شماری از جوانان در کابل می‌گویند که در اواخر، فعالیت دفترهای کاریابی جعلی افزایش یافته است. آنان می‌افزایند که این شرکت‌ها زیر نام فراهم‌سازی زمینه کار، ارایه مشاوره شغلی و کمک به استخدام در شرکت‌های خارجی و سازمان‌های بین‌المللی، از متقاضیان پول دریافت کرده‌اند، اما در عمل هیچ‌گونه خدماتی به آنان ارایه نکرده‌اند. به گفته این جوانان، برخی از این دفترها با وعده‌های کاریابی، مبالغی بین ۵۰۰ تا دو هزار افغانی از آنان گرفته‌اند.
برخی از این جوانان به روزنامه ۸صبح می‌گویند که این دفترها با استفاده از آگهی‌های جذاب و وعده‌های فوری استخدام، جوانان جویای کار را هدف قرار می‌دهند و از وضعیت بیکاری سوءاستفاده می‌کنند. به گفته آنان، بسیاری از متقاضیان پس از پرداخت پول، یا هیچ پاسخی دریافت نکرده‌اند و یا با بهانه‌های مختلف روبه‌رو شده‌اند. به باور این جوانان، نداشتن جواز، نبود شفافیت در استخدام، اعلام‌های کاریابی و نبود نظارت جدی بر فعالیت چنین شرکت‌هایی باعث شده تا این روند گسترش یابد و افراد بیش‌تری قربانی شوند. آنان تاکید می‌کنند که در شرایط دشوار اقتصادی، این‌گونه کلاه‌برداری‌ها فشارهای مالی و روانی بیش‌تری بر آنان وارد کرده است.
ستاره، یکی از زنان خود سرپرست در کابل، می‌گوید که در جست‌وجوی فرصت‌های کاری با شرکت‌های جعلی کاریابی متعددی روبه‌رو شده است. او از افزایش فعالیت این شرکت‌ها ابراز نگرانی می‌کند و می‌گوید که آن‌ها از وضعیت دشوار اقتصادی و بیکاری زنان سوءاستفاده می‌کنند.
این بانو تجربه خود چنین می‌گوید: «من حدود یک ماه پیش به یک شرکت مراجعه کردم که خدمات کاریابی ارایه می‌کرد. گفتند با شرکت‌ها و اداره‌های مختلف قرارداد دارند و می‌توانند مرا معرفی کنند. از من ۱۵۰۰ افغانی درخواست کردند و من هم پرداخت کردم، اما هیچ نتیجه‌ای نگرفتم. بعداً معلوم شد که این یک شرکت جعلی بوده است. پس از آمدن طالبان، کارم را از دست دادم و برای من که یک زن سرپرست خانواده هستم، بسیار دشوار است که بیکار باشم. مجبورم کار کنم.»
عبدالستار، یکی دیگر از جوانان در کابل، می‌گوید که او نیز قربانی یکی از شرکت‌های جعلی کاریابی شده است. به گفته او، این شرکت‌ها با سوءاستفاده از نام سازمان‌های بین‌المللی، جوانان را فریب داده و پس از دریافت پول، به طور کامل ناپدید می‌شوند. او توضیح می‌دهد: «وقتی به یکی از شرکت‌ها در دشت برچی رفتیم، طوری صحبت می‌کردند که گویا با شرکت‌های معتبر فرق دارند و بسیار قابل اعتماد هستند. یک فورم به من دادند که خانه‌پری کردم. گفتند اگر در بخشی که معرفی می‌شوم، شارت‌لیست شوم، باید ۵۰۰ افغانی پرداخت کنم. من هم به امید پیدا کردن کار، این مبلغ را پرداختم.»
این جوان از رسانه‌ها می‌خواهد تا درباره فعالیت شرکت‌های جعلی کاریابی اطلاع‌رسانی کنند تا دیگر جوانان فریب چنین شرکت‌هایی را نخورند. او همچنین از هم‌سن‌وسالان خود می‌خواهد که پیش از مراجعه به این شرکت‌ها، اطلاعات کامل جمع‌آوری کرده و با دقت و احتیاط اقدام کنند.
عبدالستار می‌افزاید: «بعد از یک هفته برایم زنگ زدند و گفتند اگر بخواهم برای مصاحبه معرفی شوم، با من همکاری می‌کنند. گفتند یک شرکت از سوی سازمان ملل در بخش سروی کارمند نیاز دارد. خیلی خوشحال شدم. اما این‌بار از من ۵ هزار افغانی خواستند. من هم از یک دوستم قرض گرفتم و پول را پرداختم، به این امید که سر کار می‌شوم. یک زمان متوجه شدم که کلاه برداری بیش نبوده است.»
