در روزهایی که آلوده‌گی شدید هوا و دودهای مسموم‌کننده نفس‌های باشنده‌گان کابل را بند آورده و بسیاری تنها به انتقاد در شبکه‌های اجتماعی بسنده می‌کنند، گروهی از جوانان تحصیل‌کرده برای نخستین بار کارزاری عملی را به راه انداخته‌اند تا نفس تازه‌ای را به پایتخت افغانستان بازگردانند.
این کارزار با نام «هر درخت برای یک امید» توسط تمیم و اقبال عالم‌یار، دو برادر، راه‌اندازی شده است. آنان با کاشت نهال و احیای مناطق سبز تلاش می‌کنند کیفیت هوا را بهبود بخشیده و روح تازه‌ای به شهر کابل ببخشند.
تمیم عالم‌یار، مسوول این پروژه، می‌گوید که ایده این کار از یک گفت‌وگوی دوستانه خانواده‌گی آغاز شده و اکنون دست‌های جوانان کابل را برای سبزتر کردن شهر و پاک‌تر شدن هوا به حرکت درآورده است.
عالم‌یار که دانش‌آموخته انجنیری است، درباره آغاز کارش به روزنامه ۸صبح چنین می‌گوید: «وقتی با اعضای خانواده‌ام ویدیوهای عمران ودان، یوتیوبر کشور را تماشا می‌کردیم، اقبال برادرم پرسید چرا این شخص در مناطقی که از آن‌ها دیدن می‌کند، درختی نمی‌کارد تا هم به یادگار بماند و هم فرهنگ مراقبت از محیط‌زیست را ترویج کند؟ این پرسش، ما را به راه‌اندازی کارزار کاشت درخت برای امید به آینده کشاند.»
از فردای آن گفت‌وگوی دوستانه خانواده‌گی، دو برادر تصمیم گرفتند تپه‌های خاکی شهرک حاجی نبی را به هدف فرهنگ‌سازی کار خیر و حس وطن‌دوستی، بدون توقع درآمد، سبز کنند. این گروه در آن تپه‌های خاکی که سراسر خاک بود، نخستین ۱۲ درخت خود را کاشتند و تلاش دارند همه این تپه‌ها را درخت بکارند.
تمیم عالم‌یار می‌گوید که تا کنون توانسته‌اند در مناطق مختلف شهر کابل ۱۴۲ درخت بکارند. او اشاره می‌کند که مناطق کاشته‌شده شامل تپه‌های شهرک حاجی نبی، مسجد سادات هوفیانی، بند قرغه، زیارت سخی و ساحه کارته سه هستند. تمیم و گروهش امیدوارند که طالبان در تأمین آب این تپه‌ها به آن‌ها کمک کنند تا بتوانند آن‌ها را به یک پارک سبز تبدیل کنند.
آقای عالم‌یار می‌افزاید: «شروع کار ما از کابل بود، زیرا دسترسی به خدمات، رفت و آمد به ساحه، نگه‌داری از درختان و همراهی داوطلبان و مردم آسان‌تر بود. ما توانستیم در ۸ دوره درخت‌کاری، مجموعاً ۱۴۲ درخت بکاریم. پس از چند دوره، برنامه داریم فعالیت‌های خود را به ولایات نزدیک و همجوار کابل، مانند میدان وردک، بامیان و غزنی، گسترش دهیم.»
تمیم انگیزه کار خود را چنین بیان می‌کند: «درخت‌کاری، کاری عام‌المنفعه است و نفع آن به همه انسان‌ها، پرنده‌گان و حیوانات می‌رسد. از این کار نباید انتظار درآمد داشت. برای ترویج حس وطن‌دوستی و کار خیر، باید اقدامی می‌کردیم و حداقل کاری که می‌توانیم برای کشورمان انجام دهیم، کاشت نهال و درخت برای نسل‌های آینده است.»
تمیم و برادرش اقبال اکنون با انتشار ویدیوهای کارزار خود در یوتیوب و اینستاگرام، مردم را به مشارکت در حفاظت از محیط‌زیست و کاهش آلوده‌گی هوا دعوت می‌کنند. آنان باور دارند که کار روی درختان در کابل حتا دوستی آنان را مستحکم‌تر کرده است. او در این باره می‌گوید: «هر بار که درخت‌کاری داریم، برای همه ما بهترین روزهای زنده‌گی‌مان است. از برکت درختان، تیم خوبی از جوانان شکل گرفته و روابط ما مستحکم‌تر شده است. با هم پیشرفت را جشن می‌گیریم و دوستی ما معنا و ارزش بیش‌تری پیدا کرده است. محور دوستی ما اکنون آبادانی و درخت‌کاری است؛ هر جا که می‌رویم، نگاه‌مان اول به درختان می‌افتد.»
