در روزهای اخیر گزارش‌هایی مبنی بر سرازیر شدن سیلاب در ساحه معدن طلا در منطقه آویز، ولسوالی شهر بزرگ ولایت بدخشان منتشر شده است. با آن‌که تا هنوز میزان دقیق خسارات واردشده به این معدن روشن نیست، اما برخی منابع محلی ادعا می‌کنند که این سیلاب پس از بروز اختلاف میان طالبان و شرکت‌های قراردادی چینی، به‌گونه عمدی به‌سوی معدن هدایت شده است.
منابع محلی از ولسوالی شهر بزرگ می‌گویند که در این معدن دست‌کم نزدیک به هزار شرکت حفاری براساس قرارداد با طالبان مصروف استخراج طلا بودند؛ اما در روزهای اخیر طالبان به این شرکت‌ها دستور داده‌اند که ساحه را ترک کنند. به گفته این منابع، شرکت‌های چینی پس از دریافت این دستور از طالبان، مسیر سیلاب را عمداً به سمت معدن تغییر داده‌اند تا پس از ترک محل، مردم بومی نتوانند به معدن دسترسی پیدا کنند.
بشارت (مستعار)، یکی از منابع محلی، در این باره می‌گوید: «در این‌جا نزدیک به هزار شرکت چینی، شاید حتا بیشتر، مشغول معدن‌کاری بودند، اما گفته می‌شود که طالبان در روزهای اخیر فرمان داده‌اند که این شرکت‌ها ساحه را ترک کنند. به همین دلیل، چینی‌ها تلاش کردند که با رفتن‌شان معدن را هم نابود کنند و سیلاب را خودشان به این ساحه هدایت کردند.»
با این حال، تا کنون مشخص نیست که طالبان به‌دلیل چه اختلافی به شرکت‌های چینی دستور داده‌اند تا ساحه را ترک کنند. روزنامه ۸صبح نیز به‌صورت مستقل نتوانسته است علت این اختلاف میان طالبان و شرکت‌های چینی را تأیید کند.
یکی دیگر از منابع محلی از باشنده‌گان شهر بزرگ می‌گوید: «چینی‌ها بسیار بخیل بودند. وقتی با طالبان هم‌سو نشدند، نخواستند مردم از این معدن استفاده کنند. آن‌ها معدن را با هدایت سیلاب نابود کردند تا مردم نتوانند به طلا دسترسی پیدا کنند.»
همچنین منابع محلی تأکید می‌کنند که پس از سلطه طالبان، روند استخراج از این معدن شدت گرفته بود. یکی از منابع می‌گوید: «چینی‌ها در این سال‌ها معدن را به‌طور گسترده استخراج کردند و هر روز تا ۳۰ کیلوگرم طلا از این معدن به‌دست می‌آوردند و خودشان استفاده می‌کردند، اما در نهایت نخواستند مردم هم از آن بهره‌مند شوند.»
طالبان با تسلط بر افغانستان و تشدید روند استخراج معادن، قرارداد معادن بزرگ طلای بدخشان و تخار را به شرکت‌های چینی واگذار کردند. پیش از این نیز نگرانی‌هایی مطرح بود مبنی بر این‌که طالبان در حال غارت سرمایه‌های طبیعی کشور هستند.
این در حالی است که در بیش از چهارسال گذشته نیز شفافیت روشنی درباره درآمدهای حاصل از منابع طبیعی افغانستان و نحوه مصرف آن وجود نداشته است. طالبان تا کنون جزییات دقیقی از چگونگی به‌دست آمدن و مصرف این عواید منتشر نکرده‌اند و حتا بودجه سال مالی رژیم خود را نیز به‌صورت رسمی اعلام نکرده‌اند.
همزمان با این، در این اواخر نگرانی‌هایی نیز مطرح شده است مبنی بر این‌که پس از تنش‌ها با پاکستان، طالبان با جلب توجه افکار عمومی در حال غارت معادن برخی مناطق افغانستان هستند.
این در حالی است که سفارت افغانستان در سویس در شصت‌ویکمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد اعلام کرده است که میراث طبیعی و تنوع فرهنگی افغانستان را نمی‌توان با حذف مناطق محافظت‌شده حفظ کرد. به گفته این سفارت، کنترل طالبان بر زمین و منابع، استخراج غیرقانونی معادن و حذف زنان، اقلیت‌ها و جوامع بومی، هم حفاظت از محیط زیست و هم حقوق فرهنگی را تضعیف می‌کند.
