در حالی‌که سال تحصیلی جدید در دانشگاه‌های پاکستان آغاز شده است، صدها دانشجوی افغانستان که در چارچوب بورسیه‌های تحصیلی جدید پذیرفته شده‌اند یا برای تعطیلات تابستانی به کشور بازگشته بودند، به‌دلیل توقف روند صدور ویزای تحصیلی از سوی پاکستان، در بلاتکلیفی به‌سر می‌برند. این دانشجویان با ابراز نگرانی شدید می‌گویند که این تاخیر طولانی نه‌تنها فرصت‌های تحصیلی‌شان را در معرض خطر قرار داده، بلکه اعتماد به روند اعطای بورسیه‌های تحصیلی پاکستان را نیز زیر سوال برده است. آنان می‌افزایند زمانی که برای دارنده‌گان بورسیه ویزا صادر نمی‌شود، اعطای بورسیه چه معنایی دارد؟ به باور دانشجویان، این وضعیت به اعتبار و نیت پاکستان در قبال دانشجویان خارجی، آسیب می‌رساند.
دانشجویان افغانستان مقیم پاکستان که برای سپری‌کردن رخصتی‌های تابستانی به کشور بازگشته‌اند، اکنون به‌دلیل توقف روند صدور ویزای تحصیلی، به‌شدت نگران ادامه تحصیل خود هستند. آنان می‌گویند که به‌دلیل عدم صدور ویزا، نتوانسته‌اند به صنف‌های درسی‌شان در پاکستان بازگردند. به گفته آنان، صدور ویزای تحصیلی در صلاحیت وزارت داخله پاکستان است، اما به‌دلایل نامشخص، این روند از حدود چهار ماه پیش متوقف شده و تا کنون هیچ پاسخی دریافت نکرده‌اند.
حیات (مستعار)، یکی دیگر از دانشجویان می‌گوید: «ما برای تعطیلات به افغانستان آمدیم، اما حالا که می‌خواهیم برگردیم، برای ما ویزا صادر نمی‌کنند. هر بار تلاش می‌کنیم با HEC یعنی مسوولان بورسیه تماس بگیریم، با بی‌اعتنایی روبه‌رو می‌شویم و هیچ پاسخی دریافت نمی‌کنیم. در حال حاضر، بیش از ۲۰۰ تن از ما هنوز ویزا نداریم و از سوی دانشگاه‌ها تحت فشار هستیم؛ ممکن است از دانشگاه حذف شویم.»
این دانشجو می‌افزاید: «چند روز پیش، برخی از دوستانم به‌دلیل طولانی‌شدن روند صدور ویزا قصد داشتند به‌طور غیرقانونی وارد پاکستان شوند، اما یکی از آن‌ها در آن‌سوی مرز توسط پولیس مرزی هدف تیراندازی قرار گرفت و زخمی به افغانستان بازگشت. اگر وضعیت همین‌طور ادامه یابد و ویزا صادر نشود، همه ما ناچار خواهیم شد به‌طور غیرقانونی وارد پاکستان شویم و حتا خطر مرگ را بپذیریم، چون دیگر هیچ امیدی برای‌مان باقی نمانده است.»
حیات تاکید می‌کند که بیش از یک ماه از آغاز درس‌های‌شان گذشته، اما هنوز مشخص نیست که چه زمانی می‌توانند در صنف‌های درسی خود حاضر شوند. او هشدار می‌دهد که اگر این وضعیت ادامه یابد و نتوانند به موقع به دانشگاه بازگردند، احتمال دارد که از سیستم آموزشی حذف شوند و فرصت شرکت در امتحانات را از دست بدهند.
همزمان شماری از دانشجویانی که در مقطع دکترا و کارشناسی ارشد در چارچوب بورسیه‌های علامه محمد اقبال لاهوری پذیرفته شده‌اند، می‌گویند که بیش از ۵۰ روز پیش برای دریافت ویزای تحصیلی به سفارت پاکستان در کابل درخواست داده‌اند، اما تا کنون ویزاهای‌شان صادر نشده است. آنان می‌افزایند که صنف‌های درسی در دانشگاه‌های پاکستان آغاز شده و ادامه این تاخیر ممکن است موجب از دست رفتن فرصت‌های تحصیلی‌شان شود. این دانشجویان از سفارت پاکستان در کابل و کمیسیون عالی تحصیلات پاکستان (HEC) خواستار تسریع در روند صدور ویزاها شده‌اند تا فرصت‌های تحصیلی‌شان از بین نرود.
امید (مستعار)، یکی از دانشجویانی که در مقطع دکترا در چارچوب بورسیه تحصیلی پاکستان پذیرفته شده، می‌گوید که بیش از ۵۰ روز است در انتظار دریافت ویزای دانشجویی به‌سر می‌برد، اما تا کنون ویزایی برای او صادر نشده است. او می‌افزاید که حدود یک ماه از آغاز صنف‌های درسی گذشته و وضعیت آن‌ها همچنان نامشخص است. این دانشجویان نگرانند که در صورت ادامه این تاخیر، از ادامه تحصیل محروم شوند.
کمال‌الدین (مستعار) می‌گوید: «من در بورسیه علامه اقبال لاهوری در مقطع دکترا پذیرفته شده‌ام، اما یک ماه می‌شود که برای دریافت ویزای دانشجویی درخواست داده‌ام و تا کنون خبری از صدور ویزا نیست. ما تقریباً ۲۴ نفر در مقطع دکترا هستیم که هنوز ویزای‌مان صادر نشده است. همچنین، ۴۰ نفر دیگر در مقطع کارشناسی ارشد نیز پذیرفته شده‌اند که آن‌ها هم همچنان در انتظار ویزا هستند و هیچ پاسخی دریافت نکرده‌اند.»
این دانشجویان چه آنان که به‌تازه‌گی در دانشگاه‌های پاکستان پذیرفته شده‌اند و چه کسانی که پیش‌تر مشغول تحصیل بوده و برای سپری‌کردن رخصتی‌های تابستانی به افغانستان بازگشته‌اند از دولت پاکستان می‌خواهند هرچه زودتر به مشکل‌شان رسیده‌گی کند. به گفته آنان، وقتی این کشور برای دانشجویانی که در دانشگاه‌های آن مشغول تحصیل هستند ویزا صادر نمی‌کند، نباید از اعطای بورسیه سخن بگوید.
این دانشجویان در حالی در افغانستان گیرمانده‌اند که محمد صادق، نماینده ویژه پاکستان برای افغانستان، اعلام کرده است دولت این کشور مهلت ثبت‌نام برای بورسیه «علامه محمد اقبال» (مرحله سوم) را برای دانشجویان افغانستان تمدید کرده است. به گفته او، این تصمیم به‌دلیل قطع انترنت در سراسر افغانستان اتخاذ شده تا فرصت بیش‌تری برای ثبت‌نام دانشجویان افغانستان فراهم شود.
دولت پاکستان در ماه جولای سال جاری میلادی روند تمدید ویزای پناه‌جویان افغانستان را متوقف کرده و پس از آن، شماری از پناه‌جویان برای جلوگیری از اخراج اجباری، اقدام به درخواست ویزای تحصیلی کرده‌اند. با این حال، این روند نیز متوقف شده و در حال حاضر هزاران تن از شهروندان افغانستان در پاکستان، به‌دلیل پایان یافتن مهلت اقامت‌شان، در معرض اخراج اجباری قرار دارند. دولت پاکستان تا کنون هیچ پاسخی به این پناه‌جویان ارایه نکرده و در عوض، روند بازداشت و اخراج اجباری را تشدید کرده است.
