برخی از باشندهگان ولایت غور میگویند که به خدمات صحی کافی دسترسی ندارند و این وضعیت آنان را با چالشهای جدی روبهرو ساخته است. آنان میافزایند که در بسیاری از ولسوالیهای غور یا هیچ مرکز درمانی وجود ندارد، یا مراکز موجود از ابتداییترین امکانات و کادر صحی محرومند. به گفته آنان، کمبود پزشکان متخصص و نبود تجهیزات لازم باعث شده است بیماران در شرایط دشوار، ناگزیر به تحمل بیماری یا طی مسافتهای طولانی برای دسترسی به خدمات صحی شوند. باشندهگان این ولایت میگویند که در موارد اضطراری، نبود خدمات فوری صحی در برخی مناطق، جان بیماران را با خطر جدی مواجه ساخته است.
برخی از باشندهگان غور در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگویند که شفاخانه ولایتی این ولایت با کمبود پزشکان متخصص روبهرو شده و توان پاسخگویی به نیازهای صحی مردم را ندارد. به گفته آنان، در بسیاری موارد بیماران ناگزیر میشوند برای درمان به ولایتهای کابل و هرات انتقال یابند. افزون بر این، نبود پزشکان زن، مشکلات بیشتری ایجاد کرده و بسیاری از خانوادهها را مجبور ساخته تا به روشهای سنتی درمان روی بیاورند.
باشندهگان غور هشدار میدهند که ادامه این وضعیت میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای سلامت مردم، بهویژه مادران و کودکان، در پی داشته باشد.
ذاکر، یکی از باشندهگان روستای چهارراه در ولسوالی تولک ولایت غور، میگوید که آنان به خدمات اولیه صحی دسترسی ندارند. او میافزاید که نبود یک مرکز صحی مجهز، کمبود پزشکان متخصص و دارو، سالهاست که آنان را با چالشهای جدی روبهرو کرده است. به گفته او، با وجود جمعیت زیاد این منطقه، تنها یک مرکز صحی فعال وجود دارد؛ اما افزایش جمعیت و نیازهای روزافزون مردم باعث شده است که امکانات و خدمات این مرکز نیز پاسخگوی نیازهای موجود نباشد. این باشنده روستای چهارراه تاکید میکند که مرکز درمانی موجود باید ارتقا یافته و به یک شفاخانهٔ مجهز تبدیل شود.
این باشنده غور میگوید: «نزدیک به یک ماه میشود که کلینیک این منطقه عملاً بدون داکتر و خدمات صحی باقی مانده است. این وضعیت باعث بروز مشکلات جدی برای مردم، بهویژه کودکان، زنان و بیماران عاجل شده است. نبود داکتر و امکانات ابتدایی، جان بسیاری از باشندهگان را با خطر مواجه ساخته است. از نهادهای مربوطه میخواهیم که هرچه عاجلتر در زمینه تعیین داکتر و فعالسازی کامل کلینیک اقدام کنند. دسترسی به خدمات صحی ابتدایی، حق اساسی هر شهروند است و نباید بیش از این نادیده گرفته شود.»
شیرعلم، یکی از باشندهگان دیگر غور، میگوید که معادن این ولایت بهگونه بیرویه استخراج میشوند، اما تا کنون حتا یک درصد آن در زمینه فراهمسازی خدمات درمانی برای مردم غور اختصاص نیافته است. او میافزاید که از گذشته تا کنون ولسوالیهای ولایت غور بهگونه جدی نادیده گرفته شده و خدمات درمانی در این مناطق به حد کافی توسعه نیافته است. به گفته او، راههای بیشتر ولسوالیهای غور صعبالعبور است و در برخی موارد بیماران پیش از رسیدن به مراکز صحی در مسیر جان میدهند.
این باشنده غور میگوید: «به ولسوالیهای غور اصلآ توجه صورت نگرفته است. از معدن سرب ولسوالی تولک گرفته تا معدن نلبندان که سرشار از سرب و جست است، استخراجها بهگونه غیررسمی انجام میشود؛ اما حتا یک درصد از عواید آن به این ولسوالیها اختصاص داده نشده است.»
