شماری از زنانی که تجربه زندانیشدن از سوی طالبان را دارند، میگویند که این گروه در جریان بازداشت و دوران زندان، آنان را با شکنجههای شدید جسمی، جنسی و روانی مواجه میکند. به گفته آنان، زنان بازداشتشده با لتوکوب، تهدید، توهین و فشارهای شدید روانی روبهرو هستند و در برخی موارد نیز شکنجههای فزیکی و آزارهای جنسی بر آنان اعمال میشود. این زنان در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگویند که طالبان با هدف اعمال کنترل، سرکوب و درهمشکستن زنان افغانستان با آنان چنین برخورد میکنند. در همین حال، شماری از فعالان حقوق بشر با انتقاد از رفتار طالبان با زنان بازداشتشده میگویند که بسیاری از زنانی که از زندانهای این گروه آزاد شدهاند، هنوز از شوک و آسیبهای روانی ناشی از دوران بازداشت رهایی نیافتهاند و پیامدهای آن تجربه همچنان بر زندهگی آنان سایه افکنده است.
فرخنده (مستعار)، یکی از زنانی که تجربه زندانیشدن از سوی طالبان را دارد، میگوید طالبان با زنان معترض و فعالان حقوق بشر رفتارهای خشونتآمیز و شکنجههای شدید جسمی و روانی کردهاند. او میگوید: «وقتی از خانه بیرون شدم، افراد طالبان خریطه سیاهی را به سرم کشیدند، مرا داخل موتر انداختند و به زندان بردند. در یک اتاق انداختند. یک دخترخانم دیگر هم با من بود که از همکاران خود ما بود. معلوم میشد که شکنجه شده بود و یک طرف صورتش کبود بود. صدای ناله و فریاد دخترهای دیگر اتاقها دهلیز زندان را فرا گرفته بود.» به گفته فرخنده، چند تن از افراد طالبان با چهرههای خشن و بدون یونیفورم وارد اتاق شدند و او را با سیلی زدند و «مرتد» خطاب کردند.
این زن میافزاید: «با لگد محکم به سینهام زدند و به طرفم پیش آمدند. فریاد زدم که با من کاری نگیرید، من باکره هستم. مرا بهشدت لتوکوب کردند، موهایم را کشیدند و کندند. بعد رفتند و چند دقیقه بعد آمدند تا دختری را که در اتاق با من بود با خود ببرند. دختر فریاد میزد که با من کاری نگیرید، اما او را کشانکشان بردند.»
فرخنده میگوید حدود نیم ساعت بعد، آن دختر را در حالی به اتاق بازگرداندند که بهشدت لتوکوب شده و زخمی بود و توان نداشت. او میافزاید: «سرش تجاوز کرده بودند، شاید این چندمین بار بود که این اتفاق برایش افتاده بود. چند ساعت بعد دوباره او را بردند. اینبار دیگر حتا توان ناله و فریاد نداشت. وقتی حدود نیم ساعت بعد دوباره پس آوردندش، صدای جانکندنش را شنیدم. آخرین نفسهایش را کشید. بعد آمدند و او را بردند. دیگر نه زنده و نه مردهاش را دیدم و هیچ خبری از او نشد.»
فرخنده میگوید که خودش نیز در جریان بازداشت، با آزار و خشونت شدید روبهرو شده است. او میافزاید: «نصف شب بود که دوباره آمدند. باز هم با فریاد و گریه گفتم با من کاری نگیرید، من باکره هستم. هر کاری جز رابطه جنسی با من کردند.» او میگوید با گذشت چهار سال از آن رویداد، هنوز آثار روانی آن دوران را با خود دارد و خاطرات آن شبها آرامش او را گرفته است.
فرخنده میگوید: «چهار سال گذشت، اما هنوز خواب شب و آرامش روز برایم حرام است. وقتی میخوابم، صدای فریاد دخترها از خواب بیدارم میکند. از من یک روح بیجان ساخته شده است.»
در همین حال، ژولیا پارسی، از زنانی که تجربه بازداشت و زندان طالبان را داشته است، میگوید برخورد طالبان با زنان هنگام بازداشت و در زندانها، خشن و تحقیرآمیز است. به گفته او، زنان در جریان بازداشت و دوران زندان با لتوکوب، تهدید، توهین و فشارهای شدید روانی روبهرو میشوند و در برخی موارد نیز شکنجههای فیزیکی و آزار جنسی بر آنان اعمال میشود.
بانو پارسی میگوید: «طالبان از انواع مختلف شکنجه استفاده میکنند. زنان را در اتاقهای نمناک نگه میدارند، با ولچک از سقف آویزان میکنند، خریطه سیاه بر سرشان میکشند و سرشان را در آب فرو میبرند. هنگام بازجویی، مشت و لگد زدن برایشان یک مسئله عادی است. اما بیشترین شکنجه طالبان، شکنجه روحی است. اعضای خانواده فرد زندانی را نیز تهدید میکنند و به زن زندانی میگویند اگر آنچه را که میخواهیم قبول نکنید، خانوادهتان را اذیت میکنیم و دخترانتان را به مجاهدین خود میگیریم.»
به گفته او، هدف طالبان تنها شکنجه زنان نیست، بلکه آنان میخواهند زنان را بترسانند، سرکوب کنند و صدای اعتراضشان را خاموش سازند. او میگوید: «طالبان حتا به زنی که اجازه نمیدهند بدون محرم از خانه بیرون شود، هنگام بازداشت دست میزنند و او را مورد ضربوشتم، شکنجه و تحقیر قرار میدهند. مساله طالبان نه دین است و نه حفظ کرامت زن؛ مساله، کنترل، سرکوب و شکستن زنان افغانستان است. اما با وجود همه این خشونتها، زنان افغانستان هنوز ایستادهاند و مقاومت میکنند.»
با این حال، بنفشه یعقوبی، فعال حقوق بشر، که او نیز با شماری از زنانی که زندان طالبان را تجربه کردهاند، گفتوگو و دیدار کرده است، میگوید که طالبان زنان را مورد شکنجههای شدید روحی، جسمانی و جنسی قرار میدهند.
بانو یعقوبی میگوید: «طالبان زنان را هنگام تحقیق لتوکوب میکنند. بدن زنان را برهنه میکنند و به سینهها و ناحیه تناسلی آنان با شلاق میزنند. تجاوز را حق خود میدانند و به زنان زندانی میگویند: شما غنیمت ما هستید.»
به گفته او، زنان آزادشده از زندان طالبان هنوز هم از شوک و آسیبهای ناشی از آن دوران رهایی نیافتهاند.
این فعال حقوق بشر میگوید: «زنانی که حتا چهار یا پنج سال قبل از زندان طالبان آزاد شدند، اما هنوز هم کابوس میبینند، آرامش ذهنی ندارند و با حالت افسردهگی و شرایط روحی نامناسب زندهگی میکنند.»
این در حالی است شماری از زنانی که تجربه بازداشت و زندان طالبان را داشتهاند، دو روز پیش در گفتوگو با روز نامه ۸صبح گفته بودند در حالی که طالبان از «مسلمانبودن و رعایت اسلام» صحبت میکنند، اما هنگام بازداشت زنان هیچ زنی حضور ندارد و افراد این گروه به بدن زنان دست میزنند. آنان گفته بودند که حتا شکنجه و آزار زنان بازداشتشده نیز از سوی مردان انجام میشود.
