کاهش کیفیت، سرعت پایین و قطعیهای پیدرپی انترنت در افغانستان، شماری از کاربران، بهویژه خبرنگاران و افرادی را که فعالیتهای روزانهشان به انترنت وابسته است، با مشکلات جدی روبهرو کرده است. آنان میگویند با وجود پرداخت هزینههای بلند برای بستههای انترنتی و خدمات وایفای، کیفیت این خدمات کاهش یافته و در بسیاری موارد پاسخگوی نیازهای آنان نیست. کاربران از تمام شدن زودهنگام بستهها، افزایش هزینهها و نبود پاسخگویی موثر از سوی شرکتهای مخابراتی شکایت دارند و میگویند ناپایداری انترنت، روند کاری، آموزشی و ارتباطی آنان را با اختلال مواجه کرده است.
سمیرا (مستعار)، یکی از خبرنگاران در کابل، میگوید کیفیت خدمات انترنت بهشدت کاهش یافته و با قطعی و وصلهای مکرر همراه است. او میافزاید: «این مشکل برای من که بهصورت آنلاین کار میکنم، دردسرهای جدی ایجاد کرده است. با وجود اینکه هر ماه هزینه وایفای را بهطور کامل پرداخت میکنم، بهدلیل اختلالهای پیدرپی ناچار میشوم همزمان از انترنت همراه نیز استفاده کنم تا کارها و گزارشهایم به تعویق نیفتد.»
این خبرنگار میگوید: «افزون بر این، حجم یا اعتبار وایفای نیز همواره زودتر از موعد به پایان میرسد و معمولاً ۱۰ تا ۱۵ روز پیش از زمان تمدید، دیگر قابل استفاده نیست. این وضعیت باعث افزایش هزینهها، اتلاف وقت و اختلال در انجام وظایف حرفهای من شده است؛ بهویژه برای خبرنگاران و افرادی که کار و درآمد روزانهشان به انترنت پایدار وابسته است.»
محمد، خبرنگار دیگر در کابل، میگوید: «قطعی و وصل مداوم انترنت، کیفیت و سرعت کار را نیز بهشدت تحت تاثیر قرار میدهد. در حرفه خبرنگاری، خبر باید در کوتاهترین زمان ممکن منتشر شود؛ اما بارها پیش آمده است که خبر را برای نشر آماده کردهام، ولی درست در همان لحظه وایفای قطع شده و انتشار آن با تأخیر مواجه شده است.»
این خبرنگار میافزاید: «یکی از مهمترین اصول خبرنگاری، سرعت در اطلاعرسانی است. اگر انتشار یک خبر به تاخیر بیفتد، تا حد زیادی ارزش و تاثیر خود را از دست میدهد. برای من بسیار مهم است که خبرها را پیش از سایر رسانهها منتشر کنم و اطلاعات دقیق و بهموقع را در اختیار مخاطبان قرار دهم؛ اما ضعف و ناپایداری انترنت بارها مانع انجام بهموقع این مسوولیت حرفهای شده است.»
نرگس (مستعار)، باشنده کابل، میگوید: «در چند روز گذشته کیفیت انترنت خیلی خوب بود؛ اما امروز کیفیت آن کمی خراب شده و اصلاً درست کار نمیکند. من نمیتوانم بگذارم کارهایم به تاخیر بیفتد، به همین خاطر برای خودم ماهانه ۸۰۰ افغانی انترنت همراه نیز فعال میکنم. این وضعیت واقعاً دشوار است، چون هم هزینه وایفای را میپردازم و هم مجبورم انترنت گوشیام را فعال نگهدارم.»
غزل (مستعار)، باشنده هرات، میگوید: «قیمت بستههای انترنت واقعاً بالاست، اما کیفیت و سرعت آن بسیار پایین است. بستهها حتا با مصرف عادی نیز زودتر از موعد به پایان میرسند و گاهی هم بدون هیچ دلیل مشخصی از اعتبار حساب مشترکان پول کسر میشود. واقعاً تا چه زمانی مردم باید هزینههای اضافی بپردازند، اما خدمات بیکیفیت دریافت کنند؟ چرا هیچ نهادی شرکتهای مخابراتی را پاسخگو نمیکند؟»
اویستا (مستعار)، باشنده کابل، میگوید: «ما از انترنت وایفای استفاده میکنیم و ماهانه یکهزار و ۱۰۰ افغانی هزینه میپردازیم. در مجموع، پس از سقوط افغانستان به دست طالبان، کیفیت انترنت بهشدت کاهش یافته و دیگر کیفیت مطلوبی ندارد. بهویژه زمانی که بخواهیم یک ویدیو را دانلود یا آپلود کنیم، انترنت بهدرستی کار نمیکند. پیش از این، شرکتهای خصوصی خدمات بهتری ارایه میکردند؛ اما اکنون به آنها اجازه فعالیت نمیدهند. در حال حاضر، بیشتر خدمات انترنتی را افغانتلکام به مردم ارائه میکند. چند ماه میشود که به شرکتهای خصوصی اجازه فعالیت داده نشده است. فکر میکنم برخی شرکتهایی که قراردادشان هنوز اعتبار دارد، همچنان فعالیت میکنند؛ اما در مجموع، کیفیت و پاسخگویی شرکتها نیز متفاوت است.» به گفته او، قرارداد شرکت «نت زون» نیز به پایان رسیده و طالبان قراردادهای جدیدی با این شرکتها امضا نمیکنند؛ اما او دلیل این تصمیم را نمیداند.
این باشنده کابل میگوید: «فعلاً از شبکه مخابراتی روشن برای انترنت استفاده میکنم؛ اما سرعت آن بسیار ضعیف است و بستههای انترنتی آن نیز قیمت بالایی دارد. بسته ۲۰ گیگابایتی که باید برای یک ماه کافی باشد، حتا به اندازه ۱۰ گیگابایت هم کار نمیدهد.»
این نگرانیها در حالی مطرح میشود که وزارت مخابرات طالبان روز دوشنبه، ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵، شرکتهای مخابراتی داخلی را فراخوانده و به آنان گفته بود که براساس دستور شفاهی هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، فیبر نوری در سراسر افغانستان قطع شود.
همچنان، وزارت مخابرات طالبان سال گذشته اعلام کرده بود که هزینه یک گیگابایت انترنت که پیش از آن ۱۱۰ افغانی بود، به ۹۵ افغانی کاهش یافته و هزینه تماسها و پیامها نیز تا ۵۰ درصد کاهش یافته است.






