شماری از باشندهگان کابل از افزایش دزدیها، بهویژه جیببری، در این شهر ابراز نگرانی میکنند. آنان میگویند که برخلاف وعدههای طالبان مبنی بر تأمین امنیت شهروندان، این گروه در مهار چنین جرایمی ناتوان بوده است. به گفته این باشندهگان، جیببران بیشتر در مکانهای مزدحم، موترهای لینی و کوچهها اموال مردم را به سرقت میبرند.
این باشندهگان در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگویند که با وجود ثبت شکایتهایشان در حوزههای امنیتی تحت کنترل طالبان، تا کنون اقدام عملی و موثری برای جلوگیری از این دزدیها صورت نگرفته است. آنان تأکید میکنند که ادامه این وضعیت، احساس ناامنی را در میان مردم افزایش داده است. به باور باشندهگان کابل، بیتوجهی مسوولان امنیتی طالبان زمینه ادامه این جرایم را فراهم کرده است.
سکینه، یکی از باشندهگان کابل، میگوید که هفته گذشته در وسط بازار، تلفن همراه و پول نقدش به سرقت رفته است. به گفته او، با وجود مراجعه به حوزه امنیتی طالبان برای ثبت شکایت، نیروهای امنیتی این گروه او را به حوزه دیگری برای پیگیری فرستادهاند و آن حوزه نیز با تأخیر و برخورد نامناسب، شکایتش را پذیرفته است.
سکینه میافزاید: «در وسط بازار ۲۰ هزار افغانی پول نقد و یک تلفن همراه داشتم که حداقل ۸۰ هزار افغانی ارزش داشت. وقتی دزدی شد، فوراً کمره امنیتی یکی از فروشگاهها را بررسی کردم، اما در بیر و بار تصویر چیزی واضح معلوم نمیشد. بعد به حوزه ششم رفتم، گفتند ساحه مربوط ما نیست و باید به حوزه سوم بروم. وقتی به حوزه سوم رسیدم، ساعت ۱۱:۴۰ بود. گفتند وقت نماز است و نباید مراجعه کنید، بروید ساعت ۲ بجه بیایید. تا ساعت ۲ بجه صبر کردم، عریضه نوشتم و تمام کارها را انجام دادم، اما هیچ نتیجهای به دست نیاوردم. طالبان اینگونه رویدادها را ناچیز میپندارند.»
حسین (مستعار)، یکی از کارمندان بانک، میگوید که او نیز چند روز پیش تجربه تلخ جیببری را داشته است. به گفته او، مقدار قابل توجهی پولش در یکی از چهارراهیهای شهر به سرقت رفته است.
حسین میافزاید: «۱۰ دقیقه به هفت مانده بود. من هر روز از ساعت ۷ تا ۸ به کورس میروم و بعد از کورس طرف وظیفه میروم. در چهارراهی ایستاده بودم که یک تکسی آمد. یک نفر در پیش موتر نشسته بود و پشت سرش هم یک نفر با باری کنارش بود. من هم کنارشان نشستم. آن نفر یک بیک کلان داشت و گفت: برادر، جای تنگ است، چوکی را پسوپیش کن. در همین هنگام کیفم را زدند. من اصلاً متوجه نشدم، چون مصروف تلفنم بودم. وقتی به چهارراهی مارکیت رسیدیم، گفت موتر را ایستاد کن تا چوکی را جور کنیم و دوباره حرکت کنیم. همانجا که پیاده شد، فهمیدم کیفم را زده است. با همان حالت ناراحت به کورس رفتم.»
حسین اضافه میکند که برای شکایت به حوزه تحت کنترل طالبان مراجعه کرده، اما شکایتش هیچ نتیجهای در پی نداشته است. او تأکید میکند که بررسی کمرههای امنیتی نیز نتیجهای نداشته و برایش پرسش برانگیز است که چرا دقایقی که موتر و افراد مشکوک در مسیر بودهاند، ثبت نشده است. به باور او، ممکن است طالبان نیز در این قضیه دخیل باشند.
این باشنده کابل از تجربه شکایت خود چنین میگوید: «به حوزه رفتم، عریضه دادم و طی مراحل شد. قرار بود کمرهها را چک کنیم. روز اول گفتند مسوول کمره نیست. روز دوم زنگ زدم، باز هم نبود. روز اول جنوری رفتیم کمره را چک کردیم، دیدیم که از ساعت ۷ تا ۹ اصلاً ثبت نشده است. شکایت کردیم، اما فایده نکرد. گفتند کمره ریکارد نکرده و همینطور مرا بازی دادند. گفتند روز دیگر بیا، کمره را برایت چک میکنیم. جیببری خیلی زیاد شده و مردم از این ناحیه شکایت دارند.»
در همین حال، شماری دیگر از باشندهگان کابل میگویند که مردم از سر ناچاری و فقر دست به دزدی میزنند و راه دیگری برای تأمین نیازهایشان ندارند. آنان تأکید میکنند هر زمان که فقر از جامعه ریشهکن شود، دزدی نیز کاهش خواهد یافت و امنیت مردم تأمین میشود.
مجیب صابر، یکی از باشندهگان کابل، میگوید که افزایش رویدادهای دزدی، آرامش را از مردم گرفته است. او میافزاید که ادعای طالبان مبنی بر تأمین امنیت در سطح شهر، چیزی جز یک شعار نیست. به گفته او، برخی افراد برای بهدست آوردن مواد مخدر دست به سرقت، دزدی و دیگر اعمال غیرقانونی میزنند.
اصابر میافزاید: «مردم برای پیدا کردن یک لقمه نان حاضرند هر کاری انجام دهند. همچنان، بسیاری از شهروندان بهدلیل فشارهای اقتصادی و اجتماعی با مشکلات روحی و روانی گوناگون روبهرو شدهاند. زمانی که فقر زیاد شود، فساد نیز افزایش مییابد.»
احمد، یکی دیگر از باشندهگان کابل، نیز از وضعیت کنونی شکایت کرده و طالبان را به ناکامی در تأمین امنیت پایتخت متهم میکند. به گفته او، افزایش دزدی در این شهر، امنیت روانی مردم را برهم زده است.
احمد اضافه میکند: «وقتی تنگدستی و بیچارهگی سر مردم بیاید و وضعیت زندهگی خراب شود، هر کاری که از دستشان برآید انجام میدهند. اگر آدم بسنجد، این روزها بسیاری از مردم حتی روزانه ۱۰۰ افغانی هم درآمد ندارند. کار و بار نیست و بیکاری زیاد شده؛ از همین رو، جیببری و دزدی در شهر کابل افزایش یافته است.»
سطح واقعات جنایی در ولایات مختلف افغانستان درحالی بالا رفته که مردم میگویند، پس از حاکمیت دوباره طالبان، سطح بیکاری و فقر افزایش یافته و همراه با آن موارد دزدی و اختطاف هم بیشتر شده است. با این حال، طالبان همواره ادعا میکنند که امنیت در سراسر افغانستان تأمین است.
پیش از این، دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) نگرانی شدید خود را نسبت به سوءاستفاده از یونیفورم طالبان برای انجام دزدیهای مسلحانه، باجگیری و ورود غیرقانونی به منازل مردم ابراز کرده بود.
دیدهبان حقوق بشر نیز گزارش داده است که برخی باشندهگان محلی گفتهاند افراد مسلح ناشناس، با استفاده از پوشش و ظاهر نیروهای طالبان، اقدام به سرقت، تهدید و ارعاب شهروندان کردهاند.






