شماری از باشندهگان کابل میگویند که همزمان با بارانهای اخیر، پرچاوی برق در این شهر افزایش یافته است. آنان میافزایند که این بارندهگیها هوا را سردتر ساخته و نیاز به برق بیش از هر زمان دیگر احساس میشود. به گفته آنان، قطع مداوم و پیدرپی برق، روند عادی زندهگیشان را مختل کرده است. این باشندهگان تاکید میکنند که برق نباید از سوی طالبان بهدلیل افزایش مصرف در این روزها قطع شود. باشندهگان کابل اظهار میدارند که بهدلیل قطع برق، قادر به استفاده از وسایل برقی نیستند و حتا در این روزها با کمبود آب نیز روبهرو شدهاند.
این باشندهگان در گفتوگو با روزنامه ۸صبح از شرکت برشنا خواستهاند که در توزیع برق میان مردم عدالت رعایت کند و برق را بهطور برابر در اختیار همه قرار دهد. به گفته آنان، در حال حاضر در طول روز بهطور کامل از برق محرومند و در شب نیز برق بهصورت نوبتی و کمتر از گذشته در دسترس است.
این روزها، کابل بهدلیل کمبود برق به شهری سرد و بیروح تبدیل شده است. خانوادههایی که بیمار، سالمند یا کودک دارند، ساعتها چشمانتظار روشن شدن برق مینشینند. پرچاویهای طولانی، گرانی سوخت و افزایش هزینههای برق، زندهگی روزمره مردم را با چالشهای فراوان روبهرو کرده است.
سلطان، یکی از باشندهگان کابل، میگوید که این روزها برق بهگونه منظم در اختیار آنان قرار ندارد و این وضعیت روند زندهگی روزمرهشان را مختل ساخته است. او میافزاید که طالبان بهدلیل افزایش مصرف برق در پی سردی هوا، در هر زمانی که بخواهند و آن هم به مقدار کم، به مردم برق میدهند. این باشنده کابل، شرکت برشنا را نیز به کمکاری در تامین و بهبود برق متهم میکند.
سلطان میگوید: «این روزها زمان آمدن و رفتن برق ما اصلاً معلوم نیست؛ یک لحظه هست و لحظه دیگر نیست. به همین دلیل نمیتوانیم از وسایل برقی استفاده کنیم. نه تلفن ما چارج دارد و نه پاوربانک. هر کسی در پی سود خودش است و شرکت برشنا کمکاری میکند. آبهای ما به کشورهای همسایه میرود، هیچ مدیریتی بر آن وجود ندارد و همان آب را به برق تبدیل کرده و با قیمت بلند به ما میفروشند. جوانان ما در دانشگاه درس میخوانند، اما هیچکس نیست که به فکر مردم باشد.»
احمدولی، یکی دیگر از باشندهگان کابل، میگوید که پرچاویهای برق در روزهای پسین غیرقابل تحمل شده است. او میافزاید که بارندهگی در سراسر کشور، در برخی مناطق به پایههای برق آسیب رسانده و طالبان توانایی دسترسی و ترمیم آنها را ندارند. به گفته او، طالبان نباید بهدلیل مصرف بلند برق، آن را بر مردم قطع کنند.
این باشنده کابل میافزاید: «در این چند وقت، پرچاوی برق بسیار افزایش یافته است. در سمت شمال، در برخی ساحات، دسترسی به پایهها دشوار شده و سیلاب و بارندهگی نیز ادامه دارد. به همین دلیل، طالبان امکانات کافی برای رفتن و ترمیم ندارند و پرچاویها بیشتر شده است. به نظر من، همین موضوع علت اصلی افزایش پرچاوی است. طالبان منتظر میمانند تا ببینند بارندهگی چه مدت ادامه پیدا میکند و پس از آن اقدام میکنند. این وضعیت چالشهای زیادی برای مردم ایجاد کرده است.»
شیرعلم، یکی دیگر از باشندهگان کابل، میگوید که پرچاوی برق زمانی بهوجود میآید که مصرف بالا و تولید پایین باشد؛ مشکلی که به گفته او، افغانستان نیز با آن روبهرو است. او میافزاید که قطع برق باعث شده دانشآموزان و دانشجویان نتوانند بهدرستی درس بخوانند و همچنان روند کارهای روزمره و اداری نیز با اختلال مواجه شود.
این باشنده کابل میگوید: «پرچاوی برق یکی از مشکلات جدی است که بهدلیل نابرابری میان مصرف و تولید بهوجود میآید. برای حل این مشکل، باید هم تولید برق افزایش یابد و هم مردم در مصرف آن صرفهجویی کنند.»
