دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) گزارش سهماههای از وضعیت حقوق بشر در کشور منتشر کرده است. در این گزارش آمده که طالبان در این مدت، ۱۱۱ تن، از جمله ۱۶ زن، را در محضر عام مجازات بدنی کردهاند. یوناما در این گزارش اشاره کرده است که قتلهای فراقانونی، بازداشت، شکنجه و بدرفتاری علیه نظامیان پیشین از سوی طالبان همچنان ادامه دارد و این نهاد دستکم ۱۰ مورد بدرفتاری و شکنجه را مستند کرده است. همچنین در این بازه زمانی، پنج نظامی پیشین کشته شدهاند. این گزارش بیان میکند که در سه ماه گذشته، داعش چهار حمله انجام داده که در نتیجه آن ۲۸ غیرنظامی کشته و ۵۰ تن دیگر زخمی شدهاند، که بیشتر این حملات علیه شیعیان و هزارهها بوده است. در این گزارش، یوناما وضعیت حقوق بشر در افغانستان را از ۱۱ سرطان تا ۹ میزان در حوزههای مختلفی مانند حقوق زنان و دختران، تلفات غیرنظامیان، درگیریهای مرزی، آزادی رسانهها، مجازات بدنی و وضعیت نظامیان پیشین بررسی کرده است.
دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) گزارش سهماههای از وضعیت حقوق بشر در کشور منتشر کرده است. در این گزارش آمده که طالبان در سه ماه گذشته، ۱۱۱ تن، از جمله ۱۶ زن، را در سرتاسر افغانستان مجازات بدنی کردهاند. براساس این گزارش، این افراد به اتهامهای مختلف به صورت انفرادی و گروهی در ملأ عام توسط طالبان شلاق زده شدهاند.
یوناما اعلام کرده است که این گزارش توسط بخش حقوق بشر این نهاد و مطابق با ماموریت آن از جانب شورای امنیت سازمان ملل تهیه شده است. این گزارش در روز پنجشنبه، ۱۰ عقرب، منتشر شده و وضعیت حقوق بشر در افغانستان را از ۱۱ سرطان تا ۹ میزان در حوزههای مختلف مانند حقوق زنان و دختران، تلفات غیرنظامیان، درگیریهای مرزی، آزادی رسانهها، مجازات بدنی و وضعیت نظامیان پیشین بررسی کرده است.
در این گزارش آمده است که برخی از محدودیتهایی که قبلاً در چارچوب احکام، فرامین و دستورالعملهای طالبان صادر شده بود، اکنون در «قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان» ثبت شده است. گزارش تصریح میکند که ملزم ساختن زنان به داشتن حجاب و پوشاندن صورت در خارج از خانه، الزام مردان به گذاشتن ریش، شرکت در نماز جماعت، ممنوعیت برخی جشنها مانند نوروز و شب یلدا، ممنوعیت پخش موسیقی در داخل وسایط نقلیه و ممنوعیت به تصویر کشیدن موجودات زنده از جمله مواردی هستند که قبلاً توسط فرمانهای این گروه ممنوع شده بودند و اکنون در قانون جدید طالبان گنجانده شدهاند.
در گزارش همچنین با اشاره به محدودیتهای ایجاد شده در قانون جدید طالبان، گفته شده که اقدامات وزارت امر به معروف و نهی از منکر این گروه بر برخورداری از حقوق بشر و آزادیهای اساسی مردم افغانستان تاثیر تبعیضآمیز و نامتناسبی بر زنان میگذارد. یوناما خاطرنشان کرده است که طالبان زنان را در مشاغل مجاز نیز محدود کرده و رفتار تبعیضآمیز خود را علیه زنان همچنان ادامه دادهاند.
ادامه قتل و بازداشتهای خودسرانه نظامیان پیشین
یوناما در گزارش جدید خود اعلام کرده است که در سه ماه گذشته، قتل، بازداشت و شکنجه نظامیان پیشین ادامه داشته است. براساس این گزارش، در این مدت دستکم پنج نظامی سابق کشته شدهاند و حدود ۱۰ مورد شکنجه و بدرفتاری علیه این نیروها ثبت شده است. یافتههای گزارش نشان میدهد که از ۱۱ سرطان تا ۹ میزان ۱۴۰۳، حداقل ۲۴ مورد بازداشت و توقیف خودسرانه نظامیان سابق مستند شده است.
حملات داعش
در این گزارش آمده است که در این سه ماه، در چهار حمله داعش ۲۸ غیرنظامی کشته و ۵۰ تن دیگر زخمی شدهاند. براساس گزارش، در انفجار مواد منفجره در ۲۱ اسد ۱۴۰۳ در دشت برچی شهر کابل، یک غیرنظامی کشته و ۱۳ غیرنظامی دیگر زخمی شدهاند که همه قربانیان این رویداد هزاره و شیعه بودهاند.
گزارش یوناما همچنین نشان میدهد که در انفجار دیگری که داعش در ۱ میزان ۱۴۰۳ در ولسوالی دره نور ننگرهار انجام داد، شش غیرنظامی کشته و چهار تن دیگر زخمی شدند. طبق این گزارش، در حمله انتحاری دیگری که در ۱۲ سنبله در مقابل ریاست نظارت و تعقیب فرامین طالبان در کابل صورت گرفت، هفت غیرنظامی کشته و بیش از ۲۹ غیرنظامی زخمی شدند. این گزارش به حمله دیگری از سوی داعش در مسیر غور -دایکندی اشاره کرده که طی آن، در یک حمله مسلحانه بر هزارهها، ۱۴ تن کشته و چهار تن زخمی شدند.