شفیع، (مستعار) یکی دیگر از باشندهگان ولایت غور، میگوید که بهدلیل نبود یک مرکز صحی معیاری و مجهز در ولسوالیها و مرکز این ولایت، آنان ناچارند بیمارانشان را برای درمان به ولایتهای هرات و کابل انتقال دهند. او میافزاید که دسترسی به خدمات صحی، حق اساسی مردم ولایت غور است و نباید نادیده گرفته شود. به گفته او، در مرکز درمانی منطقه آنان حتا خدمات درمانی به گونه ۲۴ ساعت ارایه نمیگردد.
این باشنده غور میگوید: «داروی اساسی برای بیماریهای عادی مانند تب، اسهال و فشار خون در کلینیک موجود نیست. تجهیزات ابتدایی مانند فشارسنج، ترمومتر و سرم نیز در کلینیکها تمام شده است. داکتر تنها دو ساعت در روز حاضر است و باقی وقت، پرستار تازهکار خدمات ارایه میکند. مردم ناچارند از داروخانههای بیرون با دو برابر قیمت دوا تهیه کنند. در بسیاری موارد، مریض بدحال را با موتر کرایه به شهر میفرستند، اما توان پرداخت هزینه کرایه و درمان را ندارند. ما در شرایط بسیار دشواری زندهگی میکنیم و اگر کسی توان داشته باشد، مریض خود را به هرات انتقال میدهد.»
حسیب، (مستعار) باشنده دیگر غور، میگوید که در ولسوالی آنان یک مرکز درمانی وجود دارد، اما بهجای داکتر متخصص، یک نرس در آن ایفای وظیفه میکند. او میافزاید که در این مرکز حتا خدمات ابتدایی درمانی نیز بهگونه درست ارایه نمیشود.
این باشنده غور میافزاید: «مسوول این مرکز یک نرس است، یک قابله دارد، یک واکسیناتور و یک کارمند تغذیه هم دارد، اما در عمل تمام کارها بر دوش یک نفر است. یکبار برای دادخواهی در مورد وضعیت صحت مراجعه کردیم، اما طالبان زمانی که داکتر را فرستادند، به ما هشدار دادند که این آخرین بار باشد و گفته شد که بیماران عاجل را باید به هرات انتقال بدهیم. در یک سابسنتر با بیش از ۱۳ هزار نفوس، تنها یک نرس فعالیت میکند و بیشتر از دادن یک پاکت قرص و تزریق یک آمپول، خدمات دیگری ارایه نمیشود. مردم مجبورند برای درمان فرزندانشان به هر سو مراجعه کنند.»
پیش از این نیز باشندهگان ولایت غور از نبود خدمات درمانی معیاری و پزشک متخصص در مرکز درمانی و شفاخانه ولایتی این ولایت شکایت کرده بودند.
دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) پیشبینی کرده بود که در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۴.۴ میلیون تن در افغانستان به خدمات صحی نیاز خواهند داشت. به گفته اوچا، ۵۴ درصد این افراد کودکان و ۲۴ درصد دیگر زنان هستند.
سازمان جهانی صحت نیز با اشاره به مشکلات موجود در بخش صحی افغانستان گفته بود که از هر سه نفر در این کشور، یک تن حتا به ابتداییترین خدمات صحی دسترسی ندارد.
پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان و کاهش کمکهای انکشافی از سوی تمویلکنندهگان خارجی، بخش صحت کشور مانند دیگر بخشها با مشکلات جدی و چالشهای فراوان روبهرو شده است.
سازمان غیردولتی «ایمرجنسی» نیز در گفته بود که بحران صحی در این افغانستان همچنان رو به وخامت است و میلیونها تن از ابتداییترین خدمات درمانی محرومند. براساس یافتههای این گزارش که از طریق مصاحبه با بیش از ۱۶۰۰ بیمار، مراقب و کارمند صحی در ۱۱ ولایت کشور جمعآوری شده است، بیش از ۷۰ درصد شهروندان افغانستان به خدمات صحی رایگان یا ارزان دسترسی ندارند. همچنین سه تن از هر پنج پاسخدهنده گفتهاند که توانایی پرداخت هزینههای درمانی را ندارند و معمولاً برای دریافت خدمات صحی ناگزیر به قرض گرفتن پول یا فروش داراییهای خود میشوند.
