صنعتکاران قندهار میگویند که کمبود برق در این ولایت بر فعالیتهای صنعتی و کسبوکارها تاثیر منفی گذاشته است. آنان میافزایند که در شهرک صنعتی قندهار، پیشتر نزدیک به ۴۰۰ کارخانه فعالیت میکردند، اکنون بیش از دو سوم کارخانهها تعطیل شدهاند و کارخانههای باقیمانده نیز با خطر تعطیلی روبهرو هستند.
حاجی عبدالولی (مستعار)، مسوول پنج کارخانه، میگوید که طالبان در پنج سال گذشته، بهجای کمک به صنعتکاران برای راهاندازی کارخانههای جدید، مشکلات بیشتری برای آنان ایجاد کردهاند.
عبدالولی میافزاید که پیش از این، حدود ۴۰۰ کارخانه در این شهرک صنعتی فعالیت میکردند، اما در دو سال اخیر حدود ۲۸۰ کارخانه تعطیل شدهاند. به گفته او، ۱۰ کارخانه بهگونه موقت فعالیت دارند و کارخانههای فعال باقیمانده نیز فعالیتهای خود را تا ۵۰ درصد کاهش دادهاند.
به گفته او، نبود برق، دشواری دسترسی به مواد خام و نبود بازار مناسب برای فروش محصولات تولیدشده، از عوامل اصلی تعطیلی کارخانهها در این شهرک صنعتی هستند. او تاکید میکند که طالبان بهجای حمایت از سرمایهگذاران، مشکلات بیشتری برای آنان ایجاد میکنند و به بهانههای مختلف از آنها پول میگیرند.
این صنعتکار میگوید: «در سالهای اخیر شمار کارخانههای ما به ۴۰۰ واحد میرسید، اما برق وجود ندارد و بازار فروش محصولات تولیدی نیز نداریم. مالیات زیادی گرفته میشود و به همین دلیل، اکنون تنها شمار محدودی از کارخانهها باقی ماندهاند و بقیه تعطیل شدهاند. اگر وضعیت به همین شکل ادامه یابد، شما خودتان خواهید دید که در اینجا تنها چند کارخانه انگشتشمار باقی میمانند و بقیه هم تعطیل خواهند شد. هیچکس نیست که صدای ما را بشنود.»
محمدصادق، یکی از سرمایهگذاران، میگوید که نبود برق پایدار و محدودبودن زمان دسترسی به آن، روند تولید را کُند کرده، هزینهها را افزایش داده و شماری از کارخانهها را وادار ساخته است که فعالیتهای خود را کاهش دهند یا بهگونه کامل متوقف کنند.
این سرمایهگذار میافزاید که قندهار یکی از مراکز مهم تجارتی و صنعتی افغانستان به شمار میرود، اما کمبود برق، ادامه فعالیت کارخانههای تولیدی و کسبوکارهای کوچک و بزرگ را روزبهروز دشوارتر ساخته است. به گفته او، در حال حاضر، برق بند کجکی بهگونه کامل قطع شده و برق مورد نیاز این ولایت تنها برای ساعات محدودی از طریق جنراتورهای دیزلی تامین میشود؛ برقی که نیازهای صنعتکاران را برآورده نمیسازد.
صادق میگوید: «برق کجکی بهگونه کامل قطع شده است. برق دیزلی که در اینجا وجود دارد، برای مدت محدودی به ما میرسد و سپس آن را به خانههای مردم وصل میکنند. بعد از آن، به نوبت دوباره برق را به ما میدهند. گاهی همان برق هم پیهم قطع میشود. با هر بار قطعشدن برق، تمام سیستم ما خاموش میشود و سپس باید دوباره آن را روشن کنیم.»
امینالله، مسوول یکی از کارخانههای تولید غذای کودک در شهرک صنعتی قندهار، میگوید که کمبود برق فعالیتهای تولیدی این کارخانه را با مشکلات جدی مواجه کرده است. به گفته او، این کارخانه در هر ۴۸ ساعت تنها سه تا چهار ساعت برق دارد.