یوناما به نقل از اعلامیههای داعش، نوشته که این حملات هزارهها و مقامهای طالبان را هدف قرار داده است. این گزارش در حالی منتشر میشود که طالبان بارها حضور فزیکی داعش در افغانستان را رد کردهاند و آن را تبلیغات مخالفان خود دانستهاند.
حملات مرزی
در گزارش یوناما آمده است که درگیریهای مرزی طالبان با نظامیان پاکستانی در نقاط مرزی در ولایتهای کنر، ننگرهار و خوست رخ داده که منجر به تلفات غیرنظامیان شده است. این گزارش به درگیری ۱۱ سرطان سال جاری خورشیدی در ولسوالی دانگام ولایت کنر در منطقه مرزی اشاره میکند، جایی که نیروهای نظامی پاکستان چندین هاوان شلیک کردند. در این حمله، یک زن کشته، یک پسر و یک مرد زخمی شده و یک خانه نیز آسیب دیده است. براساس گزارش، در ۲۲ اسد ۱۴۰۳ در ولسوالی مهمنددره ولایت ننگرهار، در منطقه مرزی تورخم، درگیری مسلحانهای بین طالبان و نظامیان پاکستانی رخ داده که در نتیجه آن، یک مرد، یک زن و یک پسر کشته، سه تن دیگر زخمی و صدها تن از ساکنان محل نیز آواره شدهاند.
همچنین در گزارش آمده است که در ۱۷ سنبله ۱۴۰۳ در ولسوالی زازی میدان ولایت خوست، درگیری مسلحانهای میان نظامیان پاکستان و جنگجویان طالبان رخ داده که منجر به کشته شدن دو غیرنظامی، یک زن و یک مرد، و زخمی شدن پنج تن دیگر شده است. گزارش حاکی از آن است که برخی از خانههای مسکونی نیز در نتیجه این درگیریها آسیب دیدهاند.
آزادی بیان
یوناما اعلام کرده است که در جریان دوره گزارشدهی، دو مجموعه از محدودیتهای جدید در زمینه آزادی بیان و آزادی رسانهها از سوی طالبان وضع شده است. طبق گزارش، در ۳۰ سنبله سال جاری، ریاستالوزرای طالبان بیانیهای صادر کرد که مشارکت علمای دینی در مباحث عمومی را محدود میسازد. این بیانیه علما را فراخوانده تا از مباحث بحثبرانگیز دینی که موجب سردرگمی میشود، خودداری کنند و علمایی که به تشویق اختلافات، ترویج خرافات و استفاده از الفاظ نامناسب در ملأ عام میپردازند، نباید به گردهماییها دعوت شوند.
همچنین در گزارش آمده است که در ۳۱ سنبله سال جاری خورشیدی، وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان در یک نشست به رسانهها دستور داده که پخش زنده گفتوگوهای سیاسی را متوقف کنند. براساس گزارش، طالبان تاکید کردهاند که گفتوگوهای سیاسی باید از قبل ثبت شده و محتوایی که حساس یا مغایر با نظرات مقامات این گروه پنداشته میشود، قبل از پخش حذف گردد. در گزارش به فهرست ۶۴ تن از تحلیلگران، از جمله دو زن، که باید در گفتوگوهای سیاسی دعوت شوند، اشاره شده است.
در گزارش آمده است که در ۲۲ سنبله سال جاری، وزارت عدلیه طالبان اعلام کرده که انتقاد از مواد اسناد قانونی رژیم این گروه غیرقابل قبول بوده و به منزله انتقاد از شریعت تلقی میشود. این نهاد طالبان همچنین گفته که کمیتهای از علما اسناد این گروه را بررسی میکند تا اطمینان حاصل کند که تمام اسناد براساس شریعت است. در گزارش تصریح شده افرادی که در مخالفت با اسناد طالبان در رسانهها سخن بگویند، به محاکم این گروه ارجاع داده خواهند شد.
گزارش یوناما نشان میدهد که وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان به محدودیتهای گسترده خود علیه زنان و مردان در افغانستان ادامه میدهد. محمد خالد حنفی، سرپرست این وزارت طالبان، بهتازهگی گفته است که زنان حتا نمیتوانند «الحمدالله» و «سبحانالله» را با صدای بلند بخوانند.
در همین حال، در ادامه واکنشهای جهانی گسترده علیه «قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان»، جاستین ترودو، نخستوزیر کانادا، دستورات طالبان علیه زنان را «حمله وحشتناک» به حقوق زنان و دختران دانسته است. او گفته که فرمان جدید طالبان مبنی بر ممنوعیت شنیدن صدای زنان در اماکن عمومی، هولناک و تلاش عمدی برای محو زنان از جامعه است.
سازمان ملل متحد نیز بهتازهگی گزارش تازه ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر این سازمان، درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان را منتشر کرده که در آن آمده است که طالبان در بازداشتگاهها به زنان تجاوز جنسی کردهاند.
