شماری از دختران از آزارواذیت در شبکههای اجتماعی ابراز نگرانی میکنند و میگویند که تجربه چنین برخوردهایی، سلامت روان آنان را آسیبپذیر ساخته و پیامدهای ناگواری بر وضعیت روحیشان برجا میگذارد. به گفته آنان، سوءاستفاده در فضای مجازی نهتنها آرامش روانی دختران را مختل میکند، بلکه میتواند محدودیتهای تازهای نیز بر زندهگی آنان تحمیل کند. آنان تاکید میکنند که این آزارواذیتها سبب محرومیت آنان از دسترسی به موبایل و فعالیت در شبکههای اجتماعی نیز میشود.
رویا (مستعار) میگوید که در پی سوءاستفاده یکی از همصنفیهایش از طریق شبکههای اجتماعی، نزدیک به یک سال است که از استفاده از موبایل و فعالیت در فضای مجازی محروم شده است. به گفته او، این رویداد نهتنها آزادی او را برای استفاده از شبکههای اجتماعی محدود کرده، بلکه تاثیرات روحی و روانی عمیقی نیز بر زندهگیاش گذاشته است.
این دختر میگوید: «یکی از همصنفیهای سابقم در دانشگاه، حساب اسنپچت مرا هک کرده بود. او در ابتدا با استفاده از عکسهایم مرا تحت فشار قرار میداد و میخواست با او وارد رابطه شوم. وقتی درخواستش را نپذیرفتم، تهدید کرد که یا به او پول بدهم یا عکسهایم را منتشر خواهد کرد. این موضوع به گوش خانوادهام رسید و برادرانم او را لتوکوب کردند. موبایل او را شکستاندن و موبایل مرا نیز گرفتند. از آن زمان تا کنون، نزدیک به یک سال میشود که اجازه استفاده از موبایل را ندارم.»
رویا میافزاید: «چندین ماه در وضعیت روحی بسیار بدی قرار داشتم و احساس افسردهگی میکردم. هنوز هم از این وضعیت بسیار ناراحت هستم و مدت زیادی میشود که ارتباطم با دوستانم قطع شده است. همچنان، نمیتوانم در شبکههای اجتماعی فعالیت کنم و از این بابت احساس محدودیت و ناراحتی زیادی دارم.»
خدیجه (مستعار) نیز از آزارواذیت در شبکههای اجتماعی شکایت دارد. او میگوید که برخی کاربران زیر پستها و تصاویر دختران، دیدگاههای غیراخلاقی و توهینآمیز میگذارند که بر روح و روان آنان تاثیر منفی میگذارد.
او میگوید: «چند روز پیش تصویری از خودم را در اینستاگرام منتشر کردم، اما برخی کاربران دیدگاههای بسیار نامناسبی زیر آن گذاشتند که سبب ناراحتیام شد. متاسفانه، این نوع آزارواذیت در شبکههای اجتماعی به یک رفتار نهادینهشده تبدیل شده است؛ در حالی که چنین برخوردهایی میتواند تاثیرات منفی بر سلامت روان دختران داشته باشد و آنان را از نظر روحی آزرده سازد.»
زینب (مستعار) میگوید که آزارواذیت در فضای مجازی تنها به ارسال پیام و تماسهای مکرر از طریق شبکههای اجتماعی محدود نمیشود؛ بلکه برخی افراد با فرستادن ویدیوها، تصاویر و استیکرهای نامناسب نیز سبب ناراحتی و آزردهگی زنان و دختران، میشوند.
او میگوید: «چند وقت پیش، فردی با استفاده از نام من یک حساب کاربری جعلی در فیسبوک ایجاد کرده بود و از طریق آن، تصاویر و ویدیوهای غیراخلاقی منتشر میکرد. دوستان و نزدیکانم با من تماس میگرفتند و میپرسیدند که چرا چنین محتواهایی را منتشر میکنم و با این کار آبروی خود را از بین میبرم. من مجبور بودم برای هرکدام بهصورت جداگانه توضیح بدهم که این حساب کاربری متعلق به من نیست و هیچ ارتباطی با آن ندارم.»
زینب با ابراز نگرانی از نبود سازوکارهای موثر برای جلوگیری از چنین رفتارهایی میافزاید: «متاسفانه، در افغانستان برخورد موثر و بازدارندهای با اینگونه موارد وجود ندارد تا افرادی که دست به چنین اعمالی میزنند، از پیامدهای آن بترسند و از تکرار این رفتارها خودداری کنند.»
تقوا (مستعار) نیز که تجربه آزارواذیت در فضای مجازی را داشته است، میگوید پس از عضویت در دو گروه واتساپی که بهمنظور تبادل اطلاعات درباره بورسیههای تحصیلی مقطع ماستری ایجاد شده بودند، از سوی افراد مختلف و از طریق شمارههای متعدد مورد مزاحمت قرار گرفت؛ موضوعی که سبب ناراحتی و نگرانی بیشتر او شد.
او میگوید: «چند وقت پیش، در چندین گروه واتساپی با مواردی از مزاحمت روبهرو شدم. بیشتر اعضای این گروهها پسران بودند. در ابتدا تصور میکردم که این گروهها صرفاً برای گفتوگو و تبادل اطلاعات درباره بورسیههای تحصیلی ایجاد شدهاند؛ اما بهتدریج با رفتارهایی مواجه شدم که برایم ناخوشایند و آزاردهنده بود.»
تقوا میافزاید: «برخی افراد بدون در نظر گرفتن حدود و اصول احترام، بهطور مکرر برایم پیام میفرستادند و حرفهای نامناسب و بیمورد میزدند. این رفتارها سبب شد شماری از آنان را مسدود کنم تا از ادامه مزاحمتها جلوگیری شود. همچنان، موضوع را با مسوول یکی از گروههایی که در آن عضویت مشترک داشتیم، در میان گذاشتم و خواستار برخورد جدی با افراد مزاحم شدم؛ زیرا باور داشتم که ممکن است دختران دیگر نیز با چنین رفتارهایی مواجه شوند. پس از پیگیری این موضوع، افراد یادشده از گروه حذف شدند.»
نویده (مستعار) میگوید که در افغانستان، افراد زیادی از طبقات مختلف جامعه، از جمله افراد بیسواد، از شبکه اجتماعی فیسبوک استفاده میکنند. به گفته او، برخی از افراد با ساختن حسابهای کاربری جعلی به نام دختران، وارد گروههای ویژه دختران میشوند و برای آنان درخواست دوستی میفرستند.
او میگوید: «زمانی که با آنان در پیامها صحبت میکنی و بهگونه مستقیم میپرسی که آیا دختر هستند، اعتراف میکنند که پسر هستند و میگویند از تو خوششان آمده است.
در تلگرام نیز وضعیت به همین شکل است. اگر در گروهی عضو باشی یا شماره تلفنت نزد آنان باشد، میتوانند حساب تلگرامت را پیدا کنند و برایت پیام بفرستند. در بخش درخواستهای پیام نیز با پیامهای توهینآمیز و رکیک روبهرو میشوی و برخی از آنان درخواستهای نامناسب مطرح میکنند. اگر دختری به این افراد اعتماد کند، با آنان وارد رابطه شود و عکسهایش را بفرستد، بعداً از همان عکسها برای تهدید و تحت فشار قرار دادن او استفاده شود.»






