در جریان دو روز گذشته، دهلینو، پایتخت هند، و اسلامآباد، پایتخت پاکستان، شاهد حملات انتحاری بودهاند که در نتیجه آن دهها تن کشته و زخمی شدند. در دهلینو، حداقل هشت تن کشته و ۲۰ تن زخمی شدند و در انفجاری در اسلامآباد دستکم ۱۲ تن کشته و ۲۷ تن زخمی شدند. با این حال، برخی دیپلماتهای پیشین با تجربه کار در هند و پاکستان هشدار میدهند که انفجارهای اخیر در دهلینو و اسلامآباد نشانه آغاز مرحله تازهای از تنش میان دو کشور است و آتش این جنگ احتمالاً افغانستان را نیز خواهد سوزاند. به گفته آنان، این کشور بار دیگر به میدان اصلی جنگ نیابتی هند و پاکستان تبدیل شده و پیامدهای زیانباری برای مردم و امنیت منطقه در پی خواهد داشت.
روز سهشنبه هفته جاری، یک حمله انتحاری در بیرون دروازههای دادگاه ناحیهای اسلامآباد دستکم ۱۲ کشته و ۲۷ زخمی برجای گذاشت. وزارت داخله پاکستان اعلام کرده بود که مهاجم مواد انفجاری خود را در کنار یک موتر پولیس منفجر کرده است. شاهدان صحنه انفجار را آشفته توصیف کرده و گزارشها حاکی است که صدای انفجار تا چندین کیلومتر دورتر شنیده شده است. طبق گزارش، اکثر قربانیان، رهگذران یا افرادی بودند که برای حضور در جلسات دادگاه به آنجا آمده بودند.
شاخهای جداشده از تحریک طالبان پاکستان، موسوم به گروه جماعتالاحرار، مسوولیت این حمله را بر عهده گرفته است. محسن نقوی، وزیر داخله پاکستان، گفته است که مهاجم قصد ورود به محوطه دادگاه را داشت اما موفق نشد و موتر پولیس را هدف قرار داد. نقوی همچنین مدعی شده که این حمله با «عناصر مورد حمایت هند و نمایندهگان طالبان افغانستان» مرتبط است و بررسیها در این زمینه جریان دارد.
همچنین شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، حملات در اسلامآباد و دانشکده نظامی وانه در وزیرستان جنوبی را شدیداً محکوم و دستور تحقیقات درباره این رویدادها را صادر کرده است. شهباز شریف گفته که «فتنهالخوارج» از خاک افغانستان و با حمایت هند فعالیت میکند و جهان باید این اقدامات هند را محکوم کند. او افزوده است که عاملان حملات اسلامآباد و وزیرستان جنوبی مجازات خواهند شد و مدعی شده که این دو حمله نمونهای از «تروریسم دولتی هند در منطقه» است.
همزمان خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، اعلام کرده است که کشور در حالت جنگ قرار دارد و این حمله باید بهعنوان زنگ هشداری برای کل پاکستان تلقی شود.
مقامهای پاکستانی در حالی هند را به دست داشتن در حملات اسلامآباد متهم کردهاند که یک روز پیش از حمله انتحاری اسلامآباد، در دهلینو انفجار یک موتر بمب رخ داده است. در نتیجه این انفجار، دستکم هشت تن کشته و بیش از ۲۰ تن دیگر زخمی شدهاند. این رویداد در منطقهای پرجمعیت و نزدیک قلعه تاریخی سرخ (لعلقلعه) رخ داده و مالک موتر توسط پولیس هند بازداشت شده است. گفته میشود که در پی این انفجار، حداقل شش موتر و سه ریکشا آتش گرفتهاند.
آمیت شاه، وزیر داخله هند، گفته است که تمام احتمالات در حال بررسی است و نهادهای امنیتی بهزودی به نتایجی درباره این رویداد دست خواهند یافت. از سوی دیگر، شبکه «اندیتیوی» گزارش داده است که مالک موتر بمبگذاریشده بازداشت شده و نام او سلمان است. خبرگزاری رویترز اما نوشته است که هنوز نتوانسته خبر بازداشت مالک موتر را بهطور رسمی تایید کند.