مبین، یکی دیگر از جوانانی که قربانی این کلاه‌برداری‌ها شده است، می‌گوید که به‌دلیل بیکاری گسترده، بسیاری از جوانان به چنین دفترهایی مراجعه می‌کنند، اما در نهایت با فریب و سوءاستفاده روبه‌رو می‌شوند. او خواستار اقدام جدی برای جلوگیری از فعالیت این‌گونه دفترها شده و می‌افزاید که در شرایط کنونی، حتا ۵۰۰ افغانی نیز برای بسیاری از خانواده‌ها مبلغ قابل توجهی است، زیرا همه در تلاشند تا لقمه نانی برای خانواده‌های‌شان فراهم کنند.
این جوان می‌گوید: «من به یکی از دفترهای کاریابی در کابل مراجعه کردم. اعلان‌شان را در فیس‌بوک دیده بودم و به شهر نو کابل رفتم. یک فورم به ما دادند و ۵۰۰ افغانی گرفتند و گفتند که این مربوط به شرکت‌های خارجی است. تذکره، عکس و مدارک دیگر را از من خواستند و گفتند بعداً برایم ایمیل می‌فرستند. اما نه ایمیلی آمد و نه تماسی. وقتی پس از مدتی دوباره مراجعه کردم، متوجه شدم دفتر دیگر وجود ندارد و شماره تماس‌شان نیز خاموش بود.»
شکور، یکی دیگر از جوانان، می‌گوید در شرایطی که اکثر مردم و به‌ویژه جوانان در افغانستان بیکار هستند، نیاز است که شرکت‌هایی برای فراهم کردن زمینه اشتغال جوانان ایجاد شوند. به گفته او، بسیاری از شرکت‌های موجود چندان موثر نبوده‌اند و برخی از همین شرکت‌ها که برای کاریابی فعالیت می‌کنند، در واقع خود بیکار بوده‌اند و صرفاً با هدف سرگردان کردن جوانان و مردم ایجاد شده‌اند.
شکور تاکید می‌کند که این شرکت‌ها کارایی واقعی ندارند و بیشتر وعده‌ها و آگهی‌های آنان نوعی بازاریابی است. او می گوید: «در شرایطی که اکثر مردم و جوانان بیکار هستند، نیاز داریم شرکت‌هایی ایجاد شوند که واقعا زمینه اشتغال فراهم کنند. متأسفانه برخی از همین شرکت‌ها که به عنوان کاریابی فعالیت می‌کنند، خودشان بیکار بودند و صرفاً مردم را سرگردان می‌کنند. این موسسات پاسخگوی نیازهای واقعی جوانان نیستند.»
حدید، یکی دیگر از جوانان کابل، می‌گوید که او نیز در جست‌وجوی فرصت‌های کاری با شرکت‌های جعلی کاریابی مواجه شده است. به گفته او، کمبود فرصت‌های شغلی در کشور باعث شده که این شرکت‌ها در فضایی بدون قانون، نظارت و توجه طالبان به راحتی فعالیت کنند.
حدید می‌افزاید: «حدود ۶ تا ۷ ماه پیش، یکی از این شرکت‌ها که ادعا می‌کرد متقاضیان را به قطر و دیگر کشورها می‌فرستد، از من پول دریافت کرد و سی‌وی‌ام را گرفت، اما تا کنون هیچ نتیجه‌ای حاصل نشده است. این شرکت‌ها تنها در کابل فعال نیستند و همین روند را در سایر ولایت‌ها نیز ادامه می‌دهند. رشد چنین شرکت‌هایی در افغانستان به‌دلیل کمبود فرصت‌های کاری و نبود شفافیت در روند استخدام، چه در بخش دولتی و چه در بخش خصوصی، است. اگر استخدام‌ها شفاف و براساس آزمون و بررسی واقعی انجام می‌شد، افراد می‌توانستند به صورت قانونی و مطمین جذب شوند، اما در شرایط فعلی، جوانان مجبور می‌شوند به شرکت‌های غیرمعتبر مراجعه کرده و پول خود را از دست بدهند.»
گزارش سازمان ملل متحد نشان می‌دهد اقتصاد افغانستان در سال ۲۰۲۵ همچنان بسیار شکننده بوده است. براساس این گزارش، نرخ بیکاری در کشور به ۷۵ درصد و میزان فقر بیش از ۹۰ درصد جمعیت رسیده است.
