طالبان با دوام ممنوعیت‌های گسترده خود، فعالیت‌های آموزشی موسسه‌های خارجی در افغانستان را منع کرده‌اند. براساس دستور شفاهی این گروه، همه موسسه‌های خارجی که در عرصه آموزش فعالیت می‌کردند، مکلف شده‌اند تا پروژه‌های خود را به‌صورت کامل متوقف کنند و تجهیزات خود را به رژیم طالبان تحویل دهند. با این حال، منبعی در یکی از نهادهای سازمان ملل به روزنامه ۸صبح می‌گوید که موسسه‌های خارجی در حال رای‌زنی متوقف‌سازی یا سپردن فعالیت‌های‌شان تحت شرایطی به طالبان هستند. این اقدام واکنش‌های داخلی و نهادهای بین‌المللی را برانگیخته است. زنان و دختران معترض این تصمیم طالبان را در راستای تعمیم سیاست‌های «زن‌ستیزانه» و تقویت بنیادگرایی، توصیف کرده‌اند. شماری از شهروندان کشور می‌گویند که طالبان با اعمال فشار بر نهادهای بین‌المللی، زمینه باج‌گیری و امتیازطلبی بیشتر را برای خود فراهم می‌کنند. به گفته آنان، عقب‌نشینی سازمان ملل مبنی بر ممنوعیت کارمندان زن در این نهاد، طالبان را جسورتر و قاطع‌تر کرده است.
طالبان حدود دو هفته پیش به همه موسسه‌های خارجی که در زمینه آموزش فعالیت می‌کنند، به‌گونه شفاهی دستور داده‌اند که فعالیت‌های آموزشی‌شان را متوقف کنند و تجهیزات پروژه‌های‌‌شان را به اداره معارف این گروه تحویل دهند. در روزهای اخیر یک نوار صوتی منسوب به وحیدالله هاشمی، رییس روابط بین‌المللی وزارت معارف تحت کنترل طالبان، در رسانه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود. او در آن نوار به رییسان معارف ولایت‌ها دستور می‌دهد که فعالیت همه موسسه‌های خارجی فعال در عرصه آموزش و پرورش را فورا متوقف کنند. به گفته این مقام طالبان، تصمیم رهبری این گروه بر آن شده است تا موسسه‌های داخلی فعال در عرصه آموزش اگر شرایط آنان را نپذیرند، نیز مسدود شوند. او می‌افزاید: «در تعلیم و تربیه هر قسم فعالیت که دارند، آن‌ها را بخواهید، برای‌شان بگویید که شما فعالیت‌های خود را برای یک ماه بند کنید. آن را شفاهی بگویید. اگر موسسه مسلمان است و غیرمسلمان است، به تمام‌شان فیصله شده است.»
در همین حال، یک منبع از نهادهای مربوط سازمان ملل متحد در افغانستان، در صحبت با روزنامه ۸صبح می‌گوید که پس از صادر شدن دستور ممنوعیت فعالیت‌های آموزشی موسسه‌های خارجی توسط طالبان، اداره هماهنگی کمک‌های بشری و انکشافی برای افغان‌ها (اکبر) با این موسسه‌ها رای‌زنی کرده است. به گفته منبع، نشست اکبر با موسسه‌های بین‌المللی اخیرا در شهر کابل برگزار شد و صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) نیز یکی از اشتراک‌کننده‌گان بود. این منبع می‌گوید که در آن نشست، روی دو محور توقف فعالیت و واگذاری کارهای این نهادها تحت شرایطی به موسسه‌های داخلی گفت‌وگو شده است.
این منبع همچنان تصریح می‌کند که هدف اساسی طالبان از صدور این دستور، سپردن تمام فعالیت‌ها و پروژه‌های این نهادها به اداره‌های مربوط این گروه است. وی می‌افزاید که در این نشست تصمیم نهایی گرفته نشده و مسوولان نهادهای خارجی پس از آن با وزیر معارف طالبان نیز گفت‌وگو کرده‌اند. او می‌گوید: «هدف طالب‌ها این بود که برنامه‌های آموزشی به خودشان واگذار شود. به تعقیب آن نشست، مسوولان موسسه‌های خارجی با وزیر معارف طالبان نیز دیدار کرده‌اند.»
زنان معترض: توقف برنامه‌های آموزشی بیانگر تداوم سیاست زن‌ستیزانه طالبان است
زنان و دختران معترض اقدام طالبان در راستای توقف برنامه‌های آموزشی نهادهای بین‌المللی را که بیشتر در راستای آموزش دختران فعالیت دارند، تداوم سیاست‌های سرکوب‌گرانه و «زن‌ستیزانه» این گروه توصیف می‌کنند. به گفته این زنان، طالبان هر اقدامی که منجر به تقویت صفوف بنیادگرایی‌شان شود را انجام خواهند داد. زنان و دختران معترض تاکید می‌کنند که افغانستان تحت سیطره طالبان به مرکز پرورش و پناه‌گاه «تروریسم بین‌المللی» تبدیل شده است. آنان که نزدیک به دو سال گذشته سیاست‌های طالبان در قبال زنان و آموزش را به چالش کشانده‌اند، تصریح می‌کنند که هر نوع فعالیت در راستای زنان و بهبود وضعیت آنان، برای طالبان قابل قبول نیست.