این مسوول کارخانه تولیدی میافزاید که برای ادامه فعالیت کارخانه در ساعات باقیمانده، ناگزیر است از جنراتورهای دیزلی استفاده کند. به گفته او، افزایش بهای سوخت نیز هزینههای تولید را بالا برده و باعث شده است که تولید محصولات برای آنان گرانتر تمام شود. به گفته او، حدود ۸۰ درصد صنعتکاران قندهار تلاش میکنند کسبوکارهای خود را به کابل یا کشورهای همسایه انتقال دهند، زیرا ادامه فعالیت کارخانهها در شرایط کنونی برای آنان دشوار شده است.
امینالله میافزاید: «ما صنعتکاران در حال حاضر بیش از هر چیز به برق نیاز داریم. ۲۰ سال صبر کردیم، دیگر نمیشود. هم سرمایهگذاری کردهایم و هم برای تامین برق بارها التماس کردهایم. ۲۰ بار به ما وعده داده شد، اما هیچ نتیجهای نداشت. از برق هلمند برای ما یاد میکردند و میگفتند که ساخته میشود، اما آن هم ساخته نشد.»
یکی از اعضای اتحادیه کارخانههای صنعتی قندهار که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، میگوید: «در اینجا نزدیک به پنج هزار و ۵۰۰ نفر کار میکردند، اما با تعطیلی کارخانهها، اکثریت بیکار شدهاند و سرنوشت آنان معلوم نیست. براساس اطلاعاتی که جمعآوری کردهایم، حدود سه هزار نفر بیکار شدهاند و پشت سر هر یک از این افراد، یک خانواده قرار دارد.»
محمدشریف، یکی از جوانانی که در شهرک صنعتی قندهار کار میکرد، میگوید که در یکی از کارخانههای این شهرک مصروف کار بود، اما آن کارخانه پنج ماه پیش تعطیل شد و او نیز بیکار گردید. او میافزاید که تامین هزینههای زندهگی ۱۱ عضو خانوادهاش بر عهده اوست و اکنون با مشکلات اقتصادی زیادی روبهرو است.
این جوان میگوید: «مشکلات بسیار زیادی داریم. پنج ماه میشود که از کار برکنار شدهام و نمیدانم چگونه میتوانم در جای دیگری کار پیدا کنم. کارخانههای زیادی مانند کارخانه ما نیز تعطیل شدهاند.»
در همین حال، سیدسرور امانی، مسوول تجارت و صنعت قندهار، قطع طولانیمدت برق را یکی از مشکلات بزرگ صنعت این ولایت میداند و میگوید که باید برای حل اساسی این مشکل چارهای سنجیده شود. او میگوید که حدود ۳۰۰ کارخانه در قندهار به ۱۰۰ مگاوات برق نیاز دارند، اما در حال حاضر تنها ۴۰ مگاوات برق از طریق سیستمهای خورشیدی و جنراتورها تامین میشود و کمبود برق همچنان به ۵۰ مگاوات میرسد. به گفته او، هزینه تولید هر کیلوواتساعت برق از طریق جنراتور بین ۳۰ تا ۴۰ افغانی است، در حالی که بهای برق در ولایتهای دیگر حدود هفت افغانی است.
اتاق صنعتکاران قندهار میگوید که ۹۰ درصد کارهای پروژه اتصال برق وارداتی تکمیل شده است، اما اگر مشکل برق حل نشود، توسعه صنعت در این ولایت با چالشهای جدی روبهرو خواهد شد.
این در حالی است که عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی طالبان، در ماه سپتامبر گذشته، در نشستی در قندهار از سرمایهگذاران این ولایت انتقاد کرده و گفته بود که آنان در قندهار سرمایهگذاری نمیکنند.
بند کجکی در ولایت هلمند، یکی از مهمترین منابع تامین برق قندهار به شمار میرود. در سال ۱۳۸۷ خورشیدی، حدود پنج هزار تن از نیروهای ارتش امریکا و نظامیان پیشین افغانستان، پس از سفری پنجروزه و درگیری با طالبان، موفق شدند یک توربین تولید برق را به بند کجکی برسانند.




