شماری از افراد دارای معلولیت در کابل می‌گویند که از نیمه دوم سال گذشته تا کنون حقوق‌شان را دریافت نکرده‌اند و با مشکلات جدی اقتصادی روبه‌رو هستند. آنان می‌افزایند که با وجود وعده‌های پی‌هم طالبان، تا کنون هیچ اقدامی برای پرداخت حقوق‌شان صورت نگرفته است. به گفته آنان، افراد دارای معلولیت نگرانند که مبادا به سرنوشت بازنشسته‌گان دچار شوند.
تعدادی از افراد دارای معلولیت در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح از کاهش میزان حقوق و حذف برخی از آنان از فهرست مستحقان انتقاد می‌کنند. آنان تاکید دارند که افزون بر مشکل عدم پرداخت حقوق، نبود فرصت‌های شغلی و بی‌اعتمادی جامعه نسبت به توانایی‌های‌شان از دیگر نگرانی‌های جدی آنان است. این افراد دارای معلولیت تصریح می‌کند که اگر براساس توانایی‌های جسمی‌شان زمینه کار مناسب فراهم شود، می‌توانند بخشی از نیازهای اقتصادی خود را تامین کنند.
شمسیه (مستعار) که در جریان جنگ‌های داخلی کابل بر اثر اصابت راکت پای خود را از دست داده، اکنون از بی‌توجهی طالبان در پرداخت حقوق‌اش انتقاد می‌کند. او می‌گوید که برای تامین هزینه‌های خانواده‌ی هشت‌نفری‌اش به حقوق معلولیت خود نیاز مبرم دارد. به گفته او، طالبان در سال گذشته تنها نیمی از حقوق افراد دارای معلولیت را پرداخت کرده‌اند و با وجود مراجعه مکرر، تا کنون حقوقی دریافت نکرده است.
این فرد داری معلولیت می‌گوید: «ماه حمل و ثور گذشت و حالا چند روز از جوزا هم گذشته، اما هنوز از حقوق ما خبری نیست. پارسال باید ۶۰ هزار افغانی به ما می‌دادند، فقط ۳۰ هزارش را پرداخت کردند و باقی پول ما ماند. وضعیت اقتصادی ما خیلی خراب است. یک پسرم در مارکیت کار می‌کرد، موتر زد. حالا گاهی ۵۰ افغانی پیدا می‌کند، گاهی هیچ.»
محمد قدوس، یکی دیگر از افراد دارای معلولیت، می‌گوید که زنده‌گی‌اش به سختی می‌گذرد و عدم پرداخت حقوق، او و خانواده‌اش را با مشکلات جدی مواجه کرده است. به گفته او، افراد دارای معلولیت از آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه‌اند، اما توجه کم‌تری به مشکلات‌شان صورت می‌گیرد.
آقای قدوس می‌افزاید: «من ۹ فرزند دارم و همه‌شان به خوراک و پوشاک نیاز دارند. حکومت [رژیم طالبان] گاهی معاش می‌دهد و گاهی نمی‌دهد. درست است که پاهایم کار نمی‌کند، اما دستانم سالم است. اگر کاری متناسب با توانایی‌ام فراهم شود، می‌توانم نیازهای خانواده‌ام را تامین کنم و از احتیاج به دیگران خلاص شوم.»
گل‌پاچا که در اثر انفجار ماین در شاهراه کابل-قندهار هر دو پا و بینایی خود را از دست داده است، از جامعه جهانی و نهادهای کمک‌رسان می‌خواهد که افراد دارای معلولیت در افغانستان را فراموش نکنند. به گفته او، زنده‌گی‌اش به حقوق معلولیت وابسته است و بدون حمایت‌ها، زنده‌گی برایش دشوارتر از پیش خواهد شد.
گل‌پاچا می‌گوید: «اگر کمک به ما [افراد دارای معلولیت] نشود، زنده‌گی ما بسیار سخت خواهد بود. هیچ خبری از پرداخت معاش‌مان نیست؛ فقط وعده می‌دهند، اما عملی نمی‌کنند. زنده‌گی در این شرایط آسان نیست.»
فرشته، همسر یکی از افراد دارای معلولیت، خواهان پرداخت حقوق معلولیت شوهرش است.
او می‌گوید که اگر طالبان حقوق شوهرش را ندهند آنان ناچار می‌شوند در سرک زنده‌گی کنند.
فرشته می‌افزاید: «در خانواده هشت نفر هستیم، شوهرم معلول و پسرم بیکار است. امسال امیدواریم که معاشش زودتر حواله شود. خانه‌مان هم کرایی است از صاحب خانه قرض‌دار هستیم اگر پرداخت نکنیم در روی سرک می‌مانیم.»
این در حالی است که وزارت امور شهدا و معلولین طالبان تا کنون درباره تاخیر در پرداخت حقوق افراد دارای معلولیت اظهار نظری نکرده است.
طالبان اعلام کرده‌اند که طی بیش از سه‌ونیم سال گذشته، بیش از ۶۵۳ هزار زن خودسرپرست، یتیم و افراد دارای معلولیت را ثبت کرده‌اند.
پیش‌تر، ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، اعلام کرده بود که این گروه مبلغ ۱۲ میلیارد افغانی را به بازمانده‌گان اعضای انتحاری خود اختصاص داده است. تلویزیون ملی تحت کنترل طالبان، این گفت‌وگو را در سه قسمت، روز سه‌شنبه ۱۲ حمل، در صفحه ایکس خود منتشر کرد. به گفته مجاهد، این مبلغ معادل بودجه سه وزارت‌خانه است و از طریق وزارت امور شهدا و معلولین طالبان برای حمایت از کودکان و زنان مهاجمان انتحاری هزینه می‌شود.
این در حالی است که هزاران بازمانده خانواده‌های نیروهای امنیتی پیشین و خود این نیروهایی که در جنگ معلول شده‌اند، در وضعیت رقت‌بار به‌سر می‌برند و از تبعیض و بی‌مهری نهادهای تحت کنترل طالبان رنج می‌برند.
از سوی دیگر، دفتر هماهنگ کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد(اوچا) گزارش داده که حدود ۹ میلیون کودک در سال ۲۰۲۵ در وضعیت اضطراری به حمایت‌های آموزشی نیاز دارند که از این میان، ۸۸۸ هزار کودک دارای معلولیت هستند.