مهرانگیز عقیلی (مستعار) یکی از زنان معترض، در صحبت با روزنامه ۸صبح می‌گوید که طالبان هر آن‌چه از جنس آموزش و آگاهی باشد، برای‌شان قابل قبول نخواهد بود. به گفته این زن معترض، رژیم طالبان برای تداوم حیات سیاسی خویش نیاز به جامعه بی‌سواد، دنباله‌رو و افراطی دارد. از نظر خانم عقیلی، طالبان به هر میزانی که بتوانند آموزش‌های مدرن را به حاشیه بکشانند و سرکوب کنند، به همان میزان به مطالبات خویش دسترسی پیدا می‌کنند. او می‌گوید: «طالب‌ها اعتراض‌های کنونی علیه خود را نتیجه آموزش و آگاهی می‌بینند. واقعیت هم است. به پیمانه‌ای که زنان و دختران آموزش‌دیده علیه طالبان معترض‌اند، زنان بی‌سواد یا کم‌سواد نیستند. آموزش مدرن یعنی اعتراض علیه تاریکی و بنیادگرایی مذهبی.»
در همین حال، شماری دیگر از شهروندان کشور منع فعالیت‌های آموزشی موسسه‌های خارجی را نگران‌کننده می‌خوانند. به گفته آنان، طالبان از هر ابزاری که بتوانند جامعه جهانی به‌ویژه سازمان ملل متحد را زیر فشار بگیرند، استفاده خواهند کرد. این شهروندان منع آموزش کودکان و فعالیت‌های موسسه‌های خارجی در این زمینه را یکی از ابزارهای فشار این گروه می‌دانند. به باور آنان، طالبان با اعمال فشار بر نهادهای بین‌المللی، زمینه باج‌گیری و امتیازطلبی بیشتر را برای خود مساعد می‌سازند. این شهروندان تاکید می‌ورزند که عقب‌نشینی سازمان ملل متحد مبنی بر ممنوعیت کار زنان در این نهاد، طالبان را جسورتر و قاطع‌تر ساخته است.
امین‌الله شریفی، دانشجوی یکی از دانشگاه‌های دولتی در افغانستان، به روزنامه ۸صبح می‌گوید که اگر روند اعمال ممنوعیت‌های آموزشی طالبان ادامه پیدا کند، بساط آموزش در کشور برچیده می‌شود. به گفته او، در حال حاضر در بیشتر مکتب‌های دولتی «روزگذرانی» است و دانش‌آموزان و آموزگاران شوق و علاقه خویش را از دست داده‌اند. این دانشجو فعالیت‌های آموزشی نهادهای خارجی را مهم توصیف می‌کند و می‌افزاید: «این موسسه‌ها فرصت‌های آموزشی را برای کودکان محروم فراهم می‌ساختند. مکتب‌ها و نهادهای آموزشی را حمایت می‌کردند. پشتی‌بانی آن‌ها از معارف، همه را تشویق به فراگیری آموزش می‌کرد. حالا که قرار است فعالیت‌شان متوقف شود، بخشی بزرگ از معارف فلج خواهد شد.»
محمد عبداللهی، باشنده کابل، می‌گوید که طالبان با مسدود کردن موسسه‌های خارجی، باج‌گیری و امتیازطلبی می‌کنند. او می‌گوید: «کار زنان در سازمان ملل را منع کردند، سازمان ملل توجه نکرد و هر هفته ۴۰ میلیون دالر به آن‌ها می‌فرستد. آن‌ها قاطع‌تر شده‌اند و می‌فهمند که هر ناز و نزاکت‌شان سر خارجی‌ها می‌چلد.»
همزمان با این واکنش‌ها، صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) از ممنوعیت فعالیت موسسه‌های خارجی در بخش آموزش ابراز نگرانی کرده است. به گفته یونیسف، با این ممنوعیت ممکن است بیش از ۵۰۰ هزار کودک از جمله اضافه‌تر از ۳۰۰ هزار دختر از آموزش محروم شوند. سانتا مورت، سخنگوی یونیسف در افغانستان، گفته است: «یونیسف از مقام‌های دیفکتو [طالبان] می‌خواهد که منافع کودکان را در قلب تصمیم‌گیری‌ها قرار دهند و تکرار می‌کند که هر کودکی حق یادگیری دارد.»
استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد، نیز ممنوعیت فعالیت موسسه‌های خارجی در بخش آموزش در افغانستان را نگران‌کننده و گامی هولناک به عقب دانسته است. سخنگوی دبیرکل سازمان ملل، افزوده است که این تصمیم آینده افغانستان و مردم این کشور، به‌ویژه زنان، دختران و جوانان را متاثر می‌سازد.
این در حالی است که خبرگزاری رویترز در تازه‌ترین مورد گزارش داده که صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) در حال مذاکره با طالبان در مورد زمان‌بندی و اقدام‌های عملی جهت واگذاری احتمالی برنامه‌های آموزشی‌اش به طالبان است. سامانتا مورت، سخنگوی یونیسف در افغانستان، به رویترز گفته است که بحث‌های سازنده با وزارت معارف طالبان جریان دارد. منابع به روزنامه ۸صبح نیز از جریان گفت‌وگوهای موسسه‌های خارجی به شمول یونیسف با طالبان، سخن گفته‌اند.
تاکنون روشن نیست که این دستور از سوی کدام مقام طالبان صادر شده است، اما پیشتر این گروه آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را ممنوع کرده‌اند. به‌تازه‌گی ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد در امور افغانستان، گفته است که طالبان در ۲۲ ماه گذشته، ۵۰ فرمان برای وضع ممنوعیت و محدودیت بر زنان صادر کرده‌اند.
