دیده‌بان حقوق بشر با ابراز نگرانی از اخراج دانشجویان رشته‌های پزشکی از پاکستان گفته است که این کشور بدون هیچ هشدار قبلی، به تمام نهادهای آموزشی پزشکی و دندان‌پزشکی دستور داده است دانشجویان افغانستان را اخراج و زمینه بازگشت آنان به افغانستان را فراهم کنند. به گفته این نهاد حقوق بشری، این تازه‌ترین اقدام مقام‌های پاکستانی برای اخراج فوری شهروندان افغانستان از این کشور است.
این نهاد افزوده است که بازگرداندن دانشجویان دختر به افغانستان به معنای از بین رفتن فرصت آنان برای پزشک یا دندان‌پزشک‌شدن است؛ زیرا طالبان زنان را از تحصیل در دانشگاه‌ها و آموزش‌های پزشکی منع کرده‌اند.
دیده‌بان حقوق بشر افزوده است که نهادهای آموزشی پزشکی پاکستان نیز پذیرش جدید دانشجویان شهروند افغانستان را متوقف کرده‌اند. دانشگاه علوم پزشکی «کینگ ادوارد» در لاهور به ۲۰ دانشجوی پزشکی، از جمله چهار زن و هفت دانشجوی سال آخر، دستور داده است که ظرف ۲۴ ساعت برای تکمیل روند خروج خود مراجعه کنند.
کمیسیون غیردولتی حقوق بشر پاکستان برآورد کرده است که حدود ۱۰۰ دانشجوی رشته‌های پزشکی و دندان‌پزشکی در لاهور ممکن است تحت تأثیر این تصمیم قرار بگیرند که از این میان، ۲۰ تا ۴۰ زن هستند. شماری از این دانشجویان با مراجعه به این نهاد، خواستار دریافت سرپناه امن و کمک‌های حقوقی شده‌اند؛ زیرا از اخراج قریب‌الوقوع خود هراس دارند.
دیده‌بان حقوق بشر گفته است که پاکستان به‌عنوان یکی از کشورهای عضو «میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی» مکلف است دسترسی برابر به آموزش عالی را براساس شایسته‌گی و بدون تبعیض تضمین کند. کمیته سازمان ملل متحد که بر اجرای این پیمان نظارت دارد، تصریح کرده است که حمایت‌های این پیمان شامل اتباع غیرشهروند نیز می‌شود و وضعیت مهاجرتی آنان در این زمینه تفاوتی ایجاد نمی‌کند. به گفته این نهاد، اخراج دانشجویانی که در حال تحصیل هستند، صرفاً به دلیل افغان‌بودن آنان، با این تعهدات در تضاد است.
دیده‌بان حقوق بشر پیش از این نیز بازداشت‌های خودسرانه و بازگرداندن اجباری صدها هزار شهروند افغانستان از سوی مقام‌های پاکستانی را مستند کرده است؛ بسیاری از این افراد دهه‌ها در پاکستان زندگی کرده‌اند.
پاکستان همچنین ملزم به رعایت اصل جهانی «عدم بازگرداندن اجباری» (نان‌رفولمان) است؛ اصلی که بازگرداندن اجباری افرادی را که با خطر مستند آزار و اذیت، شکنجه یا سایر آسیب‌های جدی روبه‌رو هستند، منع می‌کند. از آن‌جا که پناه‌جویان افغانستان که پیش از این از پاکستان اخراج شده‌اند، به‌درستی مورد بررسی و ارزیابی قرار نگرفته‌اند، مشخص نیست چه تعداد از آنان در صورت بازگشت به افغانستان با خطر آزار و اذیت از سوی طالبان مواجه خواهند شد.
دیده‌بان حقوق بشر گفته است که مقام‌های پاکستانی باید دستورهای بازگرداندن این دانشجویان را لغو کنند، وضعیت تحصیلی آنان را دوباره برقرار سازند، ممنوعیت تبعیض‌آمیز پذیرش دانشجویان افغانستان را لغو کنند و اطمینان دهند که دانشجویان می‌توانند به‌صورت قانونی در پاکستان بمانند و تحصیلات خود را به پایان برسانند. این نهاد افزوده است که نیازهای حفاظتی هر دانشجو باید به‌صورت جداگانه ارزیابی شود و برای افرادی که به حمایت نیاز دارند، به‌ویژه زنان که با خطر بیشتر آزار و اذیت از سوی طالبان روبه‌رو هستند، سرپناه امن فراهم شود.
این سازمان گفته است که پاکستان باید به این پزشکان و دندان‌پزشکان آینده اجازه دهد تحصیلات خود را به پایان برسانند؛ هم به‌خاطر آینده خودشان و هم به‌خاطر جان بی‌شماری که ممکن است روزی در پاکستان یا، زمانی که بازگشت به افغانستان برای آنان امن شود، در افغانستان نجات دهند یا بهبود بخشند.
