طالبان در هرات از دو ماه پیش اقدام به بستن صرافیهای بدون جواز کرده و بیش از یک هزار دکان صرافی را مسدود کردهاند که این موضوع منجر به بیکاری هزاران تن شده است. صرافان بارها در مقابل دفتر والی طالبان در هرات تظاهرات کرده و خواستار بازگشایی دکانهای خود شدهاند. طالبان اعلام کردهاند که صرافان برای اخذ جواز باید شش میلیون و ۵۰۰ هزار افغانی به بانک مرکزی افغانستان پرداخت کنند، در غیر آن دکانهایشان بسته خواهد ماند.
شماری از صرافان دستفروش در هرات میگویند که طالبان در روزهای اخیر کار آنان را تعطیل کرده و خواستار اخذ جواز شدهاند. این صرافان اعلام کردهاند که طالبان مسلح از سه روز به این سو بیش از ۱۰۰ تن از آنها را بازداشت و به حوزههای امنیتی این گروه منتقل کردهاند. به گفته این صرافان، طالبان به آنان گفتهاند که یا جواز بگیرند و یا کارشان را تعطیل کنند. آنان همچنین تایید میکنند که طالبان پس از رهایی صرافان تعهد گرفتهاند که در صورت سرپیچی از دستور این گروه و ادامه کار، با مجازات مواجه خواهند شد.
فواد که در جوار «مارکیت خراسان» صرافی میکند، میگوید که درآمدش از این شغل بسیار اندک است و به سختی روزگارش را سپری میکند. او از فشار طالبان برای اخذ جواز و تهدیدات آنان بهشدت نگران است و میگوید که این اقدامات لقمه نانش را از او گرفته است. فواد میگوید که اگر توان اخذ جواز را میداشت، حاضر نبود روی سرک دستفروشی کند، بلکه شغل بهتری را انتخاب میکرد.
فواد میگوید: «صرافی دستفروشی برای من از روی مجبوریت است. من از صبح تا شام در گرمی و سردی نشستهام تا یک لقمه نان برای خانوادهام پیدا کنم، اما حالا طالبان این لقمه نان را از گلوی من و خانوادهام کشیدهاند.» او بهشدت از شرایط موجود ناامید است و به خطرات و مشکلاتی که با آن مواجه است، اشاره میکند.
این صراف میافزاید: «در دهن دروازه مارکیت خراسان بودم که طالبان آمدند و به همراه من ۲۰ تن دیگر را به رنجر سوار کردند و به حوزه امنیتی بردند. مسوول حوزه به ما گفت باید تعهد بدهید که پس از این، تا زمانی که جواز نگیرید، کار دستفروشی نکنید، وگرنه شما را زندانی میکنیم. او هشدار داد که اگر به کار خود بدون جواز ادامه دهید، جزای سختی در انتظار شماست و زندانی میشوید.»
صرافان دستفروش در هرات ادعا میکنند که طالبان با استفاده از افراد غیرنظامی، هویت آنها را شناسایی کرده و سپس به جنگجویان این گروه معرفی میکنند. به گفته آنها، پس از رهایی، برخی از صرافان در داخل شهر و برخی دیگر در فاصلههای دورتر از شهر رها شدهاند. این رویکرد، علاوه بر افزایش نگرانیها در مورد امنیت شخصی، به دلیل احساس ناامنی و بیاعتمادی در میان کسبهکاران تاثیر منفی گذاشته است.
فهیم، یکی دیگر از صرافان دستفروش در هرات، میگوید که بهگونه پنهانی کار میکرده است. او میافزاید که روز گذشته متوجه شده او و شماری دیگری، توسط افراد طالبان که با لباس شخصی حضور داشتند، شناسایی شدهاند. این صراف میگوید: «بهگونه پنهانی صرافی میکردم، چون دو روز پیش کار ما را منع کردند و شماری از رفیقهای ما را بازداشت کردند و از آنها تعهد گرفتند. حالا برای شناسایی صرافان طالبان با لباس شخصی میآیند و کسانی را که کار صرافی میکنند، شناسایی میکنند.»
فهیم میگوید: «وقتی طالب دست مرا گرفت و گفت که در رنجر بلند شو، هر چه بهانه کردم، قبول نکرد؛ چون دیده بودم که کسی که لباس شخصی داشت، معرفیام کرده بود. ما را بردند و اعتراف اجباری گرفتند و سپس به ساحه دشت حوض پیاده کردند و گفتند که جزای شما این است که تا شهر پیاده بروید.»
شعیب، صراف دیگری با گلوی پر از بغض میگوید: «بلایی نیست که از دست طالب بر سر ما نیامده باشد. از صبح تا شام به این طرف سرک و آن طرف سرک میگردیم تا ۲۰۰ افغانی پیدا کنیم که شب به خانه ببریم، این را هم طالب از ما گرفته است.»
این صراف دستفروش میافزاید: «به خانه چه ببرم؟ وقتی پول نباشد، نان خشک چگونه به اولاد خود تهیه کنم. این طالبان زندهگی را بر سر مردم جهنم ساختهاند. هر کس از هر شغل نان پیدا میکرد، طالب شغل و لقمهاش را گرفته است.»
صرافان دستفروش در هرات با ابراز نگرانی از وضعیت موجود، میگویند که با بستن دکانهای صرافی بدون جواز، بسیاری از این افراد بیکار شدهاند و به دلیل شرایط دشوار اقتصادی، ادامه کار برایشان ممکن نیست.
