شماری از باشنده‌گان کابل می‌گویند پس از اقدام طالبان مبنی بر قطع انترنت فایبر نوری در افغانستان، کیفیت خدمات انترنتی در کشور کاهش یافته است. آنان می‌افزایند که این کاهش خدمات روند فعالیت‌های روزمره‌شان را مختل کرده است. به گفته آنان، بارها این چالش را با شرکت‌های ارایه‌دهنده انترنت در میان گذاشته‌اند، اما شرکت‌ها «وجود فیلترها و محدودیت‌های اخیر طالبان» را دلیل ناتوانی در بهبود خدمات عنوان کرده‌اند. همچنین، به گفته باشنده‌گان کابل، شرکت‌های مخابراتی در افغانستان در برابر شکایت‌ها پاسخ‌گو نیستند و هیچ اقدام موثری برای بهبود پوشش و کیفیت خدمات انجام نمی‌دهند.
شماری از این باشنده‌گان در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گویند با وجود پرداخت هزینه‌های بلند برای انترنت، خدمات بسیار ضعیف و بی‌کیفیت دریافت می‌کنند. به گفته آنان، بازار مخابراتی کشور توسط چند شرکت محدود کنترل می‌شود و نبود رقابت سالم، انگیزه‌ای برای بهبود خدمات یا کاهش هزینه‌ها باقی نگذاشته است.
سکینه، یکی از آموزگاران مکتب‌های خصوصی، از کیفیت پایین خدمات انترنت در افغانستان شکایت دارد. او می‌گوید برای دانش‌آموزانش ویدیوهای آموزشی دانلود می‌کند و این کار به‌دلیل سرعت کم انترنت ساعت‌ها طول می‌کشد.
این آموزگار می‌افزاید: «من ماهانه ۷۰۰ افغانی انترنت می‌خرم و بسته ماهانه افغان بیسیم را فعال می‌کنم، اما سرعت انترنت خیلی پایین است. در خانه هم وای‌فای داریم و برای آن ۱۱۰۰ افغانی پرداخت می‌کنم، ولی کیفیت آن بسیار ضعیف شده است. بعد از همان قطع ۴۸ ساعته انترنت دیگر انترنت سرعت قبلی خود را ندارد. چندین بار شکایت کرده‌ایم، اما کسی واقعاً پاسخ‌گو نیست. یک روز مجبور شدم تا ساعت سه بعدازظهر سه بار تماس بگیرم و دلیل اختلال را بپرسم، اما می‌گفتند این وضعیت عادی است چون فایبرها که وصل شده‌اند، مشکل دارند.»
این باشنده کابل می‌گوید: «حتا وقتی انترنت را فعال می‌کنیم، سیستم قسمی است که باید در همان تاریخ و ساعت ختم شود؛ اما بعد از همان قطع انترنت حالا انترنت من با وجود این‌که بسته نامحدود است سه الی چهار روز پیش ختم می‌شود. نمی‌دانم شرکت‌های ارایه‌دهنده چه سیستمی دارند، اما این مشکل هر روز و هر ماه تکرار می‌شود، با وجود این‌که بسته‌های ما نامحدود هستند. وقتی شکایت می‌کنیم، می‌گویند در افغانستان این مشکلات طبیعی است.»
احمد سعادت، یکی دیگر از باشنده‌گان کابل، می‌گوید که سرعت و کیفیت انترنت در افغانستان حتا با کشورهای همسایه قابل مقایسه نیست. او اضافه می‌کند که محدودیت‌های طالبان بر شبکه‌های اجتماعی این وضعیت را بدتر کرده است.
آقای سعادت می‌گوید: «پس از قطع دو روزه انترنت از سوی طالبان سرعت انترنت کاهش یافته، و محدودیت‌های را که بر شبکه‌های اجتماعی وضع کردن هزینه استفاده ما را افزایش داد، زیرا مجبوریم برای دسترسی به فیسبوک و سایر شبکه‌های اجتماعی از فیلترشکن استفاده کنیم. این کار مصرف انترنت را بالا می‌برد و سرعت را هم کاهش می‌دهد. اما نکته‌ای که بیش از همه نگران‌کننده است، افزایش هزینه‌هاست. در شرایطی که فقر بر جامعه حاکم است، این هزینه‌ها فشار زیادی بر مردم وارد می‌کند. از طالبان می‌خواهم که برای حل این چالش اقدام جدی کنند و هزینه انترنت به ۱۰ افغانی کاهش دهند، زیرا حتی همین ۱۰ افغانی هم برای بسیاری از مردم قابل تأمین نیست.»
