طالبان در بیشتر از دو سال گذشته به‌طور مکرر و گسترده متهم به نقض حقوق بشر به‌ویژه حقوق زنان در افغانستان شده‌اند. سازمان ملل متحد و سایر نهادهای جهانی مدافع حقوق بشر از جمله گزارش‌گر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان با نشر گزارش‌های متعدد از نقض شدید حقوق بشر و مصداق‌های جنایت علیه بشریت توسط طالبان پرده برداشته‌اند. جامعه جهانی به‌ویژه امریکا از طالبان خواسته که به نقض حقوق بشر در افغانستان پایان دهند و ممنوعیت‌های وضع شده علیه زنان را لغو کنند. فعالان حقوق زن و زنان معترض نیز می‌گویند که طالبان زنان را از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی محروم کرده‌اند و هم‌اکنون ده‌ها زن در زندان‌های این گروه بی‌رحمانه شکنجه می‌شوند. آنان وضعیت زنان و مردان مخالف طالبان را در کشور تأسف‌بار می‌خوانند و تاکید می‌ورزند که این گروه به هیچ اصول انسانی پابندی ندارد و با سیاست سرکوب و کشتار، مرتکب جنایت علیه بشریت و آپارتاید جنسیتی شده است.
به مناسبت روز جهانی حقوق بشر، بسیاری از نهادهای مدافع حقوق بشر، کشورها و مدافعان حقوق بشر از نقض گسترده و وضعیت فاجعه‌بار حقوق بشر در افغانستان ابراز نگرانی کرده‌اند. به گفته این نهادها و چهره‌های مطرح مدافع حقوق بشر، طالبان تمام ماده‌های اعلامیه جهانی حقوق بشر را در بیش از دو سال گذشته نقض و زنان را از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی محروم کرده‌اند. افزون بر این، این گروه متهم به ارتکاب جرایم ضد بشری از جمله جنایت علیه بشریت و آپارتاید جنسیتی و حذف سیستماتیک و ساختارمند زنان نیز شده است.
هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) با انتشار بیانیه‌ای گفته که وضعیت حقوق بشری در افغانستان همچنان وخیم است. یوناما گفته است: «به مستندسازی مصادیق قتل غیرقانونی، شکنجه و بدرفتاری، تنبیه بدنی، دستگیری و بازداشت خودسرانه و سایر موارد نقض حقوق زندانیان ادامه می‌دهد.»
یوناما پیش از این، با نشر گزارشی از ثبت بیش از یک هزار و ۶۰۰ مورد نقض حقوق بشر توسط طالبان خبر داده و گفته است که دست‌کم ۵۰ درصد از موارد نقض حقوق بشر توسط این گروه شامل «شکنجه و رفتارهای ظالمانه، غیرانسانی و تحقیر‌آمیز» بوده است. این سازمان همچنان با نشر گزارش‌های متعدد از کشتار، ناپدید شدن اجباری، بازداشت و شکنجه زنان، خبرنگاران، نظامیان پیشین و مخالفان طالبان پرده برداشته و خواستار رعایت حقوق بشر از سوی این گروه شده است.
در همین حال، وزارت خارجه امریکا گفته که در هماهنگی با وزارت خزانه‌داری این کشور به مناسبت روز جهانی حقوق بشر، بر دو تن از اعضای ارشد طالبان که مسوول نقض جدی حقوق بشر در افغانستان هستند، تحریم وضع کرده است.
وزارت خزانه‌داری امریکا اعلام کرده که فریدالدین محمود، رییس طالبان برای آکادمی علوم و خالد حنفی، سرپرست وزارت امر به معروف و نهی از منکر این گروه را به‌خاطر «سرکوب زنان و دختران و اعمال محدودیت بر دسترسی آنان به آموزش صرفاً به‌خاطر جنسیت‌شان» در فهرست تحریم‌هایش قرار داده است.
همچنان رینا امیری، نماینده امریکا برای زنان و حقوق بشر افغانستان، احکام تبعیض‌آمیز طالبان علیه زنان و دختران را یکی از فجیع‌ترین موارد نقض حقوق بشر در جهان توصیف کرده است.
با این حال، نصیراحمد اندیشه، سفیر افغانستان در سویس، گفته که از هفتادوپنجمین سالگرد اعلامیه جهانی حقوق بشر در حالی تجلیل می‌شود که مردم افغانستان زیر سلطه طالبان از حقوق اساسی خود محرومند و زنان با آپارتاید جنسیتی روبه‌رو هستند.
افزون بر او، نصیراحمد فایق، سرپرست نماینده‌گی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد، نیز گفته که طالبان حقوق مدنی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی مردم افغانستان را به‌طور شدید نقض کرده و هیچ نوع حفاظت و حراست قانونی از حق زنده‌گی، آزادی، امنیت شخصی و حریم خصوصی شهروندان افغانستان زیر حاکمیت طالبان وجود ندارد.
