دیدگاههای روزنامه نیویارک تایمز و همزمان بهصورت ویدیو و متن منتشر شده است. سنجر سهیل، روزنامهنگار اهل افغانستان و صاحب امتیاز روزنامه ۸صبح، یکی از نویسندهگان این گزارش تحقیقی است. آقای سهیل میگوید: «در شرایطی که جامعه جهانی چشمهای و گوشهای خود را به روی جنایات سیستماتیک طالبان علیه مردم افغانستان بهویژه زنان این کشور بسته است، نامزد شدن یک گزارش تحقیقی در رابطه به جنایات طالبان به جوایز معتبر ایمی، میتواند یک بار دیگر توجه رسانههای بینالمللی را به افغانستان و اوضاع رقتانگیز زنان و نیروهای پیشین امنیتی و دفاعی در زیر سیطره طالبان، جلب کند.»
صاحب امتیاز روزنامه ۸صبح ابراز خرسندی میکند که کار تخصصی و تحقیقی یک روزنامهنگار اهل افغانستان در کنار دو روزنامهنگار امریکایی مورد توجه قرار گرفته و نامزد دو جایزه ایمی شده است. آقای سهیل تاکید میکند که روزنامه ۸صبح بهعنوان یکی از رسانههای معتبر افغانستان بعد از این نیز تلاش خواهد کرد تا صدای خفته مردمی باشد که در زیر حاکمیت طالبان صدایی ندارند و این گروه از همه ابزارها برای ساکت کردن و سرکوبشان استفاده میکنند.
با این حال، شماری از فرهنگیان و روزنامهنگاران با استقبال از این جایزه، میگویند که رسانهها در وضعیت موجود افغانستان تنها روزنه امید برای فردای بهترند و باید گزارشهای تحقیقی بیشتر تهیه و اوضاع نابهسامان کشور را مستند کنند. بکتاش روش، یکی از روزنامهنگاران افغانستان، با استقبال از این جایزه، نوشته است: «در دو سال پسین، بسیاری از گزارشگران بنگاههای بزرگ رسانهای کشورهای غربی به کابل رفتوآمد داشتهاند؛ اما بنا بر سیاست دولتهایشان، کمتر تلاش کردهاند که جنایات طالبان را مستندسازی کنند.»
آقای روش افزوده است که در شرایط کنونی مهمترین رسالت رسانههای داخلی، پرداختن به گزارشهای تحقیقی در پیوند به جنایات و اقداماتی است که خلاف تمامی موازین حقوق بشری از سوی طالبان بر مردم اعمال میشود.
او همچنان تصریح کرده است: «۸صبح نخستین رسانهای بود/است که ماهها قبل بر آن شد تا در شرایط دشوار و امکانات اندک به این مهم بپردازد.» این روزنامهنگار ابراز امیدواری کرده است که رسانههای داخلی افغانستان به مستندسازی جنایتهای طالبان در کشور بپردازند.
جمشید یما امیری، از خبرنگاران دیگر افغانستان، گفته است که ۸صبح با مدیریت سنجر سهیل در دفاع از ارزشهای حقوق بشری و آزادی مردم ایستاده و بیشتر از گذشته در این راستا تلاش کرده است.
شماری از زنان و دختران معترض نیز از کسب این جایزه استقبال کردهاند. هدا خموش، از زنان معترض، نوشته است: «ما قدردان کارها، زحمات و همچنان سپاسگزار تلاشها برای رساندن صدای زنان در طی دو سال هستیم.»
طالبان در واکنش به این گزارش تحقیقی، آن را «نادرست و مغرضانه» خوانده بودند. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، گفته بود که جنگجویان این گروه حق انتقامگیری ندارند، در حالی که گزارشهای متعدد حاکی از آن است که طالبان به قتل هدفمند نظامیان پیشین ادامه دادهاند. یافتههای اخیر روزنامه ۸صبح از وضعیت نظامیان پیشین در زندانهای طالبان نشان میدهد که آویزان کردن از پا، شاشیدن به صورت و شوک برقی از رایجترین شکنجههای نیروهای امنیتی قبلی در زندانهای طالبان است.
این درحالی است که بهتازهگی دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) نیز در گزارشی گفته که «رفتار طالبان در برابر نیروهای امنیتی پیشین» را در دو سال گذشته «جنایت جدی» خوانده است. در گزارش یوناما آمده است که «طالبان مسوول قتلهای فراقانونی، بازداشتهای خودسرانه، شکنجه و بدرفتاری علیه نیروهای امنیتی پیشین و مقامهای حکومت قبلی هستند.»
گفتنی است که جوایز امی تلویزیونی و رسانهای یکی از مهمترین جوایز عرصه خبرنگاری در ایالات متحده امریکاست. برای این جایزه رسانههای معتبر امریکایی، خبرنگاران، دبیران، مستندسازان، گزارشگران تحقیقی و مدیران رسانهای نامزد میشوند.