تمیم و گروهش قصد دارند این پروژه را در سراسر افغانستان گسترش دهند. از دید آنان این کار می‌تواند درختان بیش‌تری بکارند و سهم شان را در کاهش خشک‌سالی داشته باشند.
تمیم می‌گوید: «آهسته و پیوسته به ۳۴ ولایت افغانستان با حمایت مردم پیش خواهیم رفت. از ولایات هرات و سرپل چند تن از دوستان پیام داده‌اند و اعلام کرده‌اند که می‌خواهند در ولایت خود اقدام کنند. اگر بتوانیم روند کار را مردمی کنیم، دیگر نیاز به رفتن شخصی به ولایات دور نخواهد بود.»
این پروژه که به صورت خودجوش آغاز شد، اکنون ۳۰ عضو اصلی و داوطلب دارد که برای احیای درختان و گسترش فضاهای سبز تلاش می‌کنند.
تمیم عالم‌یار در این باره توضیح می‌دهد: «دو ماه اول همه اعضای گروه از بودجه شخصی خود تأمین مالی کردیم. با یک بیل، یک کلنگ و ۱۲ دانه درخت شروع کردیم و هر عضو ۵۰۰ افغانی برای نیازهای کاری پرداخت. بعد از دو ماه، حمایت مردم از داخل و خارج کشور آغاز شد. اولین حمایت، ۱۲ هزار افغانی از یک خانم دلسوز در آلمان بود که به افزایش تعداد درختان و تأمین آب و محافظت از آن‌ها کمک کرد.»
یکی از اهداف اصلی گروه تمیم، تکثیر درختان بومی افغانستان به ویژه درختانی مانند ارغوان، توت، شنگ، ناجو و بلوط است.
تمیم می‌گوید: «گونه‌هایی مانند بید روسی بخش بزرگی از پوشش گیاهی را اشغال کرده و به تنوع زیستی آسیب زده‌اند. ما حتا بذر بلوط را از ایران تهیه کرده‌ایم تا نسل این درخت ارزشمند، که خانه پرنده‌گان و حیوانات است، گسترش یابد. در پنج سال آینده امیدواریم هزاران درخت بکاریم، بلوط را در سراسر کشور تکثیر کنیم و به بهبود کیفیت هوا کمک کنیم. هدف ما این است که کابل و سراسر افغانستان سبزتر و با هوای پاک‌تر باشد.»
تمیم تأکید می‌کند که در بسیاری از مناطق کابل، کارشان با استقبال مردم مواجه شده و ساکنان محلی در آبیاری و مراقبت از درخت‌های کاشته‌شده همکاری می‌کنند. تمیم همچنین از تماس‌هایی از ولایت‌های هرات، نیمروز و سرپل خبر می‌دهد که داوطلبان این مناطق آماده‌گی خود را برای راه‌اندازی کارزاری مشابه اعلام کرده‌اند.
اما مسیر سبز کردن شهر برای این گروه داوطلب هموار نبوده است. کمبود آب، افزایش هزینه آبیاری و محدودیت‌های محلی از جمله دشواری‌ها بوده‌اند. تمیم درباره این مشکلات می‌گوید: «نوجوانانی که به تپه‌های شهرک حاجی نبی می‌آمدند، گاهی درختان ما را قطع می‌کردند یا بطری‌های آبیاری قطره‌ای را می‌دزدیدند که ناامیدکننده بود. با این حال، بسیاری از اهالی محل با آوردن چای، کمک به بیل زدن و حضور فعال در ساحه، ما را حمایت کردند.»
تمیم و گروهش که در فصل زمستان امکان کاشت درخت را ندارند، کتاب قصه‌ای برای کودکان تهیه کرده‌اند تا علاوه بر ترویج سرسبزی، کودکان را با اهمیت محیط‌زیست آشنا کنند. آن‌ها همچنین برنامه برگزاری سمینارهایی در دانشگاه‌ها و مکاتب را در دستور کار دارند. او می‌گوید: «علاوه بر فعالیت‌های کاشت درخت، برای توزیع نهال به همکاری شهرداری کابل و برای نگه‌داری آن‌ها به مشارکت مردم نیاز داریم.»
به باور او، پیوند دوباره با طبیعت، راهی برای رهایی از ناامیدی و مشکلات روانی است. او می‌افزاید: «ما نسل ضعیف نیستیم؛ هر جوان می‌تواند با اقدام کوچک خود، تصویر تازه‌ای از افغانستان بسازد.»
دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) اعلام کرده است که تغییرات اقلیمی سبب خالی شدن هرچه بیشتر روستاها در افغانستان شده و دست‌کم ۲۵ ولایت از ۳۴ ولایت این کشور در مرحله هشدار نسبت به آسیب‌های ناشی از تغییرات اقلیمی، از جمله کاهش منابع آبی و نابودی منابع تأمین‌کننده معیشت مردم مانند دامداری و کشاورزی، قرار دارند.