سلطان علی، یکی دیگر از باشنده‌گان کابل، سیستم مخابراتی در افغانستان را یکی از ناکارآمدترین سیستم‌ها می‌داند. او می‌گوید: «هیچ تلاشی صورت نگرفته که بخش مخابرات کشور به یک بخش کارآمد تبدیل شود. شرکت‌های خصوصی مخابراتی که در افغانستان فعالیت دارند، از خلاهای موجود سوءاستفاده می‌کنند؛ بهای انترنت را افزایش می‌دهند و سرعت آن هم‌چنان پایین است و حتا در برخی مناطق آنتن‌دهی درست انجام نمی‌شود. من به‌عنوان یک استفاده‌کننده از خدمات مخابراتی، از وضعیت فعلی بسیار ناراضی هستم و معتقدم که باید اقدامات جدی برای بهبود این خدمات انجام شود.»
شماری از پناه‌جویان افغانستان در پاکستان می گویند که آنان با بهای کم‌تر از بسته‌های که در افغانستان است انترنت دریافت می کنند.
انیلا، یکی از مهاجران در پاکستان، می‌گوید: «در سه سالی که من در پاکستان بوده‌ام، سرعت و هزینه انترنت یا وای‌فای بسیار متفاوت از افغانستان است. سرعت انترنت در پاکستان بالاست و هزینه آن کم است. در مقایسه با انترنت افغانستان، وضعیت پاکستان قابل مقایسه نیست. من در افغانستان نیز با انترنت سر و کار داشتم و درس‌های آنلاین می‌خواندم، به ویژه در زمان کرونا و طالبان، اما اکثر مواقع نمی‌توانستم در صنف‌ها شرکت کنم یا وظایفم را انجام دهم.»
در همین حال، شماری از کارشناسان تکانولوژی می‌گویند وضعیت کنونی انترنت در افغانستان نتیجه ترکیبی از کمبود زیرساخت‌های اساسی، محدودیت‌های دولتی و فقدان رقابت میان شرکت‌های ارایه‌دهنده خدمات است. آنان تاکید می‌کنند که بدون سرمایه‌گذاری گسترده در شبکه‌های فیابر نوری و ارتقای زیرساخت‌ها، نمی‌توان انتظار بهبود سرعت و کیفیت انترنت را داشت.
فرهاد فخری، کارشناس تکناولوژی، می‌گوید که در شرایط کنونی راه‌کار دقیقی برای بهبود خدمات انترنتی وجود ندارد. او به باشنده‌گان کابل پیشنهاد می‌کند از خدمات انترنت وایرلس و فایبر نوری استفاده کنند.
فخری می‌افزاید: «در افغانستان شرکت‌های زیادی برای رقابت در حوزه انترنت وجود ندارد؛ تعداد شرکت‌ها محدود است و رقابت خاصی شکل نگرفته است. تمرکز دولت نیز روی این بخش نیست. به همین دلیل، شرکت‌ها بهای انترنت را افزایش می‌دهند. نبود زیرساخت‌های اساسی و کمبود رقابت در حوزه انترنت باعث شده قیمت‌ها بالا رفته و کیفیت خدمات پایین بیاید.»
در حال حاضر، بهای ماهانه انترنت در یکی از شبکه‌های مخابراتی افغانستان بین ۶۰۰ تا ۲۵۰۰ افغانی است. بسته‌های روزانه نیز با نرخ‌های متفاوت عرضه می‌شوند که ارزان‌ترین آن ۱۵ افغانی است. کم‌ترین بهای بسته مکالماتی ماهانه در یکی از این شبکه‌ها ۱۳۵ افغانی است. کم‌ترین هزینه خدمات انترنت فایبرنوری از ۵۰۰ افغانی شروع و تا ۴ هزار و بالاتر از آن نظر به بسته‌ها متفاوت است.
با وجود افزایش شکایت‌ها، اداره تنظیم خدمات مخابراتی افغانستان (اترا) که تحت کنترل طالبان است، تا کنون واکنش جدیدی در این زمینه نشان نداده است. پیش‌تر اعلام کرده بود که برای کاهش هزینه‌های انترنت و بهبود کیفیت خدمات تلاش خواهد شد.
در حال حاضر، حدود شش شرکت مخابراتی در افغانستان فعالیت می‌کنند. اترا پیش‌تر اعلام کرده بود که ۲۶ میلیون سیم‌کارت فعال و ۱۳ میلیون کاربر انترنت در کشور وجود دارد.