نگرانی‌های گسترده داخلی و خارجی در مورد وضعیت حقوق بشری در افغانستان در حالی مطرح می‌شود که طالبان در روز تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر، بشیر، یک فرمانده سابق خیزش‌های مردمی در ولایت تخار را با همسرش به قتل رساندند و همزمان ده‌ها تن را در ولایت بغلان بازداشت و شکنجه کرده‌اند.
با این حال، پرستو حکیم، فعال حقوق زن، در صحبت با روزنامه ۸صبح می‌گوید که طالبان در بیشتر از دو سال گذشته، بدون رعایت تمام موازین حقوق بشری و با سرکوب، وضع محدودیت و اعمال ممنوعیت‌های گسترده تمام حقوق اساسی و آزادی‌های زنان و مردان را سلب کرده‌اند و این گروه به مشارکت و حضور زنان تحت هیچ شرایطی باور ندارد.
این فعال حقوق زن تاکید می‌ورزد که طالبان در دو سال و اندی، با اجرای حداقل ۶۵ فرمان منع‌کننده علیه زنان، تمام مواد اعلامیه جهانی حقوق بشر را به صورت گسترده نقض کرده‌اند و از بزرگ‌ترین ناقضان حقوق بشر در جهان شمرده می‌شوند. به گفته او، وضع تحریم بر دو تن از افراد طالبان کافی نیست و این گروه باید برود.
خانم حکیم می‌افزاید که جامعه جهانی و نهادهای مدافع حقوق بشر نیز به تعهدات خود در برابر اعلامیه جهانی حقوق بشر در قبال طالبان عمل نکرده‌اند و این امر باعث جسارت و تقویت سایر گروه‌های تروریستی در منطقه شده است. به گفته او، طالبان به‌جای این که به دلیل دست داشتن در جنایت‌های گسترده طی بیست سال گذشته محاکمه شوند، به رهبری افغانستان رسیدند که این موضوع سایر گروه‌های تروریستی را تشویق می‌کند. او تاکید می‌ورزد که به قدرت رسیدن طالبان، هشدار به نظم و ثبات جهانی نیز است.
از سوی دیگر، سازمان عفو بین‌الملل با راه‌‌اندازی کارزار رهایی زنان و دختران معترض از بند طالبان، خواستار آزادی فوری و بی‌قیدوشرط این زنان شده است. این نهاد با شعار «تنبیه زنان معترض را متوقف کنید» گفته که زنان معترض در نتیجه سیاست‌های ظالمانه طالبان ناپدید و خودسرانه بازداشت و شکنجه می‌شوند.
عفو بین‌الملل با اشاره به بازداشت خودسرانه چهار زن معترض، گفته که ژولیا پارسی، ندا پروانی، منیژه صدیقی و پریسا آزاد به وکیل مدافع و ملاقات با خانواده‌هایشان دسترسی ندارند. این سازمان افزوده که زنان در افغانستان در معرض شکنجه و سایر اشکال بدرفتاری قرار دارند، در حالی که هیچ جرمی را مرتکب نشده‌اند.
پیش از این، ریچارد بنت، گزارش‌گر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد برای افغانستان، گفته که آزارواذیت جنسیتی زنان توسط طالبان را می‌توان به‌عنوان مصداق جنایت علیه بشریت و آپارتاید جنسیتی مورد بررسی قرار داد. او در گزارش‌هایش گفته که طالبان با از بین بردن چهارچوب‌های قانونی و سازمانی در افغانستان با افراطی‌ترین شکل زن‌ستیزی می‌کنند.
فعالان حقوق زن و نهادهای مدافع حقوق بشر گفته‌اند که محدودیت‌های اعمال شده از سوی طالبان بر زنان، پیامدهای ناگواری بر‌جا گذاشته است. این محدودیت‌ها علاوه بر ایجاد بحران اقتصادی و بشری، بستر ازدواج‌های اجباری و ازدواج کودکان را نیز فراهم کرده و دختران و زنان زیادی پس از محرومیت از حق آموزش و تحصیل به افسرده‌گی مبتلا شده‌اند.
گفتنی است که نماینده‌گی‌های دیپلماتیک افغانستان نیز از نقض شدید حقوق بشر از سوی طالبان ابراز نگرانی کرده‌اند. این گروه در بیشتر از دو سال گذشته با اعمال سیاست‌های سرکوب‌گرانه فعالیت احزاب سیاسی را نیز منع و ممنوعیت‌های دست‌وپاگیری را علیه رسانه‌ها وضع کرده است. در حال حاضر، هیچ کسی از ترس بازداشت و شکنجه طالبان در افغانستان نمی‌تواند آزادانه ابراز نظر کند و دیدگاه خود را در مورد حاکمیت این گروه بیان کند.