نرندرا مودی، نخستوزیر هند، وعده داده است که عاملان انفجار در نزدیکی قلعه سرخ در دهلی شناسایی و محاکمه خواهند شد. او گفته است نهادهای دولتی «عاملان این توطئه را پیدا خواهند کرد.»
واکنشها به حملات هند و پاکستان
نجیبالله علیخیل، سفیر پیشین افغانستان در پاکستان، در صحفه ایکس خود نوشته است که انفجارهای اخیر وضعیت میان هند و پاکستان را پیچیدهتر خواهد کرد. او افزوده که این حملات در حالی رخ داده که ولادیمیر پوتین، رییس جمهور روسیه، قرار است در ماه دسامبر سال جاری میلادی به هند سفر کند. به گفته او، تحولات اخیر نهتنها تنش میان هند و پاکستان را افزایش میدهد، بلکه میتواند بر پروژههای اقتصادی منطقه، از جمله دهلیز اقتصادی چین و پاکستان (CPEC) و همچنین مذاکرات میان پاکستان و طالبان تاثیرگذار باشد. او افزوده که اتهامزنیها شدت یافته و با وجود تلاشهای ترکیه برای ایجاد تفاهم، پاکستان با چالشهای امنیتی گستردهای روبهرو است.
خیرالله آزاد، کاردار پیشین سفارت افغانستان در دهلینو، در صفحه فیسبوک خود نوشته است که انفجارها و حملات انتحاری در دهلی، اسلامآباد و منطقه وانه در وزیرستان پاکستان، همراه با نوع واکنش رهبران و مقامات پاکستان و هند و همچنین واکنش قابل توجه گروه طالبان افغانستان نسبت به این رویدادها، همه نشانههای آشکار مرحلهای تازه از جنگهای نیابتی میان هند و پاکستان در منطقه، بهویژه در قلمرو افغانستان، هستند. او نوشته است: «درست است که شهرها و مناطق مختلف هند و پاکستان در آینده بخشی از میدان نبرد غیرمستقیم و نیابتی میان دو کشور خواهند بود، اما صحنه اصلی این مرحله جدید از جنگ نیابتی افغانستان است، بهویژه مناطق نزدیک به مرز دیورند، و مردم افغانستان بار دیگر قربانیان اصلی آن خواهند بود.»
بهار مهر، تحلیلگر سیاسی، در ایکس نوشته است که انفجارهای اخیر در دهلینو و اسلامآباد نشان میدهد گروههای افراطی و بنیادگرا بیش از هر زمان دیگری بهعنوان ابزار رقابت پنهان میان دو کشور وارد صحنه شدهاند. به گفته او، وقتی منازعات نیابتی جای دیپلماسی را میگیرد، نتیجهای جز تشدید ناامنی، گسترش رقابتهای اطلاعاتی و فراهم شدن زمینه برای فعالیت شبکههای تروریستی نخواهد داشت. او افزوده که پیامدهای این وضعیت میتواند کل جنوب آسیا را وارد چرخهای تازه از بیثباتی کند.
آقای مهر همچنین نوشته است که اگر منطقه خواهان متوقف کردن این چرخه است، باید به مردم افغانستان در مقابله با گروه طالبان، که بستر اصلی، پناهگاه و الهامبخش شبکههای تروریستی محسوب میشوند، بهطور صادقانه کمک شود و برای تامین منافع خود بهجای نیابتیسازی، از مسیر همکاری و ابزارهای مشروع و دموکراتیک استفاده گردد.
این نگرانیها در حالی مطرح شده که در نتیجه تنش میان طالبان و پاکستان، گذرگاههای مرزی افغانستان با پاکستان که حدود یک ماه است مسدود شدهاند، بازرگانان دو طرف را با خسارات هنگفت مالی مواجه کرده است. پیشتر، روزنامه «نیشن» پاکستان گزارش داده بود که بسته شدن مرز طی ۲۴ روز نخست موجب زیانی تقریبی ۲۰۰ میلیون دالر شده و تجارت پاکستان با کشورهای آسیای مرکزی را نیز متوقف کرده است.






