طالبان در بدخشان به مردان جوان که تنبان فراخ و پاچهکلان میپوشند هشدار دادهاند که از پوشیدن این نوع لباس خودداری کنند. یک عضو این گروه بهتازهگی چند تنبان را در فضای باز به آتش کشیده و از آن نیز فلم گرفته است. این عضو طالبان به باشندهگان بدخشان هشدار داده است که کسانی که تنبان فراخ بپوشند، در ایستهای بازرسی این گروه متوقف شده و تنبانهایشان به آتش کشیده خواهد شد. باشندهگان بدخشان این اقدام طالبان را توهین به کرامت انسانی و تحقیر عمومی مردم عنوان کرده و میگویند که چنین برخوردهایی در ادامه اقدامات خودسرانه و دادگاههای صحرایی این گروه صورت میگیرد. به گفته آنان، طالبان به ارزشهای انسانی باور ندارند و برای جلب رضایت هیبتالله، از اعمال محدودیت، سرکوب و تحقیر مردم دریغ نمیکنند. آنان تاکید میکنند که اندازهگیری ریش مردان، اجباریکردن استفاده از لنگی و کلاه، و سایر محدودیتها و ممنوعیتهای اعمالشده از سوی طالبان، زندهگی روزمره مردم را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و آزادیهای فردی آنان را نابود کرده است.
طالبان در ادامه اعمال محدودیتهای گسترده بر زنان و مردان افغانستان، بهتازهگی در بدخشان تنبان برخی از باشندهگان را بهدلیل فراخ بودن پاچههای آن از تنشان بیرون کرده و به آتش کشیدهاند. این گروه همزمان از صحنه آتش زدن تنبانهای باشندهگان ویدیو تهیه کرده و آن را نیز نشر کردهاند.
منابع میگویند فردی که تنبان چند مرد جوان را به آتش کشیده است، جلیل صدیقی نام دارد و عضو بخش جنایی قوماندانی امنیه این گروه است. او در این ویدیو هشدار میدهد: «سلیقههای جدید که یک پارچه ایزار ۸ تا ۱۲ متر است، به ملت و وطندارها یادآوری کردیم. در چکپاینت لباسشان را تبدیل کردیم، اما دوباره حرف ما را نشنیدند. بهخاطر اصلاحات، این کار را انجام دادیم. اگر اصلاح نکنند، مجبور یک راه دیگر بسنجیم.»
با این حال، شماری از باشندهگان بدخشان در واکنش به این اقدام طالبان میگویند که این گروه، با وجود گذشت پنج سال از سلطهشان، هنوز با مظاهر تمدن شهری و نشانههای جهان مدرن در ستیز است. به گفته آنان، این رویکرد در سطوح مختلف ادامه دارد و شکستن تلفنهای همراه و سوزاندن تنبانهای فراخ مردم، مداخله مستقیم این گروه در حوزه خصوصی و زندهگی شخصی افراد محسوب میشود.
محمد (مستعار)، یک باشنده بدخشان، میگوید: «این اقدام توهین آشکار است. اینها از درماندهگی و بیچارهگی مردم سوءاستفاده میکنند، در یک فضای عمومی تنبان مردم را به آتش میزنند؛ آیا تحقیر بدتر از این ممکن است؟ مردم تا این اندازه بدبخت شدهاند که اختیار لباس پوشیدنشان را ندارند و اگر بپوشند، از سوی طالبان چنین با آنان برخورد میشود.»
بازگل (مستعار)، باشنده دیگر بدخشان، میگوید: «به ریش ما کار دارند، به موی ما کار دارند، تلفنهای همراه را میشکنند، اما با تلفن دیگری از این کار فلم میگیرند. اینها زندهگی را برای مردم به جهنم تبدیل کردهاند. واقعاً مشخص نیست که این گروه در کدام عصر زندهگی میکند. من در تمام عمرم چنین صحنهای مانند آتش زدن لباس مردم را ندیده بودم. در حالی که مردم از گرسنهگی و فقر در رنج هستند و برای زنده ماندن تلاش میکنند، اینها بهجای فراهم کردن زمینه کار و بهبود وضعیت زندهگی، مردم را تحقیر و بیعزت میکنند.»
نذیر (مستعار)، باشنده فیضآباد، میگوید: «طالبان در بدخشان با اندازهگیری ریش، شکستن تلفنهای همراه و آتش زدن تنبانهای جوانان، میخواهند وفاداری و خوشخدمتی خود را به هبتالله به نمایش بگذارند. اینها واقعاً به عزت و کرامت مردم توهین میکنند و چنین سطحی از تحقیر و مداخله در زندهگی شخصی شهروندان، در تاریخ معاصر کمتر دیده شده است.»
این در حالی است که بهتازهگی یکی دیگر از اعضای طالبان در بدخشان تلفن هوشمند خود را شکسته و از این اقدام ویدیو منتشر کرده است. او مدعی است که براساس فتوای شماری از مفتیان و دستور هیبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، استفاده از تلفنهای هوشمند جایز نیست. با این حال، به گفته باشندهگان بدخشان، از صحنه شکستن این تلفن همزمان با یک تلفن هوشمند دیگر فلمبرداری شده است. به باور آنان، چنین رفتاری تناقض میان گفتار و عملکرد این گروه را نشان میدهد.
این عضو طالبان در ویدیویی که از جریان شکستن تلفن منتشر شده، میگوید: «چندین مفتی فتوا دادهاند؛ چیزی که در قرآن و حدیث میشنویم باید به آن عمل کنیم. علما جایز نمیدانند. بهخاطر رضای الله تلفن را میشکنم. آیفون است و به ریا ضرورت ندارم.» در ادامه، افراد حاضر نیز «اللهاکبر» میگویند.
پیشتر، رهبر طالبان دستور داده بود که در تمام نهادهای زیر سلطه این گروه، کارمندان از آوردن تلفنهای هوشمند منع شوند و بسیاری از آنان مجبور شدهاند تلفنهای خود را بشکنند. آنان تاکید میکنند که این اقدامات محدودکننده طالبان بهدلیل ترس این گروه از افشای فساد و جلوگیری از دسترسی مردم به اطلاعات صورت میگیرد و نگرانیهایی وجود دارد که در آینده استفاده از تلفنهای هوشمند بهطور کامل برای مردم ممنوع شود.






