شماری از استادان و دانشجویان دانشگاه قندهار می‌گویند که نظارت و فشارهای شدید و دوام‌دار محتسبان طالبان، فضای اکادمیک و علمی این دانشگاه را به‌شدت تحت تاثیر قرار داده است. به گفته آنان، محتسبان طالبان به‌طور مداوم بخش‌های اداری و صنف‌های درسی را از نظر ریش، کلاه و دستار استادان و دانشجویان نظارت می‌کنند و کسانی را که از این اصول طالبان پیروی نکنند، با برخوردهای سخت‌گیرانه روبه‌رو می‌سازند.
وزارت تحصیلات عالی تحت کنترل طالبان، در اقدامی تازه، بار دیگر به استادان و کارمندان اداری دانشگاه قندهار هشدار داده است که در آزمون قانون امر به معروف و نهی از منکر این گروه شرکت کنند.
منابع در این دانشگاه می‌گویند که محتسبان وزارت امر به معروف و نهی از منکر به تمام استادان و کارمندان اداری این دانشگاه گفته‌اند که در آغاز هفته از آنان درباره این قانون آزمون گرفته خواهد شد. به گفته منابع، از استادان و کارمندان خواسته شده است که مواد و احکام این قانون را به‌طور کامل حفظ کنند تا بتوانند به پرسش‌های محتسبان پاسخ دهند. آنان می‌گویند که این آزمون به‌صورت شفاهی برگزار خواهد شد.
صفی (مستعار)، استاد دانشگاه قندهار، می‌گوید: «ما در آغاز سال تحصیلی قرار داریم. برنامه‌های درسی و امور مربوط به آن باید از همین ابتدا به‌گونه‌ای منظم تنظیم شوند تا بتوانیم در جریان سال به اهداف تعیین‌شده دست یابیم. اما طالبان با چنین اقدامات غیرضروری، تمام این روند را مختل می‌کنند. این اقدامات تنها با هدف تحقیر استادان انجام می‌شود؛ اکنون یک استاد پوهاند باید به پرسش‌های یک محتسب بی‌سواد پاسخ بدهد.»
منابع می‌گویند که دو بخش جداگانه به نامهای دعوت و ارشاد و احکام و فرامین طالبان در این دانشگاه ایجاد شده‌اند. به گفته منابع، هفت محتسب طالبان از طریق این دفتر بر استادان و دانشجویان نظارت می‌کنند. این محتسبان به‌طور مداوم به بخش‌های اداری و صنف‌های درسی سر می‌زنند و ظاهر، لباس، ریش، کلاه و دستار استادان و دانشجویان را بررسی می‌کنند.
منابع ادعا می‌کنند که اگر استادی یا دانشجویی در صنف کلاه یا دستار بر سر نداشته باشد، یا ریش او مطابق معیارهای تعیین‌شده طالبان نباشد، محتسبان با او برخورد توهین‌آمیز و تحقیرکننده می‌کنند.
گُل (مستعار) دانشجو، می‌گوید: «ما با دقت به درس استاد گوش می‌دهیم، اما ناگهان چند محتسب بدون اجازه وارد صنف می‌شوند. تمام توجه ما به درس استاد است، ولی با ورود محتسبان همه‌چیز مختل می‌شود. آنان ظاهر استاد و دانشجویان را بررسی می‌کنند تا ببینند چه کسی بدون کلاه یا دستار در صنف نشسته یا ریش خود را کوتاه کرده است. آنان بر سر مسایل بسیار کوچک از کلمات توهین‌آمیز استفاده می‌کنند و دانشجویان صنف را تحقیر می‌کنند.»
منابع دانشگاه همچنین می‌افزایند که سه ملا در بخش احکام و فرامین فعالیت می‌کنند که مستقیماً از سوی دفتر ملا هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان، گماشته شده‌اند و به‌گونه‌ای جداگانه بر فعالیت‌های استادان و کارمندان اداری دانشگاه نظارت می‌کنند. به گفته منابع، این افراد به‌ویژه استفاده استادان و کارمندان اداری از تلفن‌های هوشمند و مسایل مشابه را زیر نظر دارند و گاهی جیب‌های آنان و میزهای بخش‌های اداری را نیز تلاشی می‌کنند.
شفیع (مستعار)، یکی دیگر از استادان دانشگاه قندهار، می‌گوید که فشارهای جاری طالبان، نظام آکادمیک این دانشگاه را با مشکلات جدی روبه‌رو کرده است. به گفته او، تلاش برای اجرای سیاست‌های سخت‌گیرانه طالبان از طریق زور و فشار بر استادان و دانشجویان، زمینه پژوهش را محدود کرده و کیفیت آموزش را کاهش می‌دهد.
دانشجویان دانشگاه قندهار که از ولایت‌ها و ولسوالی‌های دوردست به این دانشگاه آمده‌اند، از مشکلات خود در زمینه دسترسی به خوابگاه، مواد غذایی و دریافت اعاشه بدیل نیز شکایت دارند.
متین(مستعار)، دانشجوی این دانشگاه، می‌گوید که نه امکانات کافی در خوابگاه وجود دارد و نه به مشکلات دانشجویانی که از امکانات خوابگاه محروم‌اند، به‌موقع رسیده‌گی می‌شود. او می‌گوید: «دانشجویانی که در خوابگاه اقامت دارند نیز از کیفیت مواد غذایی شکایت می‌کنند. دانشجویانی مانند من که از امکانات اقامت در خوابگاه محرومند، برای دریافت اعاشه بدیل با مشکلات زیادی روبه‌رو هستند. گاهی فورم‌های مربوط به ما را به بهانه نداشتن ریش رد می‌کنند و گاهی هم کلاه و دستار را به‌عنوان معیار مطرح می‌سازند. به چنین جایی دیگر نمی‌توان مرکز آکادمیک گفت.»
یافته‌های روزنامه ۸صبح نشان می‌دهد که این مشکل تنها به دانشگاه قندهار محدود نمی‌شود. براساس اظهارات استادان و دانشجویان در دانشگاه‌های مختلف، مواردی از تبعیض، توهین و نظارت مداوم مسوولان طالبان و محتسبان وزارت امر به معروف و نهی از منکر بر استادان و دانشجویان گزارش شده است.
به باور استادان و دانشجویان، وظیفه اصلی دانشگاه‌ها باید گسترش دانش، انجام پژوهش، تقویت تفکر انتقادی و ارتقای ظرفیت‌های حرفه‌ای باشد؛ اما به گفته آنان، نظارت مداوم بر ظاهر، لباس و سایر مسایل شخصی، محیط علمی دانشگاه‌ها را از مسیر اصلی خود منحرف کرده است.
گفته می‌شود که دانشگاه قندهار، واقع در بخش غربی شهر قندهار و ناحیه نهم، دارای ۱۲ دانشکده، حدود چهار هزار دانشجو و بیش از ۳۰۰ استاد است.