تمیم عالمیار، یکی دیگر از باشندهگان کابل، میگوید که پرچاویهای مداوم برق به بخشی از زندهگی روزمره آنان بدل شده است. او میافزاید که بسیاری از مردم در کابل اکنون به استفاده از برق آفتابی (سولر) روی آوردهاند و خانوادههای کمدرآمد با امکانات محدود، این روزها را سپری میکنند.
عالمیار میافزاید: «هر زمان که در کابل تغییرات آبوهوایی بهوجود میآید، پرچاوی برق نیز افزایش مییابد. در حال حاضر، در مجموع حدود ۱۲ ساعت برق داریم؛ از ساعت ۹:۳۰ شب تا ۴ صبح و از ساعت ۲ بعد از ظهر تا ۶:۳۰ شام. این چرخه برق در کابل است. خانوادههایی که درآمد خوب دارند، سولر گرفتهاند؛ اما خانوادههای کمدرآمد با استفاده از بطری و پاوربانک روزهایشان را میگذرانند.»
در همین حال، شماری از باشندهگان کابل بر مدیریت آبهای کشور تاکید کرده و خواهان تولید برق در داخل کشور هستند. آنان میافزایند که در قرن ۲۱، هیچ کشوری مانند افغانستان با مشکل کمبود برق مواجه نیست و این مشکل در دورههای زمانی مختلف با نامهای گوناگون ادامه داشته، اما تا کنون راهحل اساسی برای آن پیدا نشده است.
سیر نیز میگوید که باید ایستگاههای تولید برق در کشور افزایش یابد؛ زیرا برق نهتنها زندهگی روزمره مردم، بلکه چرخه اقتصادی آنان را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. به گفته او، نبود برق، سیستم زندهگی مردم را پیچیده و با مشکلات جدی روبهرو کرده است.
این باشنده کابل میافزاید: «در قرن ۲۱، برق مانند آب به یک نیاز حیاتی تبدیل شده است. در جامعه امروزی، بهویژه در کشوری مانند افغانستان که در مسیر پیشرفت قرار دارد، برق اهمیت بسیار زیادی دارد. مردم روزانه از صدها وسیله برقی و الکترونیکی استفاده میکنند، اما در این روزها استفاده از آنها بهدلیل نبود برق کاهش یافته است. پرچاوی برق در افغانستان از گذشته تاکنون به دلایل مختلفی مانند آسیب به پایهها، کمبود امکانات و شرایط نامناسب آبوهوا ادامه داشته و هیچگاه بهگونه کامل حل نشده است. این مشکل در تابستان و زمستان وجود دارد و در این اواخر نیز افزایش یافته است.»
آسمان، یکی دیگر از باشندهگان کابل، میگوید که اگر طالبان روی زیرساختهای مناسب و مدیریت آبها کار میکردند، کابل اکنون با کمبود برق روبهرو نبود. به باور او، اگر بر روی دریاها بندهای برق ساخته شود، میتوان بخش بزرگی از نیازهای داخلی را تامین کرد و حتا نیاز به هزینههای سنگین نیز نخواهد بود.
این باشنده کابل میافزاید: «برق یکی از نیازهای اساسی جامعه است و امروزه تقریباً تمام فعالیتها به آن وابستهاند؛ اما با بارش باران، این نیاز نادیده گرفته میشود و برق بهگونه کامل قطع میشود. حتا امروز، یک تا دو روز پس از باران، از صبح تا شام یک لحظه هم برق نداشتیم.»
افغانستان در سالهای اخیر بخش عمده برق مورد نیاز خود را از کشورهای همسایه، از جمله اوزبیکستان، ترکمنستان، ایران و تاجیکستان وارد میکند. بر بنیاد گزارش اداره بازرس ویژه ایالات متحده برای بازسازی افغانستان (سیگار)، حدود ۸۰ درصد برق مورد نیاز کشور از بیرون تامین میشود و افغانستان سالانه نزدیک به ۲۲۰ میلیون دالر برای خرید برق هزینه میکند.
پیش از این، برنامه توسعه ملل متحد (UNDP) و بانک جهانی گزارش داده بودند که بحران سیاسی پس از تسلط طالبان، تحریمها و محدودیتهای اقتصادی موجب کاهش سرمایهگذاری در بخش انرژی شده و مشکلات تامین برق را تشدید کرده است.
در همین حال، شهر کابل به چند صد مگاوات برق نیاز دارد، اما در حال حاضر تنها حدود ۳۵۰ مگاوات برق در شبکه موجود است؛ موضوعی که یکی از عوامل اصلی پرچاویهای گسترده در پایتخت بهشمار میرود.
